Survival of the misfits

I Think We're Alone Now  van Reed Morano     ★★½

Del wandelt door de lege straten van zijn spookstadje.

Maak kennis met Del (gespeeld door Peter Dinklage): de enige overlevende in een Amerikaans dorp, waar alle andere bewoners stierven tijdens een mysterieuze, wereldwijde ramp. Del is een cynische en introverte misantroop, die zich niet druk maakt dat hij kennelijk de laatste mens op aarde is. Hij was voordien immers al gewend aan zijn eenzaamheid, omdat hij een dwerg is en zijn dorpsgenoten hem als een vreemde eend in de bijt bejegenden. Sinds hij nu ook letterlijk alleen is in zijn spookstadje, maakt Del er het beste van. Zo gaat hij vaak vissen en blijft hij als de voormalige plaatselijke bibliothecaris de dorpsbibliotheek op orde houden. Tussendoor schuimt hij de winkels en huizen van zijn dode dorpsgenoten af om voedsel, bruikbare laptops en batterijen te zoeken, er schoon te maken, de ontbindende lijken te ruimen en foto's te verzamelen voor zijn uitgebreide collectie van gedetailleerde In Memoriam-dossiers over de dode families. Het zijn niet alleen uitingen van Dels overlevingsinstinct, maar ook van zijn obsessieve drang naar orde, want naar eigen zeggen wil hij de chaos in het universum tot een minimum beperken. Kortom, Del voelt zich zoals de zanger in het nummer van de rockgroep R.E.M.: "It's the end of the world as we know it and I feel fine." 

Peter Dinklage als Del.

Dels stabiele routine wordt echter ontregeld wanneer in zijn spookstadje plots een meisje arriveert (gespeeld door Elle Fanning) die de apocalyps ook overleefde. Grace, zo heet de jongedame, is opgewekt, charmant en praatlustig. Dels tegenpool dus, die door hem niet als een saving Grace, maar veeleer als een stoorzender ervaren wordt...

Elle Fanning als Grace.

Geen melodrama

Met een filmtitel die ontleend is aan de gelijknamige liefdesliedjes uit 1967 en 1987 ("there doesn't seem to be anyone around / I think we're alone now / the beating of our hearts is the only sound"), is I Think We're Alone Now (2018) een nieuw post-apocalyptisch drama van de Amerikaanse cineaste Reed Morano over eenzaamheid en het verlangen naar aanvaarding in moeilijke omstandigheden. Dat wordt geïllustreerd door de titel van het boek waarin Grace een oude foto van zichzelf met haar intussen overleden ouders en vrijer bewaart: de beroemde roman Liefde in tijden van cholera uit 1985 van de Colombiaanse schrijver Gabriel García Márquez. Die boektitel suggereert ook dat de wereldwijde ramp waarvan sprake in I Think We're Alone Now misschien het gevolg was van een besmettelijk virus of kwaadaardige bacterie. 

Toch is deze film geen rampenfilm, noch een zwaarmoedig melodrama, dankzij fijne tragikomische momenten in het uitstekende eerste deel van de film. Zo zegt Grace tegen Del: "Has anyone ever told you you're kind of a weird guy." Waarop Del droogjes antwoordt: "Yeah, but they're all dead now." Later vertelt Grace een hilarische vuile grap over een vampier, die we hier niet verklappen. 

Soufflé

De dynamiek tussen de schijnbaar incompatibele misfits Del en Grace is boeiend. Peter Dinklage (beter bekend als het personage Tyrion Lannister in de razend populaire HBO-serie Game of Thrones) en Elle Fanning (bekend van haar rollen in o.m. Somewhere, Super 8, Maleficent, The Neon Demon en The Beguiled) geven in I Think We're Alone Now overtuigend gestalte aan hun tegengestelde personages. 

Maar ondanks de beloftevolle, mysterieuze setup van het scenario (geschreven door Mike Makowsky) en de goede vertolkingen van Dinklage en Fanning, zakt de film in het tweede deel stilaan als een soufflé in elkaar wegens een gebrek aan dramatische ontwikkelingen. Er is weliswaar een interessante plotwending die aanstuurt op een onthullende finale, maar ook die finale lost de hooggespannen verwachtingen niet helemaal in en wordt bovendien te snel afgehaspeld. Dit had spannender en opwindender gekund.

Gevoelig

Op filmtechnisch vlak valt I Think We're Alone Now op door het mooie, delicate camerawerk. Regisseuse Reed Morano stond zelf achter de camera. Zij bewees voordien reeds haar talent als cameravrouw en regisseuse van de eerste drie afleveringen in de bejubelde serie The Haindmaid's Tale. In I Think We're Alone Now koos Morano voor een gelijkaardige visuele stijl: vaak met zacht tegenlicht en weinig dieptescherpte. Dat zorgt voor een toepasselijke desolate, weemoedige en poëtische sfeer, die ons soms deed denken aan de gevoelige fotografie en atmosfeer in het existentiële drama Lost in Translation uit 2003 van Sofia Coppola en in het tragiromantisch sciencefictiondrama her uit 2013 van Spike Jonze (lees onze recensie van her hier en bekijk de trailer hier): ook films over eenzaamheid.

De oogstrelende fotografie in I Think We're Alone Now -let op de betoverende scène met het vuurwerk!- heeft echter ook letterlijk en figuurlijk een schaduwzijde: het veelvuldige gebruik van tegenlicht hult de ogen en gelaatsuitdrukkingen van de personages vaak in schaduwen, wat voor de kijker ten koste gaat van meer inzicht in de gedachten en emoties van de personages.

Op de vakkundige montage (door Madeleine Gavin) valt weinig aan te merken. Zo is er een knap gemonteerde scène waarin Grace door Dels mappen bladert en de foto's van de voormalige dorpsbewoners bekijkt terwijl op de klankband de verre, holle stemmen van de doden weerklinken als echo's uit het verleden.

Adam Taylor componeerde de sfeerversterkende muziek: vooral strijkers, piano en synthesizerklanken, die doorgaans niet te veel afleiden. Soms weerklinkt er een rock- of rapnummer waarnaar Del en/of Grace luisteren, bijvoorbeeld wanneer zij samen in Dels pickup truck zitten en Grace in slow motion begint te headbangen op een rocknummer, terwijl Del achter het stuur zit en zich ongetwijfeld afvraagt wat hij nu verder aanmoet met zijn prettig gestoorde passagier.

Gemiste kans

Conclusie: I Think We're Alone Now is een mooie en poëtische, maar uiteindelijk ook wat teleurstellende film, waarin scenarist Mike Makowsky en regisseuse Reed Morano de kans misten om meer te halen uit het narratieve potentieel van hun beloftevolle post-apocalyptische fabel.

JN.

I Think We're Alone Now (USA-2018): beschikbaar op dvd en blu-ray disc.

Met: Peter Dinklage, Elle Fanning, Paul Giamatti en Charlotte Gainsbourg.

Genre: psychosociaal drama / sciencefiction / mysterie

Klik op de oranje link voor de trailer: I Think We're Alone Now - trailer

I Think We're Alone Now - trailer

I Think We're Alone Now (2018) is nieuw, postapocalyptisch drama dat geregisseerd en gefotografeerd werd door de getalenteerde Amerikaanse cineaste en cameravrouw Reed Morano (die vorig jaar de drie eerste afleveringen van de bejubelde serie The Handmaid's Tale inblikte).  

De hoofdrollen in I Think We're Alone Now worden vertolkt door:

- Peter Dinklage, beter bekend als het personage Tyrion Lannister in de razend populaire HBO-serie Game of Thrones; 

- en Elle Fanning, bekend van o.m. haar rollen in Somewhere (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier), Super 8 (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier), Maleficent, The Neon Demon (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier) en The Beguiled.  

Lees onze recensie van I Think We're Alone Now hier en bekijk de trailer hieronder: 

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Ondertiteling" en "Engels" voor Engelstalige ondertitels, en op "Kwaliteit" en 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: psychosociaal drama / sciencefiction / mysterie

Klik op de oranje link voor onze recensie van I Think We're Alone Now: Survival of the misfits

Morgan - trailer

Belgische bioscooprelease: 21 september 2016.

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: sciencefiction / thriller / horror

Bloed, zweet en tranen

12 Years a Slave  van Steve McQueen     ★★★½

Amerikanen leven, luidens de slotwoorden van hun eigen volkslied, in "the land of the free and the home of the brave". Ze zijn terecht trots op hun grondwet en Bill of Rights, die samen een benijdenswaardig sociaal, economisch, politiek en juridisch kader vormen dat fundamentele vrijheden en rechten waarborgt. In theorie althans, want die vrijheden en basisrechten worden al jarenlang in toenemende mate systematisch uitgehold. De Patriot Act van president George Bush jr. was hun doodskist, de National Defense Autorisation Act van president Barack Obama de nagel in hun doodskist, en het control grid van het ongrondwettige NSA-spionageprogramma hun graf. Geen wonder dat steeds meer Amerikanen protesteren tegen hun overheid en daarbij graag verwijzen naar de tijd van de Founding Fathers, toen alles beter was. Ze vergeten zich echter af te vragen: beter voor wie? Voor de meeste zwarten en indianen alvast niet. Heel wat blanke kolonisten van de Nieuwe Wereld, die zich in 1776 collectief onafhankelijk verklaarden en het repressieve juk van de Britse monarchie afwierpen, waren immers niet alleen moedige, inventieve en avontuurlijke pioniers op zoek naar een beter leven, maar ook een bende moorddadige racisten. Of zijn we de volkerenmoord op de oorspronkelijke inwoners van Amerika vergeten? Daarbij brachten de Europese inwijkelingen talloze indianen om het leven. Christoffel Columbus, die het Amerikaanse continent 'ontdekte' in 1492, was niet alleen de eerste in een lange reeks gewetenloze schoften met genocidaal bloed aan de handen, maar ook een slavenhandelaar. Dat zullen uw kinderen op school echter niet te horen krijgen.

Taboe

Over de slavernij die tussen circa 1619 en 1865 schering en inslag was op de plantages van blanke Amerikanen wordt op school wél gesproken. Maar hoe het dagelijkse leven van de zwarte slaven er precies uitzag, blijft een groot taboe. Ze moesten katoen plukken of suikerriet kappen en kregen soms van de zweep, horen we. Maar daar blijft het doorgaans bij.

Ook in Hollywoodfilms wordt dit pikdonkere hoofdstuk in de Amerikaanse geschiedenis goeddeels genegeerd. Quentin Tarantino (één van onze favoriete regisseurs) doorbrak het taboe ruim een jaar geleden met zijn flamboyante western Django Unchained (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier), maar vanwege zijn tragikomische en heroïsche insteek mist deze film tot op zekere hoogte waarheidsgetrouwe urgentie. In 12 Years a Slave daarentegen, de nieuwe film van de Engelse cineast en kunstenaar Steve McQueen, wordt de slavernij ontdaan van elk greintje heldendom en getoond in al haar naakte, shockerende terreur. 

Gemaakt met een compromisloos gevoel voor verantwoordelijkheid om postuum recht te doen aan de slachtoffers van de Amerikaanse slavernij, ruikt 12 Years a Slave naar bloed, zweet en tranen. De angst van de zwarte slaven voor hun blanke meesters is zo tastbaar, dat de kijker zich afvraagt hoe zij hun tragische lot konden dragen. McQueen en zijn acteurs geven trouwens een duidelijk antwoord op die vraag: slaven moesten kiezen tussen totale onderwerping of brutale (vaak zelfs dodelijke) bestraffing. Een slaaf of slavin was immers letterlijk het eigendom van zijn of haar meester en als zodanig onderworpen aan diens wil(lekeur); een gebruiksvoorwerp waarvan de waarde uitsluitend uitgedrukt werd in termen van productiviteit en financiële opbrengst; een verhandelbaar ding dus. 

De lijdensweg van een zwarte Odysseus
     

Hoewel in Amerika destijds ook zwarten leefden die op juridisch vlak als 'vrij' beschouwd werden, volstond een donkere huidskleur om toch het risico te lopen als slaaf verkocht te worden. Zo is 12 Years a Slave gebaseerd op de gelijknamige autobiografie van Solomon Northup uit 1853: hij was een zwarte Amerikaan die van zijn vrijheid genoot, tot hij twaalf jaar lang in slavernij moest doorbrengen. 12 Years a Slave toont de lijdensweg die hij als een zwarte Odysseus aflegt om weer thuis te komen.

Anno 1841, toen Solomon (waardig vertolkt door de Britse acteur van Nigeriaanse afkomst Chiwetel Ejiofor) nog een vrij man was, woonde hij samen met zijn vrouw en drie kinderen in New York. Als een vaardige timmerman, getalenteerde violist en ook anderszins gecultiveerd mens, genoot hij het respect van zijn blanke stadsgenoten. Op uitnodiging van twee mannen, reist hij samen met hen naar Washington om er muziekoptredens te geven. De mannen verkopen hem echter als slaaf... 

Solomon Northup en zijn gezin.

Door Solomons ogen maken we kennis met de bikkelharde werkelijkheid van het slavenleven. Aanvankelijk probeert hij zijn opeenvolgende meesters te overtuigen dat hij een vrij man is. De zweep leert hem echter dat hij uit zelfbehoud maar beter zwijgt en zonder morren doet wat hem bevolen wordt; zelfs als dit betekent dat hij slavin Patsey (een doorleefde doorbraakrol van de debuterende Keniaanse actrice Lupita Nyong'o) eigenhandig van de zweep moet geven tot de huid op haar rug in flarden uiteen hangt. De special effects in deze aangrijpende scène zijn heel geloofwaardig.

Michael Fassbender als slavenmeester (links) en Chiwetel Ejiofor als slaaf.

Oscarnominaties



Chiwetel Ejiofor (links) en Michael Fassbender.

Hoofdrolspeler Ejiofor vermijdt elk sentimenteel effectbejag en kreeg een Oscarnominatie voor zijn ingetogen vertolking van Solomon. 

De getalenteerde Duits-Ierse acteur Michael Fassbender werd genomineerd in de categorie 'beste mannelijke bijrol' voor zijn intense vertolking van de blanke plantage-eigenaar en slavenmeester Edwin Epps: een sadistische, drankzuchtige en machtsgeile klootzak, die zich onweerstaanbaar aangetrokken voelt tot slavin Patsey en daarmee in conflict komt met zijn jaloerse, al even harteloze echtgenote Mary Epps (een schitterende, ijskoude bijrol van Sarah Paulson). Meester Epps en zijn vrouw vermaken zich graag door hun slaven 's avonds een collectief dansje te laten doen, als waren de slaven circusdieren. En hoewel Mary Epps weet dat Patsey haar man niet verleidt, ziet zij er toch geen graten in om Patsey te laten boeten voor zijn ontrouw. Nyong'o speelt de wanhoop van Patsey met zoveel doorleefde overgave dat ook zij genomineerd werd voor een Oscar.  


Sarah Paulson (links) en Lupita Nyong'o.

In de andere bijrollen herkennen we Paul Giamatti als een slavenhandelaar die zijn 'koopwaar' inspecteert zoals je een paard keurt; Paul Dano als een racistische slavenopzichter die jaloers is op Solomons intellectuele en ambachtelijke superioriteit; Benedict Cumberbatch als een plantage-eigenaar die Solomons kwaliteiten apprecieert maar hem toch doorverkoopt aan Epps; en Brad Pitt als een blanke met een geweten.    

Paul Giamatti (met hoed) als slavenhandelaar.

12 Years a Slave is geloofwaardig geënsceneerd -onder meer op antebellum plantages in Louisiana- en sfeervol in beeld gebracht, met idyllische opnames van zonsondergangen, desolate mangroven en met Spaans mos behangen treurwilgen die het trieste bestaan van de slaven weerspiegelen.

Leemtes

Minpunten in dit aangrijpende historisch drama zijn de nogal vlakke vertolkingen van Cumberbatch en Pitt, de bij wijlen karikaturale overacting van Giamatti en Dano, en vooral de leemtes in het scenario met betrekking tot de psychologie van de personages, waardoor zowel de slaven als hun meesters tot op zekere hoogte tweedimensionaal blijven. 

Toch is 12 Years a Slave een absolute aanrader, zelfs één onze favoriete historische drama's. Een veelzeggende scène in de film is de briljante, langgerekte scène waarin Solomon opgehangen wordt en bijna om het leven komt, terwijl de andere slaven hem uit puur zelfbehoud negeren. De oorspronkelijke betekenis van het werkwoord "negeren" is trouwens: als een neger behandelen...

JN.

12 Years a Slave (USA/Groot-Brittannië-2013): in de bioscoop sinds 22 januari 2014.

Met: Chiwete Ejiofor, Michael Fassbender, Lupita Nyong'o, Sarah Paulson, Benedict Cumberbatch, Paul Giamatti, Paul Dano en Brad Pitt.

Genre: historisch drama / biopic

Klik op de oranje link voor de trailer: 12 Years a Slave - trailer

12 Years a Slave - trailer

Belgische bioscooprelease: 22 januari 2014.




(Klik op de playbutton en dan rechtsonder op 480p of 720p voor hogere beeldresolutie)


Klik op de oranje link voor onze recensie van 12 Years a Slave: Bloed, zweet en tranen

Genre: historisch drama / biopic

Op zoek naar de ziel

Cold Souls  van Sophie Barthes     ★★★½

Paul Giamatti is op dreef in deze 'geestverruimende' tragikomedie over verloren zielen.

Net als John Malkovich in de surrealistische tragikomedie Being John Malkovich van Spike Jonze uit 1999, speelt de Amerikaanse acteur Paul Giamatti zichzelf in Cold Souls (2009): een nieuwe, filosofische tragikomedie van Sophie Barthes over het Cartesiaanse dualisme tussen lichaam en geest. 

Paul is ongelukkig en gaat te veel op in zijn vertolking van het titelpersonage in Anton Tsjechovs beroemde Russische toneelstuk Oom Vanja uit 1897. Daarom laat Paul zijn ziel machinaal verwijderen en invriezen door het bedrijf Soul Storage. De operatie maakt hem minder rusteloos, maar heeft ook bijwerkingen: hij acteert slecht, heeft geen zin meer in seks en voelt zich leeg van binnen. Wanneer hij zijn oude ziel terug wil, blijkt die reeds verkocht aan een vrouw in Rusland...

Een tragikomische Faust

Hoofdrolspeler Paul Giamatti is in topvorm en vindt het juiste evenwicht tussen humor en radeloosheid (let op zijn reactie wanneer hij merkt dat zijn ziel er uitziet als een kikkererwtje!). 

De mooie muziek (van Dickon Hinchliffe) en het intimistische camerawerk (onder leiding van Andrij Parekh) dragen bij tot de poëtische sfeer in deze eigenzinnige hedendaagse variant op de eeuwenoude Faust-parabel van Goethe. 

Cold Souls geeft geen moralistische indruk, maar stelt toch de juiste vragen. Wie of wat zijn we? Is geluk mogelijk zonder angst en verdriet? En is een 'zielloos' leven de naam 'leven' nog waardig...?

JN.

Cold Souls (USA/Frankrijk-2009): beschikbaar op dvd.

Met: Paul Giamatti, Dina Korzun, David Strathairn en Emily Watson.

Genre: existentiële tragikomedie

Klik op de oranje link voor de trailer: Cold Souls - trailer

Cold Souls - trailer

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op 480p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: existentiële tragikomedie

Klik op de oranje link voor onze recensie van Cold Souls: Op zoek naar de ziel