De 5 favoriete films van Gary Oldman

De Engelse karakteracteur Gary Oldman (intussen 67) bewijst al sinds de jaren 80 zijn veelzijdige acteertalent. Denk bijvoorbeeld aan zijn memorabele vertolkingen van:

- de flamboyante en zelfdestructieve bassist Sid Vicious van de legendarische Engelse punkgroep Sex Pistols in de biopic Sid and Nancy (1986) van Alex Cox;

- de Engelse toneelschrijver Joe Orton in de biopic Prick Up Your Ears (1987) van Stephen Frears, wat Oldman een nominatie opleverde voor een BAFTA Award in de categorie 'beste acteur';   

- de jonge, flamboyante Iers-Amerikaanse gangster Jackie Flannery in het beklijvende gangsterdrama State of Grace (1990) van Phil Joanou;

- de tragiromantische vampier Graaf Dracula in de visueel verbluffende gothic horror-film Bram Stoker's Dracula (1992) van Francis Ford Coppola (één van onze favoriete regisseurs). Bekijk een filmfragment hier en de hele film hier;

- de groovy pooier en drugdealer Drexl Spivey (één van de beste movie villains aller tijden) in het geslaagde romantisch misdaaddrama True Romance (1993) van Tony Scott (lees ons In Memoriam over Tony Scott hier);

- de corrupte en pillen slikkende narcotica-agent Norman "Stan" Stansfield (ook één van de beste movie villains aller tijden) in de meeslepende misdaadthriller Léon: The Professional (1994) van Luc Besson;

- de gewetenloze industrieel Zorg in het cartooneske sciencefictionavontuur The Fifth Element (1997) van Luc Besson. Lees onze recensie hier; 

- en de Britse premier Winston Churchill in de oorlogsbiopic Darkest Hour (2017) van Joe Wright, waarmee Gary Oldman onder meer een Oscar, Golden Globe en BAFTA Award won.

Oldman is bovendien een cinefiel met een uitstekende smaak, zo blijkt uit zijn 5 favoriete films volgens een interview met Gary Oldman dat de filmrecensiewebsite Rotten Tomatoes publiceerde op 13 december 2011:

Top 5

van Gary Oldman

1. Apocalypse Now (1979) van Francis Ford Coppola (één van onze favoriete regisseurs): een briljant en visueel verbluffend anti-oorlogsepos (dat ook wij rekenen tot onze favoriete films en tevens tot onze favoriete road movies), met topvertolkingen van o.a. Martin Sheen (één van de knapste acteurs), Marlon Brando (ook één van de knapste acteurs en tevens onze favoriete acteur), Robert Duvall en Dennis Hopper (ook één van onze favoriete acteurs). Bekijk een filmfragment hier en commentaar van hoofdrolspeler Martin Sheen op zijn aangrijpende openingssequentie hier.

Martin Sheen in Apocalypse Now.

2. The Conversation (1974) van Francis Ford Coppola (één van onze favoriete regisseurs): een fascinerende psychosociale mysteriethriller over voyeuristische afluisterpraktijken, met de onlangs overleden topacteur Gene Hackman (ook één van onze favoriete acteurs) in de hoofdrol. Lees onze recensie hier, bekijk een filmfragment hier en lees ons In Memoriam over Gene Hackman hier.  

Gene Hackman in The Conversation.

3. The Godfather Part II (1974) van Francis Ford Coppola (één van onze favoriete regisseurs): de schitterende en visueel verbluffende sequel op Coppola's al even briljante, visueel verbluffende en uiterst invloedrijke familiale maffiakroniek The Godfather (1972). The Godfather Part II  won maar liefst 6 Oscars: voor beste film, beste regie, beste mannelijke bijrol van Robert De Niro (één van onze favoriete acteurs), beste bewerkte scenario (van regisseur Coppola en schrijver Mario Puzo, losjes gebaseerd op Puzo's roman The Godfather uit 1969), beste muziek (van Nino Rota en Carmine Coppola) en beste art direction (van Dean Tavoularis, Angelo P. Graham en George R. Nelson). Naast de topvertolking van De Niro, is het ook genieten van de rest van de cast, onder wie  hoofdrolspeler Al Pacino (ook één van onze favoriete acteurs), Lee Strasberg, John Cazale (ook één van onze favoriete acteurs; bekijk een documentaire over Cazale hier en lees ons biografische portret hier), Diane Keaton, Robert Duvall, Michael V. Gazzo, Talia Shire, G.D. Spradlin, Gastone Moschin, Bruno Kirby en Frank Sivero. De sfeervolle fotografie stond onder leiding van cameraman Gordon Willis. En de briljante montage is het werk van Peter Zinner, Barry Malkin en Richard Marks.

Al Pacino in The Godfather Part II.

4. Badlands (1973) van Terrence Malick (ook één van onze favoriete regisseurs): dit meesterwerk (dat ook wij rekenen tot onze favoriete films en tevens tot onze favoriete road movies en onze favoriete films over seriemoorden) is een als road movie en misdaaddrama verpakte ode aan liefde en vrijheid over een jong, smoorverliefd koppel op de vlucht voor de lange arm van de wet, met lyrische beelden, betoverende muziek van Carl Orff en gevoelige topvertolkingen van Martin Sheen als de jonge rebel Kit (één van de beste movie villains aller tijden) en Sissy Spacek als zijn naïeve liefje Holly, onder de kunstzinnige regie van de visuele tovenaar Terrence Malick. Bekijk een interview met Martin Sheen en Sissy Spacek over Badlands hier en een compilatievideo met betoverende beelden uit de oogstrelende films van Terrence Malick hier. 

Martin Sheen en Sissy Spacek in Badlands.

5. Ratcatcher (1999) van Lynne Ramsay: een aangrijpend en poëtisch in beeld gebracht psychosociaal coming-of-age-drama, met een meeslepende hoofdrol van William Eadie als een 12-jarige jongen die opgroeit in een arme sociale woonwijk in de Schotse stad Glasgow. Dit trefzekere langspeelfilmdebuut van de Schotse regisseuse Lynne Ramsay (die ook zelf het scenario schreef) won destijds tal van filmprijzen, waaronder de BAFTA Award in de categorie 'beste debuut van een Britse scenarist, regisseur of producer'. Het camerawerk onder leiding van de Duitser Alwin H. Küchler werd genomineerd voor de British Independent Film Award in de categorie 'meest beloftevolle nieuwkomer'.

William Eadie in Ratcatcher.

Gary Oldman vermeldde in hogervermeld interview nog andere films die hij koestert:

- drie films van Martin Scorsese (ook één van onze favoriete regisseurs; lees ons biografische portret van Scorsese uit 2013 hier), telkens met Robert De Niro (één van onze favoriete acteurs) in de titelrol, namelijk de briljante psychosociale karakterstudie Taxi Driver uit 1976 (die ook wij rekenen tot onze favoriete films; lees onze recensie hier, bekijk de trailer hier en een filmfragment hier), de onvergetelijke en visueel verbluffende psychosociale bokserbiopic Raging Bull uit 1980, en de uitstekende tragikomedie The King of Comedy uit 1982 (die ook wij rekenen tot onze favoriete komedies; bekijk de hele film hier);

- en de films van Stanley Kubrick (onze favoriete regisseur).

Joeri Naanai

De Palma en Scorsese over Welles en Hitchcock

In onderstaand fragment uit het Amerikaanse tv-programma The Dick Cavett Show uit 1978 interviewt gastheer Dick Cavett de Amerikaanse cineasten Brian De Palma en Martin Scorsese (die beiden behoren tot onze favoriete regisseurs) over hun filmtechnieken, die tot op zekere hoogte schatplichtig zijn aan het invloedrijke oeuvre van twee oudere geniale cineasten: Orson Welles en Alfred Hitchcock (die ook behoren tot onze favoriete regisseurs).

Tijdens het interview komen onder meer volgende films ter sprake: 

- Brian De Palma's Obsession uit 1976 (bekijk de hele film hier) en De Palma's The Fury (1978);

- Don't Look Now van Nicolas Roeg uit 1973 (één van onze favoriete horrorfilms; bekijk de hele film hier);

- Alfred Hitchcocks Vertigo uit 1958 (één van onze favoriete films) en Hitchcocks The Birds uit 1963 (bekijk de hele film hier);

- Repulsion (1965) van Roman Polanski (ook één van onze favoriete regisseurs);

- Paths of Glory van Stanley Kubrick (onze favoriete regisseur) uit 1957 (bekijk de hele film hier);

- Martin Scorseses Taxi Driver uit 1976 (één van onze favoriete films; bekijk de trailer hier), New York, New York (1977), Mean Streets (1973), Alice Doesn't Live Here Anymore (1974) en The Last Waltz (1978);

- 2 ou 3 choses que je sais d'elle (1967) van Jean-Luc Godard;

- en Star Wars (1977) van George Lucas.

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: tv-interview / making-of / minidocumentaire

First Reformed - trailer

Geschreven en geregisseerd door de Amerikaan Paul Schrader -de getalenteerde scenarist van Martin Scorsese's Taxi Driver, Raging Bull en The Last Temptation of Christ- is First Reformed een nieuwe dramatische thriller met Ethan Hawke in de hoofdrol als een getroebleerde Amerikaanse kapelaan die rouwt om de dood van zijn zoon en wiens religieuze geloof verder op de proef gesteld wordt nadat hij een vrouw (gespeeld door Amanda Seyfried) ontmoet wier echtgenoot zelfmoord pleegt...

Eerder regisseerde Schrader al heel wat andere films, waaronder American Gigolo (1980) met Richard Gere (één van de knapste acteurs aller tijden).

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Ondertiteling" voor Engelstalige ondertitels en op "Kwaliteit" en 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: drama / thriller / religie

Gevoel en ritme in filmmontage

Onderstaande video van het boeiende YouTube-kanaal Every Frame a Painting verduidelijkt waarom een goede filmmontage vooral een kwestie is van juiste keuzes op het vlak van emotie en ritme, met uitleg van de YouTuber Tony Zhou, de Engelse topacteur Michael Caine en de filmmonteurs Michael Kahn, Thelma Schoonmaker en Walter Murch, en met illustratieve fragmenten uit de volgende films:

- F for Fake (1973) van Orson Welles, gemonteerd door Marie-Sophie Dubus, Dominique Engerer en Gary Graver;

- Jurassic Park (1993) van Steven Spielberg (één van onze favoriete regisseurs), gemonteerd door Michael Kahn;

- Hannah and Her Sisters (1986) van Woody Allen, gemonteerd door Susan E. Morse;

- In the Mood for Love (2000) van Kar-Wai Wong, gemonteerd door William Chang;

- The Empire Strikes Back (1980) van Irvin Kershner, gemonteerd door Paul Hirsch;

- Ant-Man (2015) van Peyton Reed, gemonteerd door Dan Lebental en Colby Parker, Jr;

- For a Few Dollars More (1965) van Sergio Leone (ook één van onze favoriete regisseurs), gemonteerd door Eugenio Alabiso en Giorgio Serrallonga (bekijk de hele film hier);

- Tampopo (1985) van Juzo Itami, gemonteerd door Akira Suzuki;

- Creed (2015) van Ryan Coogler, gemonteerd door Michael P. Shawver en Claudia Castello;

- Late Autumn (1960) van Yasujirō Ozu, gemonteerd door Yoshiyasu Hamamura;

- A Bright Summer Day (1991) van Edward Yang, gemonteerd door Bowen Chen;

- Only Angels Have Wings (1939) van Howard Hawks, gemonteerd door Viola Lawrence;

- Taxi Driver uit 1976 (één van onze favoriete films) van Martin Scorsese (ook één van onze favoriete regisseurs), gemonteerd door Tom Rolf, Melvin Shapiro en Marcia Lucas (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier);

- Hana-bi (1997) van Takeshi Kitano, gemonteerd door Takeshi Kitano en Yoshinori Oota;

- Pierrot le Fou (1965) van Jean-Luc Godard, gemonteerd door Françoise Collin;

- All That Jazz (1979) van Bob Fosse, gemonteerd door Alan Heim;

- Possession (1981) van Andrzej Żuławski (lees onze recensie hier), gemonteerd door Marie-Sophie Dubus en Suzanne Lang-Willar.

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: minidocumentaire / making-of

Zwanger van wraak

Prevenge  van Alice Low     ★★★

De titel van de nieuwe, komische slasher movie Prevenge (2016) dekt de lading, want Prevenge is een samentrekking van de Engelse woorden pregnant (zwanger) en revenge (wraak), en de film draait rond een alleenstaande zwangere vrouw die uit wraak een reeks moorden pleegt. Als kijker kom je stukje bij beetje te weten wat haar motieven zijn...

De zwangere vrouw heet Ruth en wordt gespeeld door de Engelse actrice Alice Low, die tijdens de opnames trouwens echt zwanger was. Bovendien schreef Low ook het scenario en zat zij zelf in de regiestoel. Prevenge is haar regiedebuut.

Zwarte komedie

Prevenge is een eigenzinnige zwarte komedie over pre- en postnatale depressie, die het vooral moet hebben van de geslaagde combinatie van humor en slasher horror. Dat is vooral te danken aan het stevige scenario, dat ons deed denken aan: 

- Roman Polanski's briljante horrorthriller Rosemary's Baby, ook een film over het gruwelijke zwangerschap van een getroebleerde jongedame (bekijk de trailer hier en een filmfragment hier);

- de schitterende, tweedelige wraakkroniek Kill Bill: Vol. 1 en Kill Bill: Vol. 2 van Quentin Tarantino, over de avontuurlijke wraakodysee van het vrouwelijke hoofdpersonage; 

- een vrouwelijke versie van Michael Winners wraakthriller Death Wish en Martin Scorsese's briljante karakterstudie van grootstedelijke eenzaamheid en verbitterde wraaklust in Taxi Driver (lees onze recensie hier, bekijk de trailer hier en een filmfragment hier); 

- en de feministische wraakroman Dirty Weekend van Helen Zahavi. 

Nochtans is Prevenge geen feministisch pamflet, want Ruth vermoordt ook vrouwen. 

Filmrecensent David Rooney omschreef Prevenge in het Amerikaanse tijdschrift The Hollywood Reporter toepasselijk als een film over "malevolence in utero" en als "a kind of deadpan, British kitchen-sink Dario Argento".

Wij hebben vooral genoten van de absurde situaties en de grappige, kurkdroge dialogen. Ook de kraaiende, Gollem-achtige voice-over van Ruths ongeboren dochtertje, die haar moeder blijkbaar beveelt om de moorden te plegen, was een goede vondst. 

Ruths vroedvrouw (gespeeld door Jo Hartley) sust de zwangere Ruth: "You have absolutely no control over your body or mind anymore. But Baby knows what to do. Baby will tell you. Baby knows best." Maar Ruth begint daaraan te twijfelen en klaagt tegen de baby in haar buik: "Kids are so spoiled these days: ‘Mummy, I want a Playstation, mummy I want you to kill that man'." 

Tom Davis als DJ Dan
en Alice Low als Ruth.

Ruth vermoordt weliswaar enkele onuitstaanbare personages, zoals de gluiperige uitbater van een dierenwinkel die haar probeert te versieren: "That is my big fat snake. Do you want to touch it?" En de vrouwonvriendelijke klootzak DJ Dan (gespeeld door Tom Davis) zegt tegen de rondbuikige Ruth: "I fucking love fat birds. You don't mind what people do to you." Maar Ruth maakt ook slachtoffers die onze sympathie verdienen. Daardoor blijf je als kijker nieuwsgierig naar haar motieven. Dat die motieven uiteindelijk niet blijken op te wegen tegen de moorden, kunnen we door de vingers zien, want Prevenge is een zwarte komedie, geen maatschappijkritisch of moralistisch drama.

Ook op de cast valt weinig aan te merken. Hoofdrolspeelster Alice Low overtuigt zowel op komisch als dramatisch vlak als de getroebleerde Ruth, die onmiskenbaar gebukt gaat onder haar onverwerkte leed uit het verleden. De andere acteurs vertolken bijrollen en doen dat verdienstelijk. Zo hebben we ook genoten van Jo Hartley als de vroedvrouw. Alleen de vertolking van Tom Davis als DJ Dan vonden wij te karikaturaal, maar dat kan ook gelegen hebben aan het scenario en/of de regie. 

Gemiste kans

Op visueel vlak stelt Prevenge wat teleur. Het camerawerk (onder leiding van Ryan Eddleston) is all over the place (bijvoorbeeld op het vlak van cadrage en scherpstelling) en ook de belichting, de art direction, de kleuren, het set design en andere elementen van het production design en de mise-en-scène missen consistentie, alsof regisseuse Alice Low moeite had om te kiezen tussen een realistische of artistieke aanpak. 

Eén van de drie Furies in Crime Without Passion.

In sommige scènes en montages bewijst Low nochtans dat zij als scenariste en regisseuse voldoende talent heeft voor een artistieke aanpak in het spoor van de kleurrijke giallo slasher movies van de Italiaanse cultcineast Dario Argento. Zo combineert Low in Prevenge af en toe kleurrijke shots met zwart-wit opnames van de drie Furies uit de briljante openingsbeelden van de oude film noir Crime Without Passion (1934) van Ben Hecht en Charles MacArthur. Samen met de geslaagde synthesizermuziek van Toydrum in Prevenge roept dat een beklijvende sfeer op, die herinnert aan de baanbrekende giallo-horrorklassiekers van Dario Argento uit de jaren 70, zoals The Bird with the Crystal Plumage uit 1970 (bekijk de hele film hier), Profondo rosso (1975) en Suspiria uit 1977 (bekijk de hele film hier en een compilatie van betoverende shots hier). In tegenstelling tot Suspiria bijvoorbeeld, gaat Prevenge echter niet voluit op artistiek vlak en dat is een gemiste kans.

JN.

Prevenge (Groot-Brittannië-2016): beschikbaar op dvd en blu-ray disc.

Met: Alice Low, Jo Hartley, Kayvan Novak, Tom Davis, Kate Dickie, Dan Renton Skinner en Gemma Whelan.

Genre: zwarte komedie / slasher movie / horror

Alice Low als Ruth.

In het hoofd van een oorlogsveteraan

Maryland  van Alice Winocour     ★★½

Na zijn terugkeer van het oorlogsfront in Afghanistan wordt de Franse Special Forces-soldaat Vincent (gespeeld door Matthias Schoenaerts) ontslagen uit het leger vanwege zijn posttraumatische stressstoornis. Hij neemt een job aan als beveiligingsagent in de grote villa van de rijke Libanese zakenman Whalid (Percy Kemp). Terwijl Whalid in schimmige zaakjes verwikkeld lijkt en op zakenreis gaat, staat Vincent in voor de veiligheid van Whalids vrouw Jessie (Diane Kruger) en hun zoontje. Al gauw begint Vincent te vermoeden dat ze in gevaar zijn. Maar is het gevaar reëel of slechts een product van zijn verbeelding...?

Beschadigde ziel

Maryland (2015) -internationale titel: Disorder- is een nieuw, interessant psychologisch drama over de verwarde gemoedstoestand van een eenzame, getraumatiseerde oorlogsveteraan die gelijkenissen vertoont met Travis Bickle in Taxi Driver, Jacob in Jacob's Ladder en Chris Kyle in American Sniper. 

Vincent heeft last van slapeloosheid (net als Travis Bickle), gehoorverlies en hallucinaties. Net als Chris Kyle, heeft Vincent moeite om zijn oorlogservaringen te verwerken. Net als Travis Bickle, treedt Vincent op als beschermengel van een damsel in distress. En net als Jacob, wordt Vincent meegezogen in een psychologische draaikolk waarin de grens tussen inbeelding en realiteit vervaagt.

Matthias Schoenaerts als Vincent.

Beklemmend

De Franse regisseuse Alice Winocour, die hier haar tweede bioscoopfilm aflevert (na Augustine uit 2012), verpakte Maryland in een psychologische thriller die vooral focust op de belevingswereld van Vincent. Ze maakte daarbij dankbaar gebruik van de elektronische soundtrack van Gesaffelstein, die vaak gedempt klinkt om Vincents gehoorverlies en diens introverte karakter te illustreren. Ook de camera plakt dicht op de huid van Matthias Schoenaerts, wat bijdraagt tot de claustrofobische atmosfeer. 

Vrouwenfantasie?

De ontwikkelde dreiging blijft echter onderhuids, waardoor Maryland nooit echt spannend wordt. Dat is vooral te wijten aan het (door Winoucour zelfgeschreven) minimalistische scenario, dat gebaseerd is op een boeiende premisse en een onthullend slot, maar daartussen niet veel meer te bieden heeft dan beloftes. De kijker verwacht een ontlading, maar krijgt na een trage aanloop uiteindelijk een nogal gebrekkig in beeld gebrachte home invasion. Intussen moesten we het stellen met de loutere mogelijkheid van romantiek tussen Vincent en Jessie. In dat opzicht heeft de rol van Vincent, die Winocour schreef met Schoenaerts voor ogen, veel weg van een vrouwelijke fantasie: een suggestieve, veredelde arthouse versie van Kevin Costner als de ridder op het witte paard die Whitney Houston te hulp snelde in het knullige romantisch actiedrama The Bodyguard (1992).

Diane Kruger als Jessie.

Stille kracht

Aan Schoenaerts zelf valt nochtans niets te verwijten, want hij acteert in Maryland met de zwijgzame kracht die van deze Antwerpse rasacteur inmiddels een veelgevraagde internationale ster maakte. Ook zijn tegenspeelster Diane Kruger acteert behoorlijk. Beide acteurs zijn echter niet in staat om de leemtes in het scenario op te vullen. 

Kortom: hoewel letterlijk en figuurlijk een beloftevolle film, die bevestigt dat Winocour een eigenzinnige cineaste met potentieel is, vonden wij Maryland al bij al vrij teleurstellend.

JN.

Maryland aka Disorder (Frankrijk/België-2015): in de Belgische bioscopen sinds 30 september 2015.
Met: Matthias Schoenaerts en Diane Kruger.

Genre: psychologisch drama / thriller

Klik op de oranje link voor de trailer: Maryland - trailer

Nieuwsvampier

Nightcrawler  van Dan Gilroy     ★★★★

Dit zelfgeschreven langspeelfilmdebuut van de Amerikaanse regisseur Dan Gilroy stond al een tijdje op ons lijstje van recente bioscoopfilms die we nog wilden zien alvorens ze uit roulatie verdwijnen. Gisterenavond is het er eindelijk van gekomen om Nightcrawler (2014) te bekijken. En we hadden er geen spijt van.

Ramptoerisme

Nightcrawler is een fascinerende psychosociale mediasatire met thrillerelementen over de bedenkelijke praktijken van de hedendaagse nieuwsmedia. 

Jake Gyllenhaal (links) en Riz Ahmed.

Het Amerikaanse hoofdpersonage Lou Bloom (één van de beste movie villains aller tijden, schitterend vertolkt door Jake Gyllenhaal) is een bijdehante en gewetenloze kruimeldief die hogerop wil in ‘t leven. Tijdens één van zijn nachtelijke strooptochten in Los Angeles ziet hij op de autosnelweg een freelance cameraploegje dat de tragische gevolgen van een zwaar verkeersongeval komt filmen. Lou ziet zo'n job ook wel zitten. Hij koopt een camera en een politiescanner, neemt een jonge assistent in dienst (overtuigend gespeeld door Riz Ahmed) en is voortaan in business als een nightcrawler. Nightcrawlers zijn freelance nieuwsjagers die ‘s nachts op pad gaan om misdaden, verkeersongevallen, branden en ander onheil te filmen. Nadien verkopen ze hun opnames aan nieuwszenders. Kortom, nightcrawlers zijn professionele ramptoeristen. 

Aanvankelijk wat onwennig als kersverse videograaf, leert Lou snel bij. Heel snel. In die mate zelfs dat voor Lou het doel om lucratief nieuws te màken alle middelen heiligt...

Jake Gyllenhaal als de gewetenloze nightcrawler Lou.

De ene zijn dood...

Nightcrawler focust niet alleen op het immorele karakter van Lou, maar ook op de sensatiezucht en het voyeurisme van nieuwszenders en hun publiek. Onder de commerciële dictatuur van kijkcijfers en adverteerders, doen de media niet zozeer aan objectieve verslaggeving, maar veeleer aan manipulatie van het nieuws door op een selectieve en tendentieuze manier in te spelen op de angsten en driften van het publiek. Daarbij zoemen ze letterlijk en figuurlijk in op de meest spectaculaire en bloederige aspecten van het nieuws. Of zoals Nina (sterke come back van Rene Russo), de opportunistische nieuwsregisseuse van een lokale tv-zender, haar journaal botweg omschrijft: "Think of our newscast as a screaming woman, running down the street with her throat cut." Nina is bij de tv-zender verantwoordelijk voor de nieuwsploegen die 's nachts werken tijdens de zogeheten vampire shift. De vergelijking met vampieren is ook anderszins toepasselijk, want het levensbloed van de media is andermans leed. Gyllenhaal ziet er ook een beetje uit als een vampier met holle blik, want voor zijn rol van Lou viel hij naar verluidt 14 kilo af.

Sociopaat

Jake Gyllenhaal is een rasacteur die reeds uitblonk in onder meer het fascinerende en angstaanjagende mysterie Donnie Darko uit 2001, het briljante misdaadmysterie Zodiac uit 2007 (één van onze favoriete films over seriemoorden en één van onze favoriete politiefilms, alsook één van onze favoriete films tout court; bekijk de hele film hier), het aangrijpende psychologisch misdaaddrama Prisoners uit 2013 en de intrigerende psychologische mysteriethriller Enemy uit 2013 (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier). Ook in Nightcrawler is Gyllenhaal op dreef als het enigmatische hoofdpersonage. 

Lou is een gladde jongen die zich uitdrukt alsof hij voorleest uit een zelfhulpboek voor would-be managers. Op het eerste gezicht ziet de magere kerel er vrij nerdy uit. Maar vergis u niet: onder zijn kwajongensachtige voorkomen gaat een ijskoude sociopaat schuil. De gruwel die hij 's nachts op straat filmt, lijkt hem niet te deren. En vriendschap reduceert hij op een utilistische manier tot "een geschenk dat je jezelf cadeau doet". Maar wanneer hij in Nina's tv-studio een grote wandfoto van de nachtelijke skyline van Los Angeles ziet, zegt Lou ontroerd: "On tv it looks so real." Lou heeft onmiskenbaar weinig voeling met de realiteit. Veel komen we niet te weten over zijn voorgeschiedenis. Maar het is duidelijk dat Lou een gestoorde einzelgänger is. In dat opzicht lijkt hij op het door Robert De Niro vertolkte iconische personage Travis Bickle (ook één van de beste movie villains aller tijden) in de briljante existentiële karakterstudie Taxi Driver (1976) van Martin Scorsese (één van onze favoriete films): "God’s lonely man" die 's nachts in zijn taxi door de troosteloze straten van New York rijdt terwijl hij op de rand van de waanzin balanceert en zich wanhopig afvraagt hoe hij zin kan verschaffen aan zijn uitzichtloze leventje (lees onze recensie van Taxi Driver hier, bekijk een filmfragment hier en de trailer hier). En net als Travis, blijft ook Lou ondoorgrondelijk voor de kijker. 

Los Angeles by Night

Nightcrawler blinkt tevens uit in knap camerawerk (van Robert Elswit) en een beheerste montage (van John Gilroy). 

De film wekt het nachtelijke Los Angeles sfeervol tot leven en herinnert op dat vlak aan de droefgeestige maar ook poëtische aanblik van het nachtelijke straatleven in Taxi Driver, Heat (1995) van Michael Mann (één van onze favoriete politiefilms), Collateral (2004) van Michael Mann (bekijk een filmfragment hier) en Drive (2011) van Nicolas Winding Refn (lees onze recensie hier en bekijk een filmfragment hier): ook films waarin het grootstedelijke nachtleven als het ware een hoofdpersonage is. 

Dat Nightcrawler zich goeddeels in het holst van de nacht afspeelt, draagt ook bij tot de ontluisterende mediakritiek in de film. De bedrijfscultuur van de media wordt immers ontmaskerd als een meedogenloos egocentrische mentaliteit die het daglicht schuwt. In de regiekamers worden onder het mom van beweerde 'journalistiek' vooral de belangen van de aandeelhouders en de carrières van de 'journalisten' en hun bazen gediend. 

Als een striemende aanklacht tegen de mensonterende commerciële exploitatie van sensatiezucht en voyeurisme, hoort Nightcrawler thuis in het rijtje van kritische mediasatires zoals Ace in the Hole (1951), Sweet Smell of Success (1957), Network (1976), C'est arrivé près de chez vous uit 1992 (één van onze favoriete films over seriemoorden; bekijk de hele film hier), To Die For (1995), The Truman Show (1998) en Shattered Glass uit 2003 (lees onze recensie hier). In dat rijtje is Nightcrawler overigens één van de meest cynische films, zoals blijkt uit onder meer de aangrijpende scène waarin Nina onderhandelt met Lou over de prijs van één van zijn video-opnames terwijl op de achtergrond het screenshot te zien is van een man die dood ligt te bloeden. En je zou eens moeten weten weet wie die man is... 

Rene Russo en Jake Gyllenhaal.

Andere voorbeelden van sterke scènes: het etentje dat Lou misbruikt om Nina te chanteren; het bloedbad in een villa; de set-up van twee criminelen in een fastfoodrestaurant; en de knappe slotscène waarin de zwarte bestelwagens van de nieuwsploeg bij volle maan de nacht inrijden als een bende vampiers die bloed geroken hebben... 

Wij kleefden gisterenavond aan het scherm. Als een voyeuristische nightcrawler... 

JN.

Nightcrawler (USA-2014): in de Belgische bioscopen sinds 5 november 2014.

Met: Jake Gyllenhaal, Rene Russo en Riz Ahmed.

Genre: thriller / mediasatire / psychosociaal drama

Klik op de oranje link voor de trailer: Nightcrawler - trailer