Bombastisch Bijbeldrama

Solomon and Sheba  van King Vidor     ★★

Hoewel wij tuk zijn op epische historische drama's uit de oude doos, zoals Cleopatra van Joseph L. Mankiewicz uit 1963 (één van onze favoriete historische drama's; bekijk de hele film hier) en The Fall of the Roman Empire van Anthony Mann uit 1964 (ook één van onze favoriete historische drama's; bekijk de hele film hier), en wij ook veel respect hebben voor de in 1982 overleden Hollywoodveteraan King Vidor, onder meer vanwege zijn stille meesterwerk The Crowd uit 1928 en zijn passionele western Duel in the Sun uit 1946 (één van onze favoriete westerns; bekijk de hele film hier), waren wij niettemin teleurgesteld toen we het voorbije weekend voor het eerst naar Vidors ambitieuze Bijbeldrama Solomon and Sheba uit 1959 (zijn laatste bioscoopfilm) gekeken hadden. 

Houterig

Dat de scenaristen van Solomon and Sheba een loopje namen met de geschiedenis, kunnen we hen nog vergeven. Dit is immers een gedramatiseerde versie van het tiende hoofdstuk van de Bijbelboeken 1 en 2 Koningen en het negende hoofdstuk van 1 en 2 Kronieken. En de Bijbel moet je op historisch vlak sowieso met een flinke korrel zout nemen. 

Yul Brynner als de wijze koning Salomo.

Wat ons het meest stoorde aan deze grootschalige verfilming van de (fictieve?) romantische relatie tussen de wijze Israëlische koning Salomo (gespeeld door Hollywoodster Yul Brynner) en de verleidelijke koningin van Seba (de Italiaanse actrice Gina Lollobrigida) waren de bombastische, prekerige dialogen, de houterige acteerprestaties -niet zozeer van de charismatische Brynner, maar wel van de rest van de cast-, de wisselvallige decors (met rotsen die soms overduidelijk van plaaster gemaakt zijn) en de knullige zwaardgevechten.

De Italiaanse actrice Gina Lollobrigida als de koningin van Seba.

Opulent

Pluspunten in Solomon and Sheeba zijn de verzorgde en sfeervolle belichting en fotografie in Technirama en Technicolor, onder leiding van de getalenteerde Engelse cameraman Freddie Young, alsook het mooie production design. Hoewel dit opulente beelden oplevert, volstaat dat echter niet voor een bevredigende kijkervaring. 

Het expressieve production design en de mooie belichting levert sfeervolle beelden op.

Wie van historische epiek met religieuze ondertoon houdt, kijkt beter naar de degelijke klassiekers Quo Vadis van Melvin LeRoy uit 1951 (met Robert Taylor, Deborah Kerr en Peter Ustinov), The Ten Commandments van Cecil B. DeMille uit 1956 (een visueel meesterwerk met Charlton Heston en Yul Brynner), Ben-Hur van William Wyler uit 1959 (met Charlton Heston in de titelrol), Faraon van Jerzy Kawalerowicz uit 1966 (een visueel meesterwerk met Jerzy Zelnik, dat ook behoort tot onze favoriete historische drama's) en The Passion of the Christ van Mel Gibson uit 2004 (met Jim Caviezel als Jezus Christus).

JN.

Solomon and Sheba (USA-1959): beschikbaar op dvd en blu-ray disc.

Met: Yul Brynner, Gina Lollobridgida en George Sanders.

Genre: historisch Bijbeldrama / avontuur / romantiek / religie / oorlog

De ondergang van Alexandrië

Agora  van Alejandro Amenábar     ★★

Agora is een historisch drama uit 2009 dat zich afspeelt in de Egyptische stad Alexandrië ten tijde van de Romeinse bezetting aan het eind van de 4de eeuw na Christus. Hypatia (gebaseerd op het echte historisch personage en ingetogen vertolkt door de Engelse actrice Rachel Weisz) is een briljante Griekse filosofe, wiskundige en sterrenkundige, die lesgeeft aan de neoplatoonse school in de wereldberoemde bibliotheek van Alexandrië. Tot haar leerlingen behoren zowel heidense polytheïsten als joden en christenen. Terwijl Hypatia op het punt staat te ontdekken dat de aarde niet het middelpunt van de kosmos is en het oude Ptolemaeïsche wereldbeeld dus niet klopt, komen de religieuze groepen in de stad in conflict met elkaar. De bibliotheek wordt belegerd en Hypatia begint te vrezen voor haar leven...

Rachel Weisz als Hypatia
en Michael Lonsdale als haar vader.

Mentale mozaïek

Net als in zijn eerdere films The Others (2001) en Mar adentro (2004), focust de Chileens-Spaanse regisseur Alejandro Amenábar in Agora vooral op wat de personages denken en voelen. Dat levert een boeiende mozaïek op van de psychosociale processen die mee aan de basis kunnen gelegen hebben van de historische omwentelingen die in Agora centraal staan.

Liefde in tijden van oorlog

Behalve haar leerling Orestes (Oscar Isaac), wordt ook Hypatia's slaaf Davus (Max Minghella) verliefd op haar. Uiteindelijk zullen beide jongemannen moeten kiezen tussen hun eigen idealen en hun liefde voor Hypatia. Hoewel dat romantische motief in Agora niet voldoende tot zijn recht komt, zorgt regisseur en co-scenarist Amenábar toch voor een ontroerend einde.

Oscar Isaac als Orestes
en Rachel Weisz als Hypatia.

Visuele flair

Cameraman Xavi Giménez, production designer Guy Dyas en decorontwerper Larry Dias creëerden samen mooie beelden die het toenmalige Alexandrië op een geloofwaardige wijze tot leven wekken. Ook de historische kostuums, die ontworpen werden door Gabriella Pescucci, verlenen een gevoel van authenticiteit aan de film.

Braaf

Toch verdient Agora volgens ons uiteindelijk niet meer dan twee sterren, omdat de film nooit echt verrast en te veel binnen de lijntjes kleurt van het genre. 

Het is allemaal op de één of andere manier reeds -en vaak veel beter- gedaan in andere historische drama's over de oudheid, zoals bijvoorbeeld het visueel verbluffende Bijbeldrama The Ten Commandments (1956) van Cecil B. DeMille, het tragiromantisch drama Cleopatra (1963) van Joseph L. Mankiewicz (één van onze favoriete historische drama's; bekijk de hele film hier), het sfeervol in beeld gebrachte peplumdrama The Fall of the Roman Empire (1964) van Anthony Mann (ook één van onze favoriete historische drama's; bekijk de hele film hier), het fascinerende en visueel verbluffende Egyptische drama Faraon (1966) van Jerzy Kawalerowicz (ook één van onze favoriete historische drama's), en meer recent het avontuurlijke en visueel verbluffende  Romeinse epos Gladiator (2000) van Ridley Scott (ook één van onze favoriete historische drama's), het Bijbeldrama The Passion of the Christ (2004) van Mel Gibson en het meeslepende Griekse oorlogsdrama Troy (2004) van Wolfgang Petersen (ook één van onze favoriete historische drama's).

JN.

Agora (Spanje-2009): beschikbaar op dvd en blu-ray disc.

Met: Rachel Weisz, Max Minghella, Oscar Isaac, Ashraf Barhom en Michael Lonsdale.  

Genre: historisch drama / romantiek

Rachel Weisz kroop in de huid van de antieke Griekse filosofe Hypatia,
die in Alexandrië onder meer wiskunde en astronomie doceerde.

NIEUWS! 

Omar Sharif 

overlijdt aan hartaanval

De Egyptische acteur Omar Sharif is gisteren in een ziekenhuis in de Egyptische hoofdstad Caïro overleden aan een hartaanval. Hij werd 83. Sharif zal vooral herinnerd worden voor zijn rollen in de succesvolle filmklassiekers Lawrence of Arabia, Doctor Zhivago en Funny Girl.

Geboren op 10 april 1932 in de Egyptische stad Alexandrië als Michel Demitri Chalhoub, behoorde Sharif tot een christelijk gezin van Syrisch-Libanese komaf. Na zijn studies wiskunde en fysica aan de universiteit van Caïro, werkte hij een tijdje in het houtbedrijf van zijn vader. Daarna trok Sharif naar Londen om er acteerlessen te volgen aan de Royal Academy of Dramatic Art.

Doorbraak

Sharifs professionele filmcarrière begon in 1954 met zijn hoofdrollen in twee films van de Egyptische cineast Youssef Chahine: 

- als de jonge Egyptische ingenieur Ahmed in het romantisch sociaal drama Siraa Fil-Wadi (aka The Blazing Sun);

- als de jonge, rebelse bedoeïene Essam in het avontuurlijk drama Shaytan Al-Sahra (aka Devil in the Desert). 

Een jaar later bekeerde Sharif zich tot de islam om te kunnen trouwen met de Egyptische actrice Faten Hamama, die hij had leren kennen op de set van Siraa Fil-Wadi, waarin zij de love interest speelt.

Met Faten Hamama in Siraa Fil-Wadi.

Sharifs internationale doorbraak volgde in 1962 met zijn doorleefde vertolking van de loyale Arabier Sherif Ali ibn el Kharish in het epische en visueel verbluffende meesterwerk Lawrence of Arabia (één van onze favoriete historische drama's, alsook één van onze favoriete road movies en één van onze favoriete films tout court) onder regie van de Engelse meestercineast David Lean (één van onze favoriete regisseurs). Het leverde Sharif een Oscarnominatie voor beste mannelijke bijrol en een Amerikaans filmcontract op. Bekijk de hele film hier.

Met Peter O'Toole (links) in Lawrence of Arabia.

Twee jaar later speelde Sharif een bijrol als de Armeniër Sohamus in het sfeervolle Romeinse epos The Fall of the Roman Empire van de Amerikaanse cineast Anthony Mann uit 1964 (ook één van onze favoriete historische drama's). Bekijk de hele film hier.

Filmster

Een wereldster werd Sharif in 1965, toen hij het Russische titelpersonage vertolkte in de kaskraker Doctor Zhivago: een eveneens door David Lean geregisseerd tragiromantisch oorlogsdrama, naar de gelijknamige roman uit 1957 van de Russische schrijver Boris Pasternak. De doorleefde vertolking van Sharif leverde hem onder meer een Golden Globe op. 

Met Julie Christie in Doctor Zhivago.

Ook de romantische musical Funny Girl van de Amerikaanse Hollywoodregisseur William Wyler uit 1968, waarin Sharif aan de zijde speelt van Barbra Streisand, sloeg aan bij het publiek.

Met Barbra Streisand in Funny Girl.

In de jaren 70 ging het stilaan bergaf met Sharifs filmcarrière. Hoewel zijn uiterlijk in de smaak viel bij talloze vrouwen, nam de internationale vraag naar 'etnische' acteurs destijds af. Toch speelde Sharif in de loop der jaren nog mee in meer dan 60 films, waaronder het avontuurlijk drama The Horsemen (1971) van John Frankenheimer, de komedie The Pink Panther Strikes Again (1976) van Blake Edwards (lees ons biografische portret van Blake Edwards hier) en het misdaadmysterie Bloodline (1979) van Terence Young. In 2004 won Sharif zelfs een César voor zijn hoofdrol in Monsieur Ibrahim et les fleurs du Coran: een film van de Franse regisseur François Dupeyron die het jaar voordien uitkwam, waarin Sharif een oude moslim speelt die een joodse jongen adopteert. 

Sharifs totale filmografie omvat rollen in ruim 200 bioscoop- en tv-producties.

Gokkend vechtersbaasje

In Funny Girl.

In de zomer van 2003 ontving Sharif op het Filmfestival van Venetië een Gouden Leeuw voor zijn filmcarrière. De onderscheiding was een geschenk uit de hemel, want kort voordien stond de destijds 71-jarige acteur nog op een negatieve manier in de belangstelling toen hij door een Franse rechtbank veroordeeld werd tot een maand gevangenisstraf met uitstel en een boete van 1.500 euro wegens het geven van een kopstoot aan een Franse politieagent. Het incident vond plaats op 5 juli 2003 in het casino van Enghien-les-Bains ten noorden van de Franse hoofdstad Parijs. Die avond had Sharif in het casino zo'n 30.000 euro verloren aan de roulettetafel en kreeg hij er ruzie met de croupier, waarna het personeel de politie belde. De gearriveerde politieman kon de boze acteur echter niet bedaren, werd beledigd door Sharif en kreeg een kopstoot van hem. De agent was naar verluidt twee dagen werkonbekwaam. In de rechtbank beweerde Sharif zich niets meer te herinneren van het incident, maar de confrontatie bleek opgenomen te zijn door de beveiligingscamera's van het casino. Het werd een duur avondje voor Sharif, want naast de centen die hij aan de speeltafel verloor en de boete, moest de filmster ook een schadevergoeding van 300 euro betalen aan de gekwetste agent.

Tijdloos charisma

Behalve een acteur en gokker, was Sharif ook een ervaren bridgespeler. Dat hij een kaartje kon leggen, blijkt onder meer uit het feit dat Egypte hem in 1964 afvaardigde naar de Olympische Spelen om er deel te nemen aan de bridgecompetitie. De voorbije jaren leed hij echter aan de ziekte van Alzheimer en kon hij zich volgens zijn zoon soms niet eens zijn grootste filmrollen herinneren. Zolang ons geheugen ons niet in de steek laat, zullen wij Omar Sharif echter altijd blijven herinneren als een zeer degelijke acteur met een groot charisma.

Joeri Naanai