He Walked by Night van Alfred L. Werker en Anthony Mann ★★★½
Wie van politiefilms houdt, kunnen we de beklijvende Amerikaanse klassieker He Walked by Night uit 1948 aanbevelen. Gebaseerd op de echte speurtocht van de politie in Los Angeles in 1945 en 1946 naar de notoire crimineel en cop killerErwin "Machine-Gun" Walker, draait deze politiethriller rond de moeizame zoektocht van het Los Angeles Police Departement naar de mysterieuze, sluwe en moorddadige misdadiger Roy Morgan alias Roy Martin, met brio gespeeld door Richard Basehart.
Richard Basehart als de voortvluchtige crimineel Roy.
Geloofwaardig
Geschreven door John C. Higgins en Crane Wilbur en geregisseerd door Alfred L. Werker en Anthony Mann, biedt He Walked by Night een boeiende en geloofwaardige blik achter de schermen van hardnekkig politioneel speurwerk, zoals ook het geval is in onder meer:
- de invloedrijke Duitstalige misdaadklassieker M: Eine Stadt sucht einen Mörder van Fritz Lang uit 1931 (één van onze favoriete films over seriemoorden; bekijk de hele film hier);
- de klassieke politiefilm The Naked City van Jules Dassin uit 1948;
- de briljante, realistisch in beeld gebrachte politiefilm The French Connection van William Friedkin uit 1971 (één van onze favoriete politiefilms; lees onze recensie hier en bekijk een uitstekende trailer hier);
- het uitstekende neo noir misdaadmysterie L.A. Confidential van Curtis Hanson uit 1990 (ook één van onze favoriete politiefilms; bekijk de hele film hier);
Roy Roberts als de politiekapitein Breen (links) en Scott Brady als de politiesergeant Marty Brennan.
De cast van He Walked by Night acteert overtuigend, met name Roy Roberts als de no nonsense politiekapitein Breen, en Scott Brady als de gedreven politiesergeant Marty Brennan. Maar het is Richard Basehart die de show steelt met zijn charismatische vertolking van de voortvluchtige en schijnbaar ongrijpbare crimineel Roy: een zwijgzame, ijskoude en ingenieuze sociopaat die de politie altijd een stap voor lijkt te zijn. Baseharts vertolking is echter geen karikaturale movie villain, want in veelzeggende scènes toont Basehart dat onder Roys kille uitstraling een wantrouwige en opgejaagde eenzaat van vlees en bloed schuilgaat, zoals in de scène waarin hij zwetend en trillend zijn kogelwonde verzorgt tijdens een pijnlijke zelfoperatie, wat naar verluidt een inspiratiebron was voor de gelijkaardige scène in de briljante neo-western en misdaadthriller No Country for Old Men van Joel en Ethan Coen uit 2007 (ook één van onze favoriete films over seriemoorden en tevens één van onze favoriete westerns) waarin Javier Bardem als de enigmatische huurmoordenaar Anton Chigurh (één van de beste movie villains aller tijden) zijn kogelwonden verzorgt tijdens een zelfoperatie.
Roy verzorgt eigenhandig zijn kogelwonde tijdens zijn pijnlijke zelfoperatie.
Film noir sfeerschepping
Goeddeels opgenomen op locatie in Los Angeles en gefilmd in sfeervol zwart-wit onder leiding van de gerespecteerde cameraman John Alton, schept de schaduwrijke clair-obscur belichting in He Walked by Night een film noir-atmosfeer die voluit tot uitdrukking komt tijdens de intense finale die begint in en rond Roys woning en eindigt met een setpiece in de fotogenieke ondergrondse riooltunnels van Los Angeles. De slotsequentie in de riooltunnels was wellicht een inspiratiebron voor de expressionistische aanblik van de gelijkaardige sequentie in het sfeervolle en visueel verbluffendefilm noir-mysterie The Third Man van Carol Reed uit 1949 waarin Orson Welles als de gluiperige sociopaat Harry Lime achterna gezeten wordt in de riooltunnels van de Oostenrijkse hoofdstad Wenen (bekijk de hele film hier).
Stilte
De spaarzame muziek in He Walked by Night werd gecomponeerd door Leonid Raab. In heel wat sequenties is echter géén muziek te horen, zelfs niet in sommige spannende sequenties. En ook dat werkt, want die stilte draagt bij tot de authentieke en beklemmende sfeerschepping in deze beklijvende politiethriller.
JN.
He Walked by Night (USA-1948): beschikbaar op dvd en blu-ray disc, alsook te bekijken via verschillende streamingdiensten.
Met: Richard Basehart, Scott Brady, Roy Roberts, Whit Bissell, James Cardwell en Jack Webb.
The Wicker Man is een beklemmend folk horror-mysterie uit 1973 van de Engelse regisseur Robin Hardy, gebaseerd op een uitstekend scenario van de getalenteerde scenarist Anthony Shaffer die op zijn beurt inspiratie vond in de roman Ritual uit 1967 van David Pinner.
Het fascinerende verhaal draait rond de Britse politiesergeant Neil Howie (gespeeld door Edward Woodward), die arriveert op een afgelegen Schots eiland om er de onrustwekkende verdwijning van een meisje te onderzoeken. Tot zijn verbazing houden de eilandbewoners er bizarre gebruiken op na. Zit de plaatselijke aristocraat Lord Summerisle (vertolkt door horroricoon Christopher Lee) daar voor iets tussen...?
The Wicker Man groeide uit tot een zeer invloedrijke cultklassieker in het folk horror-subgenre, dankzij onder meer de onheilspellende sfeerschepping en spanningsopbouw, met focus op het vreemde, libertijnse en geheimzinnige gedrag van de eilandbewoners, de meeslepende vertolking van Edward Woodward als de hardnekkige en verontwaardigde christelijke speurneus Howie, de charismatische glansrol van Christopher Lee (één van onze favoriete acteurs) als de flegmatieke Lord Summerisle, en de shockerende, onvergetelijke finale.
Minpunten? Wel, op filmtechnisch en visueel vlak is de film wisselvallig, zowel qua production design als op het vlak van belichting, camerawerk en montage. Desondanks, is The Wicker Man één van de beste folk horror-films aller tijden.
Wie wil weten waar de eigenzinnige Amerikaanse cineast Ari Aster (één van onze favoriete regisseurs) de mosterd haalde voor zijn eigen uitstekende folk horror-thriller Midsommar uit 2019 (één van onze favoriete horrorfilms; lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier), kan hieronder The Wicker Man bekijken.
In 2023 werd The Wicker Man gerestaureerd naar aanleiding van de 50ste verjaardag van de film. Die gerestaureerde versie duurt zo'n 8 minuten langer dan de oorspronkelijke bioscoopversie.
Om de gerestaureerde versie te bekijken, klikt u hieronder in het videoscherm op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan op de playbutton, en rechtsonder op het ondertitels-icoontje voor Engelstalige ondertitels en bij instellingen op "Quality" en 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit.
(Klik op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan op de playbutton, en rechtsonder op het ondertitels-icoontje voor Engelstalige ondertitels en bij instellingen op "Quality" en 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)
Genre: folk horror / psychosociale thriller / mysterie
Gebaseerd op een scenario van de getalenteerde Amerikaanse schrijver en filmrecensent James Agee, naar de gelijknamige roman uit 1953 van Davis Grubb (die zich liet inspireren door historische feiten rond de échte seriemoordenaar Harry Powers), is The Night of the Hunter een sfeervolle, poëtisch in beeld gebrachte en spannende misdaadthriller van Charles Laughton uit 1955, met oogstrelende expressionistische zwart-wit opnames onder leiding van cameraman Stanley Cortez, mooie sfeerversterkende muziek (zoals de hypnotische liedjes Lullaby en Pretty Fly van Walter Schumann en de traditionele hymne Leaning on the Everlasting Arms) en een charismatische glansrol van Hollywoodster Robert Mitchum als de predikende crimineel en seriemoordenaar Harry Powell (één van de beste movie villains aller tijden) die trouwt met een eenzame weduwe (aanhankelijk vertolkt door Shelley Winters) en haar twee jonge kinderen hardnekkig achtervolgt tijdens de Grote Depressie om een gestolen geldbuit te bemachtigen...
Dit fascinerende regiedebuut van de succesvolle Engelse acteur Charles Laughton was destijds een financiële flop en werd bekritiseerd door heel wat toenmalige filmrecensenten, waarna Laughton geen enkele film meer regisseerde. Doodzonde, want The Night of the Hunter is een uniek meesterwerk dat intussen terecht beschouwd wordt als een briljante cultklassieker.
Droevig nieuws uit Hollywood: David Lynch, één van onze favoriete regisseurs aller tijden, is de voorbije donderdag in Los Angeles overleden. Hij was bijna 79. De kunstzinnige Amerikaanse cultcineast zal vooral herinnerd worden als de bezieler van de vernieuwende tv-serie Twin Peaks en als de regisseur van een rist eigenzinnige en invloedrijke bioscoopfilms, waaronder zes meesterwerken: de aangrijpende biopic The Elephant Man (1980), de briljante neo noir misdaadthriller Blue Velvet (1986), de meeslepende romantische road movie en misdaadkroniekWild at Heart (1990), de Twin Peaks-prequel Twin Peaks: Fire Walk with Me (1992), het verontrustende psychoseksuele neo noir misdaadmysterie Lost Highway (1997) en de diepgravende psychosociale karakterstudie en metafilm Mulholland Drive (2001).
David Lynch sukkelde al een tijd met zijn gezondheid. In een interview, dat in augustus 2024 verscheen in het maandblad Sight and Sound van het British Film Institute, verduidelijkte Lynch dat hij aan de longziekte emfyseem leed als gevolg van zijn decennialange verslaving aan sigaretten.
Geboren op 20 januari 1946 in het Amerikaanse plattelandsstadje Missoula (in de staat Montana), stak David Keith Lynch reeds als 8-jarige jongen zijn eerste sigaret op. Pas in 2022, toen hij reeds 76 was, stopte hij hij met roken nadat bij hem emfyseem vastgesteld was. Te laat, want in november 2024 zei hij daarover in een interview met het Amerikaanse weekblad People dat hij te weinig zuurstof had: "Ik kan amper door een kamer wandelen."
Van naïeve padvinder tot kunstzinnige cineast
Lynch begon zijn carrière als kunstschilder. Zo studeerde hij in de jaren 60 aan onder meer de Pennsylvania Academy of the Fine Arts in de Amerikaanse stad Philadelphia. Dat leverde unieke, vaak bizarre kunstwerken op. Ook later in zijn leven bleef Lynch actief als kunstschilder.
David Lynch in 2009, poserend voor één van zijn schilderijen.
Tijdens zijn verblijf als kunststudent in Philadelphia zag Lynch in die grootstad naar eigen zeggen "zieke" en angstaanjagende dingen. Oorspronkelijk een zorgeloze plattelandsjongen en Boy Scout (padvinder), begon de jonge kunstenaar in Philadelphia te beseffen dat achter en onder de American Dream een verborgen, verschrikkelijke dimensie schuilgaat waarin armoede, drugs, seksuele perversiteiten, misdaad en geweld lelijk huishouden. Zijn persoonlijke ervaringen van dat contrast tussen de schone schijn van het dagelijks leven in Amerika en de verontrustende realiteit die er achter schuilgaat was voor Lynch niet alleen een inspiratiebron voor zijn eerste langspeelfilm -de bizarre zwart-wit nachtmerrie Eraserheaduit 1977, door Lynch ooit omschreven als My Philadelphia Story- maar ook een terugkerend basisthema in de meeste van zijn latere films. Dat autobiografische aspect van zijn films verduidelijkte Lynch in 1986 tijdens een onthullend interview over zijn (toen net voltooide) meesterwerk Blue Velvet (bekijk dat interview hier).
Jack Nance als het getroebleerde hoofdpersonage Henry in de bizarre nachtmerrie Eraserhead.
De spanning tussen de schone schijn en de bittere realiteit vormt een rode draad doorheen het oeuvre van Lynch (zie verder). Dat werkte hij vaak uit door (wens)dromen van personages te tonen die zelfs in hun dromen uiteindelijk niet kunnen ontsnappen aan de werkelijkheid, waarbij Lynch het onderscheid tussen droom/inbeelding en realiteit vaak doelbewust vaag hield, wat verwarring schept en in hoofde van de kijkers aanleiding geeft tot uiteenlopende interpretaties. Ook dat geeft blijk van het kunstzinnige, compromisloze karakter van Lynch.
Doorbraak
Na Eraserhead blikte Lynch in 1980 zijn veel toegankelijkere biopic The Elephant Man in: een aangrijpend en in sfeervol zwart-wit gefilmd historisch drama over de tragische en ontroerende lotgevallen van de zwaar misvormde Engelsman Joseph Merrick (1862-1890), gespeeld door John Hurt. De film kreeg maar liefst 8 Oscarnominaties (voor onder meer beste film, beste regie, beste acteur en beste scenario), maar kon geen enkele nominatie verzilveren.
John Hurt, verborgen onder zware make-up, als John Merrick en Anthony Hopkins als de sympathieke dokter Frederick Treves in The Elephant Man.
Flop
Dankzij het succes van The Elephant Man kreeg Lynch de kans om het sciencefictionavontuur Dune te verfilmen, gebaseerd op de gelijknamige roman uit 1965 van de Amerikaanse sciencefictionauteur Frank Herbert. Het ambitieuze en dure sciencefictionepos (met Kyle MacLachlan in de hoofdrol) kwam uit in 1984, maar was een financiële flop en werd in de grond geboord door heel wat filmrecensenten.
Kyle MacLachlan in Dune.
Invloedrijke meesterwerken
In 1986 maakte Lynch een ijzersterke comeback met zijn briljante psychoseksuele neo noir misdaadthriller Blue Velvet (één vanonze favoriete films), waarin hij de perverse en gewelddadige onderbuik van de American Dream exploreerde op basis van een zelfgeschreven scenario.De hoofdrollen werden vertolkt door Kyle MacLachlan, Isabella Rossellini, Laura Dern en Dennis Hopper (één van onze favoriete acteurs). Bekijk een filmfragment hier en de hele film hier.
Isabella Rossellini in Blue Velvet.
Blue Velvet was (en is) een erg invloedrijke film, vooral op het vlak van sfeerschepping. In dit visueel verbluffende misdaadmysterie slaagde Lynch er voor het eerst in om zijn unieke, surrealistische, onmiskenbaar artistieke filmstijl te botvieren in een film die toch toegankelijk genoeg was om een ruim publiek aan te spreken. Zo combineerde Lynch een spannend detectiveverhaal met zwarte humor, shockerend geweld, één van de meest verontrustende slechteriken in de filmgeschiedenis (onnavolgbaar vertolkt door Dennis Hopper, die met zijn glansrol van de zwaar gestoorde crimineel Frank Booth in onze Top 150 van de beste movie villains aller tijden belandde), sadomasochistische erotiek, groezelige vintage sets in vale kleuren, kitscherige romantiek, sfeervolle muziek (van o.a. Angelo Badalamenti en Roy Orbison) en een dreigende ondertoon. Dat leverde een bevreemdend, intrigerend, bij uitstek Lynchiaans universum op, waarin provocerende contrapunten tegen elkaar uitgespeeld worden (een beproefde techniek in het surrealisme), waarmee Lynch wilde aantonen dat onder het ogenschijnlijk keurige leven van de doorsnee Amerikaan vaak duistere dingen schuilgaan die het daglicht schuwen. Zo zien we in de openingssequentie eerst een blauwe hemel, een wit tuinhekje, rode rozen, gele tulpen en gehoorzame schoolkinderen in een nette Amerikaanse woonwijk waar een vriendelijke brandweerman naar de kijker zwaait, terwijl het lieflijke liefdesliedje Blue Velvet van Bobby Vinton weerklinkt. Daarna toont Lynch echter een geknelde tuinslang onder waterdruk, terwijl de vader van het jonge hoofdpersonage een beroerte krijgt in hun tuin. Vervolgens zoomt de camera in op het gras in de tuin om krioelende insecten te onthullen, terwijl onheilspellende soundscapes weerklinken. Met deze briljante openingssequentie waarschuwt Lynch dat de voorspelbare, veilige leventjes van brave burgers bedreigd kunnen worden door allerlei onvoorspelbare gevaren en dat hun idyllische suburbia plots kan veranderen in een duister dystopia. Dat blijkt iets later in de film ook wanneer het hoofdpersonage Jeffrey -een keurige jongeman, uitstekend vertolkt door Kyle MacLachlan- een afgesneden menselijk oor ontdekt, waarover mieren kruipen. Nadat de camera als het ware afdaalt in de donkere oorholte, begint een bizarre (ingebeelde?) trip naar de criminele onderbuik van Amerika, die pas eindigt wanneer de camera in het slot van de film uitzoomt vanuit Jeffrey's oor.
Het jonge hoofdpersonage is tot op zekere hoogte een personificatie van Lynch zelf: net zoals de welopgevoede en minzame Jeffrey in Blue Velvet nieuwsgierig in de ban geraakt van het psychoseksuele misdaadmysterie rond een getroebleerde nachtclubzangeres (gespeeld door Isabella Rossellini), zo geraakte de welgemanierde Lynch reeds als jonge kunstenaar en cineast gefascineerd door de verborgen schaduwzijden van de condition humaine.
Dennis Hopper (links) en Isabella Rossellini in Blue Velvet.
Ook in Wild at Heart uit 1990 (één van onze favoriete road movies; bekijk de trailer hier), Twin Peaks (een vernieuwende en populaire tv-serie uit 1990, 1991 en 2017) en de daarmee samenhangende film Twin Peaks: Fire Walk with Me (1992), Lost Highway uit 1997 (een angstaanjagend, desoriënterend en visueel verbluffendpsychoseksueel neo noir misdaadmysterie dat ook behoort tot onze favoriete films; lees onze recensie hier en bekijk de hele film hier) en Mulholland Drive uit 2001 (ook één van onze favoriete films) hanteerde Lynch zijn surrealistische en provocerende filmstijl: freudiaanse (wens)dromen, hallucinaties, nachtmerries en werkelijkheid vloeien in elkaar over; geweld wordt gecombineerd met donkere en vaak absurde humor; heel wat personages blijken freaks; close-ups (bijvoorbeeld van een zuchtende mond, insecten en een flakkerend kaars in Blue Velvet of van brandende lucifers en gloeiende sigaretten in Wild at Heart en Lost Highway) fungeren als symbolische schakels naar een volgend shot; groezelige decors, doordachte onder- of overbelichting (soms met gebruik van stroboscopische lichtflitsen), omineuze soundscapes, toepasselijke rock- en popnummers en de mooie muziek van Angelo Badalamenti dragen bij tot sfeerschepping.
Nicolas Cage en Laura Dern in Wild at Heart.
Mede dankzij de creatieve acteursregie van Lynch bevatten zijn films memorabele vertolkingen van onder anderen:
- John Hurt en Anthony Hopkins in The Elephant Man;
- Kyle MacLachlan in Blue Velvet en in de Twin Peaks-franchise;
- Laura Dern in Blue Velvet en in Wild at Heart;
- Dennis Hopper en Dean Stockwell in Blue Velvet;
- Nicolas Cage als "Sailor" Ripley, Willem Dafoe als Bobby Peru (ook één van de beste movie villains aller tijden), Diane Ladd als Marietta Fortune,J. E. Freeman als Marcellus Santos, Harry Dean Stanton als Johnnie Farragut, en Grace Zabriskie als Juana Durango (ook één van de beste movie villains aller tijden) in Wild at Heart;
- Bill Pullman, Patricia Arquette, Robert Loggia, Robert Blake en Michael Massee in Lost Highway;
- en Naomi Watts in Mulholland Drive.
Een betoverend shot in Lost Highway.
Miskend door de Oscarjury
Hoewel David Lynch onmiskenbaar behoort tot de beste en belangrijkste cineasten aller tijden, kreeg hij zelf nooit een Oscar voor één van zijn films (wel een ere-Oscar in 2019 voor zijn hele filmcarrière). Wat ons betreft, mag men de Oscars afschaffen wegens het gebrek aan geloofwaardigheid van die zwaar overgewaardeerde prijsuitreiking. Gelukkig won Lynch op het Filmfestival van Cannes de Gouden Palm voor Wild at Heart en de prijs voor beste regisseur met Mulholland Drive.
Diane Ladd in haar schitterende vertolking van de stikjaloerse moeder Marietta Fortune in Wild at Heart.
Buitenbeentje
Het moge intussen duidelijk zijn dat David Lynch een unieke volbloed kunstenaar was die, hoewel als regisseur decennialang werkzaam in Hollywood, steeds een eigenzinnig buitenbeentje bleef in de filmindustrie. Zijn kritiek op Hollywood verwerkte Lynch vooral in zijn zelfgeschreven metafilm Mulholland Drive (2001): een boeiende psychosociale karakterstudie waarin hoofdrolspeelster Naomi Watts de sterren van de hemel acteert met haar briljante doorbraakrol van de ongelukkige, geflopte actrice Diane, die in slaap valt en een wensdroom beleeft over een leven waarin zij als haar ingebeelde en geïdealiseerde alter ego Betty wél in de smaak valt van Hollywood en zij niét in de steek gelaten wordt door haar biseksuele vriendin Camilla, in de wensdroom Rita genaamd (vertolkt door Laura Harring). Maar zelfs in die droom sluipt de nare werkelijkheid binnen. Net als in Lost Highway: ook een mysterieuze film over gespleten identiteit en geïdealiseerde alter ego's (lees onze interpretatie van Lost Highwayhier).
Naomi Watts brak door met haar briljante dubbelrol van het personage Diane en van haar gedroomde alter ego Betty in Mulholland Drive.
Ook in de Twin Peaks-franchise (die begon in 1990)nam Lynch Hollywood op de korrel, door samen met co-creator Mark Frost en hun co-scenaristen de genreclichés in tv-series door de mangel te halen. De mysterieuze hoofdplot draait rond de zoektocht van de sympathieke FBI-agent Dale Cooper (gespeeld door Kyle MacLachlan) naar de ware toedracht achter de moord op de tiener Laura Palmer (Sheryl Lee) in het fictieve Amerikaanse plattelandsstadje Twin Peaks, waar heel wat bewoners geheimen verbergen... Lynch en Frost injecteerden de serie en de daarmee samenhangende film Twin Peaks: Fire Walk with Me (1992) met een unheimliche sfeerschepping, bizarre personages, dadaïstische humor, tragiromantische subplots, surrealistische droomsequenties, druggebruik en ander zelfdestructief gedrag, geweld, onvoorspelbare plotwendingen en shockerende onthullingen over onder meer incest en andere seksuele perversiteiten. Verzorgd in beeld gebracht en voorzien van Angelo Badalementi's betoverende muziek, was Twin Peaks een fascinerende serie die traditionele tv-series in het stof liet. Mede dankzij de memorabele vertolkingen van heel wat castleden, onder wie Ray Wise, Richard Beymer, Dana Ashbrook, Miguel Ferrer en de bevallige actrices Sheryl Lee, Lara Flynn Boyle, Sherilyn Fenn, Joan Chen, Mädchen Amick en Heather Graham, groeide Twin Peaks uit tot een iconische en populaire serie die de deur opende voor latere kwaliteitsvolle series zoals The Sopranos.
V.l.n.r.: Kyle MacLachlan als de FBI-agent Dale Cooper, Michael J. Anderson als de dwerg "from Another Place" en Sheryl Lee als de getroebleerde scholier Laura Palmer in Twin Peaks.
Beeldenstormer
Met zijn hybride, genre-overstijgende, postmoderne en artistieke filmstijl hoort Lynch thuis in het selecte rijtje van eerdere invloedrijke beeldenstormers die op een originele manier bijdroegen tot de herbronning en revitalisatie van het medium film als een volwaardige kunstvorm, zoals Georges Méliès, Robert Wiene, F.W. Murnau, Abel Gance, Fritz Lang, Louis Buñuel, Akira Kurosawa (ook één van onze favoriete regisseurs), Federico Fellini (ook één van onze favoriete regisseurs), de cineasten van de Franse nouvelle vague en Stanley Kubrick (onze favoriete regisseur).
De getroebleerde Diane slaapt en droomt in Mulholland Drive.
Inspiratiebron
De unieke filmstijl van Lynch had (en heeft) een grote invloed op heel wat andere creatieve cineasten, zoals Jim Jarmusch, David Cronenberg, de gebroeders Coen (die ook behoren tot onze favoriete regisseurs), Quentin Tarantino (ook één van onze favoriete regisseurs), Nicolas Winding Refn en Denis Villeneuve, alsook op scenaristen, cameralui, filmmonteurs, production designers, art directors, decorontwerpers, sound designers, pop- en rocknummers, muziekvideo's en interieurontwerpers.
Lynch zelf is er nu niet meer, maar zijn films blijven een onuitputtelijke bron van verwondering, verrassing, (ont)spanning, fascinatie en inspiratie.
Op de 'Verloren Snelweg' in Lost Highway: onze favoriete film van David Lynch.
Naar aanleiding van het overlijden van Lynch, schreef de TikTokker @dipodz1: "His storytelling was like dreaming, sometimes a nightmare but always a journey that I wanted to be on." Dat kunnen wij alleen maar beamen.
Beste mijnheerLynch: tot ziens, in onze dromen. Of zoals het personage Ben (gespeeld door Dean Stockwell) in Blue Velvet zingt in zijn memorabele playback van het betoverende liefdesliedje In Dreams van Roy Orbison uit 1963 (bekijk dat filmfragment hieronder):
I close my eyes
Then I drift away
Into the magic night
I softly say
A silent prayer
Like dreamers do
Then I fall asleep to dream
My dreams of you
In dreams
I walk
With you
In dreams
I talk
To you
In dreams You're mine
All of the time
We're together
In dreams
In dreams...
Joeri Naanai
(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p voor hogere beeldkwaliteit)
Ruim 11 jaar geleden, in maart 2013, schreven we hier dat de veelzijdige en succesvolle Amerikaanse cineast Steven Soderbergh destijds naar eigen zeggen van plan was om een punt te zetten achter zijn filmcarrière zodat hij zich voortaan als kunstschilder voltijds zou kunnen toeleggen op zijn passie voor beeldende kunst. Sindsdien blikte Soderbergh als regisseur echter nog 11 nieuwe langspeelfilms in, waaronder zijn nieuwste film Black Bag (2025) die het komende voorjaar (wellicht in maart 2025) uitkomt.
Black Bag is een spionagethriller over een getrouwd koppel Britse geheim agenten: George Woodhouse en zijn echtgenote Kathryn, gespeeld door de topacteurs Michael Fassbender en Cate Blanchett.
Wanneer Kathryn er plots van verdacht wordt dat zij als geheim agente verraad pleegde, staat George voor een moeilijke keuze: trouw blijven aan zijn vrouw of aan de veiligheidsbelangen van zijn land...?
Naast Fassbender en Blanchett, omvat de cast ook o.a. Regé-Jean Page, Marisa Abela, Naomie Harris, Pierce Brosnan en Tom Burke.
Het scenario is de pennenvrucht van de uiterst succesvolle Amerikaanse scenarist David Koepp (lees zijn veelzijdige en omvangrijke filmografie hier).
Regisseur Steven Soderbergh stond voor Black Bag zelf achter de camera als director of photography (onder zijn pseudoniem Peter Andrews) en hij zorgde ook zelf voor de montage (onder zijn pseudoniem Mary Ann Bernard).
De muziek werd gecomponeerd door Soderberghs huiscomponist David Holmes: een Noord-Ierse muzikant en lid van het muzikale trio Unloved.
Bekijk de trailer van Black Bag hieronder:
(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Ondertiteling" en "Engels (Verenigde Staten)" voor Engelstalige ondertitels, en op "Kwaliteit" en 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)
Religieuze horrorthrillers zijn terug van nooit helemaal weggeweest, zo blijkt uit de populariteit van onder meer volgende films die in 2023 of 2024 uitkwamen:
- Late Night with the Devil (2023) van de broers Cameron en Colin Cairnes: een horrorfilm in het zogeheten found footage-subgenre, over een populaire Amerikaanse live praatshow waarin de gastheer anno 1977 op de avond van Halloween een mysterieus 13-jarig meisje interviewt dat de enige overlevende is van de collectieve zelfmoord binnen een satanistische kerk (bekijk de trailer hier);
- The Pope's Exorcist (2023) van Julius Avery: een horrormysterie over een katholieke exorcist die tijdens zijn onderzoek naar de mogelijke bezetenheid van een jongen onrustwekkende geheimen ontdekt;
- The Exorcist: Believer (2023) van David Gordon Green: een sequel op de briljante en uiterst invloedrijke horrorklassieker The Exorcist (1973) van William Friedkin (één van onze favoriete horrorfilms; bekijk de trailer van The Exorcisthier);
- Nefarious (2023) van Cary Solomon en Chuck Konzelman: een horrorthriller over een psychiater die moet onderzoeken of een ter dood veroordeelde seriemoordenaar zijn beweerde bezetenheid al dan niet fingeert;
- The First Omen (2024) van Arkasha Stevenson (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier): een prequel (voorgeschiedenis) op de uitstekende horrorklassieker The Omen van Richard Donner uit 1976 over het duivelskind Damien (ook één van onze favoriete horrorfilms; bekijk een filmfragment uit The Omenhier en de hele film hier);
- Heretic (2024) van Scott Beck en Bryan Woods: een psychologische horrorthriller over twee Mormoonse missiezusters die gevaar lopen terwijl zij proberen om een mysterieuze zonderling te bekeren;
- en Immaculate (2024) van Michael Mohan.
De laatste film in bovenstaand lijstje -Immaculate- is een horrormysterie dat draait rond de akelige lotgevallen van het hoofdpersonage Cecilia (gespeeld door Sydney Sweeney): een jonge Amerikaanse novice-kloosterzuster die na haar intrede in een afgelegen Italiaans klooster begint te vermoeden dat er daar iets niet pluis is, net zoals de jonge Amerikaanse novice-kloosterzuster Margaret in The First Omen na haar aankomst in een door katholieke nonnen geleid Italiaans weeshuis.
Immaculate heeft nog wel meer gemeen met The First Omen, en dus ook met The Omen (waarop The First Omen immers een prequel is), maar daar verklappen we hier verder niets over om de onthullende plotwendingen in Immaculate niet te bederven.
Sidney Sweeney als de devote novice Cecilia in Immaculate.
Immaculate, geschreven door Andrew Lobel en geregisseerd door de Amerikaanse cineast Michael Mohan, is behalve aan The Omen ook schatplichtig aan:
- de sciencefictionroman The Island of Doctor Moreau uit 1896 van H.G. Wells over de wrede experimenten van een idealistische wetenschapper, verfilmd door onder anderen Erle C. Kenton onder de titel Island of Lost Souls (1932) en John Frankenheimer onder de titel The Island of Doctor Moreau (1996);
- de briljante psychologische horrorthriller Rosemary's Baby (1968) van Roman Polanski (ook één van onze favoriete horrorfilms en tevens één van onze favoriete filmstout court), waarin het jonge, zwangere titelpersonage Rosemary begint te vermoeden dat haar buren satanisten met een verborgen agenda zijn (bekijk een filmfragment hier, de trailer hier en een making-of-documentaire hier);
- de sfeervolle en visueel verbluffendegiallo-horrorklassieker Suspiria (1977) van Dario Argento (ook één van onze favoriete horrorfilms; bekijk een compilatie van betoverende shotshier en de hele film hier) en de geslaagde reboot Suspiria (2018) van Luca Guadagnino (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier), waarin een jonge Amerikaanse danseres verschrikkelijke geheimen ontdekt in haar nieuwe Duitse dansschool;
- het horrormysterie The Nun (2018) van Corin Hardy, waarin een priester en een novice anno 1952 door het Vaticaan naar het Cârța-klooster in Roemenië gestuurd worden om daar de mysterieuze zelfmoord van een non te onderzoeken.
Wegens spoilergevaar, laten we het verder aan u over om de narratieve, visuele en filmtechnische gelijkenissen tussen Immaculate en de andere hogervermelde films te ontdekken en naar waarde te schatten.
Wisselvallig
Op ons liet Immaculate een wisselvallige indruk na.
Sidney Sweeney als Cecilia.
Giulia Heathfield Di Renzi als Isabelle.
Nochtans heeft deze film heel wat te bieden, zoals de boeiende opzet (bevallige jonge nonnen in een afgelegen klooster waar stiekem bizarre dingen gebeuren), de geslaagde sfeerschepping, de sensuele knipoogjes naar het erotische nunsploitation-genre uit de jaren 70, het verzorgde camerawerk (onder leiding van Elisha Christian), de toepasselijke kostumering (die strakke rode gezichtssluiers!) en de verdienstelijke vertolkingen van de Amerikaanse actrice Sydney Sweeney als de toegewijde novice Cecelia, de Italiaanse actrice Benedettta Porcaroli als de jonge rebelse non Gwen en de Italiaans-Australische actrice Giulia Heathfield Di Renzi als de strenge jonge non Isabelle.
Álvaro Morte als priester Sal Tedeschi, en Benedetta Porcaroli als Gwen.
Immaculate lijdt echter onder de wisselvallige vertolking en storende (want in gebrekkig Engels uitgesproken) dictie van de Italiaanse acteur Álvaro Morte als de priester Sal Tedeschi, de voorspelbaarheid van enkele cruciale plotwendingen (want oplettende kijkers die vertrouwd zijn met de hogervermelde films zullen die plotwendingen wellicht zien aankomen), te weinig doeltreffende spanning (waarin de zenuwslopende klassiekers Rosemary's Baby, The Omen en Suspiria wél uitblinken) en een nogal stereotiepe finale met heel wat gemiste kansen (waarom geen finale waarin bv. de beweerde Christus-nagel één van de nagels blijkt te zijn waarmee de 'slechte' misdadiger Gestas volgens de Bijbel naast Jezus aan het kruis genageld werd en de nagel dus de opgedroogde bloedsporen van Gestas bevat, met alle gevolgen van dien...?).
Kortom: hoewel een sfeervol, op filmtechnisch vlak degelijk en bij momenten meeslepend horrormysterie, is Immaculate al bij al toch geen nieuwe topper in het boeiende genre van de religieuze horrorthriller.
JN.
Immaculate (USA/Italië-2024): beschikbaar op dvd en blu-ray disc, alsook te bekijken via verschillende streamingdiensten.
Met: Sydney Sweeney, Álvaro Morte, Benedetta Porcaroli, Dora Romano, Giorgio Colangeli, Giulia Heathfield Di Renzi en Simona Tabasco.
