Een moralistische sciencefictionkomedie

Downsizing  van Alexander Payne     ★★★

We hadden het kunnen weten: wanneer de eigenzinnige Amerikaanse cineast Alexander Payne (die eerder de geslaagde existentiële tragikomedies About Schmidt, Sideways en Nebraska inblikte) besluit om een sciencefictionkomedie te schrijven en te regisseren, dan doet hij dat naar goede gewoonte niet op een voorspelbare manier. Zo begint Payne's nieuwe tragikomedie Downsizing (2017) als een fijne hedendaagse variant op de sciencefictionklassieker The Incredible Shrinking Man (1957) en de sciencefictionkomedie Honey, I Shrunk the Kids (1989), waarin de hoofdpersonages krimpen tot piepkleine minimensjes, maar halfweg verandert Downsizing echter in een moralistische fabel over de gevaren van klimaatopwarming en de nood aan naastenliefde ten aanzien van arme etnische minderheden. Dat levert vis noch vlees op, waardoor Downsizing, hoewel een boeiende en bij wijlen grappige film, uiteindelijk toch een beetje teleurstelt.

Madurodam

De eerste helft van Downsizing is nochtans uitstekend. We maken kennis met het Amerikaanse echtpaar Paul en Audrey Safranek (gespeeld door Matt Damon en Kristen Wiig), die samen beslissen om gebruik te maken van een nieuwe wetenschappelijke techniek waarmee zij zich kunnen laten krimpen tot minimensjes. De techniek is bedoeld om de toenemende overbevolking, vervuiling en klimaatopwarming op aarde het hoofd te bieden. Minimensjes nemen immers veel minder plaats in dan gewone mensen, en het huishoudelijk afval dat 36 minimensjes op vier jaar tijd produceren past in slechts één vuilniszak.

Kristen Wiig en Matt Damon als het echtpaar dat zich wil laten krimpen.

Wat Paul en Audrey over de streep trekt om zich te laten krimpen zijn echter niet zozeer ecologische idealen, maar vooral financiële motieven vermits zij kampen met geldgebrek en zij als minimensjes natuurlijk veel minder geld nodig zouden hebben om rond te komen. Zo zouden zij kunnen verhuizen naar het populaire Leisureland: een soort van real life Madurodam voor gekrompen mensen, waar Paul en Audrey als minimensjes met hun nochtans bescheiden spaarrekening een zorgeloos luxeleventje zouden kunnen leiden.

Deze beloftevolle aanloop naar de beslissing van Paul en Audrey om zich te laten krimpen is heel vermakelijk, met subtiele humor en uitstekende special effects die tonen hoe minimensjes genieten van hun voordelen. Maar dan gebeurt er iets waardoor de film plots een andere richting inslaat...

Gekrompen mensen kunnen met weinig geld een luxeleventje leiden.

Politiek correcte maatschappijkritiek

In het tweede deel van Downsizing verschuift de focus naar de tragikomische dynamiek tussen de minzame Paul en een kribbige Vietnamese minivrouw (gespeeld door de Vietnamees-Amerikaanse actrice Hong Chau) die zorg draagt voor arme minimensjes. Afgezien van de vraag waarom er in Downsizing arme minimensjes in sloppen leven vermits hun huisvesting en opvang toch spotgoedkoop zou moeten zijn voor de belastingbetaler, vroegen wij ons vooral af waarom Payne deze drastische wending aan zijn scenario gaf. Het antwoord volgt in de moralistische afwikkeling van het verhaal, waarin Payne niet alleen doorboomt over klimaatopwarming maar ook kritiek levert op de discriminatie van etnische minderheden. Jammer, want wij waren benieuwd hoe de relatie tussen Paul en Audrey verder had kunnen evolueren, temeer omdat de oorspronkelijke insteek en de 'chemie' tussen Matt Damon (één van onze favoriete acteurs) en de begenadigde comédienne Kristen Wiig tragikomisch vuurwerk in petto hadden...

Hong Chau en Matt Damon.

Na verloop van tijd komt in Downsizing ook een genietbare romantische dimensie aan de oppervlakte. Maar spijts de degelijke tragikomische vertolkingen van Matt Damon als Paul en van Hong Chau als de Vietnamese minivrouw, komt Downsizing te boodschapperig over. Ook Christoph Waltz kon deze goedbedoelde film niet naar een hoger niveau tillen, want zijn getypecaste bijrol als een nonchalante lolbroek is niet alleen te nadrukkelijk lollig bedoeld, maar wordt ook ondergesneeuwd door de prekerige, politiek correcte boodschappen in Payne's maatschappijkritische scenario (dat hij zelf schreef in samenwerking met Jim Taylor). 

Kortom: in vergelijking met Payne's eerdere tragikomedies About Schmidt uit 2002, Sideways uit 2004 (één van onze favoriete komedies) en Nebraska uit 2013 (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier), is Downsizing géén nieuwe hoogvlieger in Payne's filmografie. 

Waarom geven we dan toch drie sterren aan deze tragikomedie? Wel, omdat de eerste helft in alle opzichten zeer meeslepend is en omdat de tweede helft net genoeg fijne momenten bevat voor een milde totaalscore.

JN.

Downsizing (USA-2017): in de Belgische bioscopen sinds 17 januari 2018.
Met: Matt Damon, Hong Chau, Christoph Waltz en Kristen Wiig.

Genre: sciencefiction / tragikomedie / sociaal drama / romantiek

Klik op de oranje link voor de trailer: Downsizing - trailer

Downsizing - trailer

Downsizing (2017) is een nieuwe, maatschappijkritische sciencefictionkomedie van de Amerikaanse cineast Alexander Payne, die eerder al scoorde bij pers en publiek met zijn existentiële tragikomedies About Schmidt, Sideways (één van onze favoriete komedies) en Nebraska (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier).

Downsizing (lees onze recensie hier) draait rond de voor- en nadelen van een nieuwe wetenschappelijke techniek waarmee mensen zich kunnen laten krimpen tot piepkleine minimensjes. De techniek is bedoeld om de toenemende overbevolking, vervuiling en klimaatopwarming op aarde het hoofd te bieden. Het Amerikaanse echtpaar Paul en Audrey Safranek (gespeeld door Matt Damon en Kristen Wiig) besluit dat het de moeite loont om zich te laten krimpen zodat zij met hun spaargeld een luxueus leventje kunnen leiden, vermits zij als minimensjes natuurlijk veel minder geld nodig hebben. Hoe dat afloopt, kan u zelf ontdekken in Downsizing...

Bekijk hieronder alvast de trailer:

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: sciencefiction / tragikomedie / sociaal drama / romantiek

Klik op de oranje link voor onze recensie van Downsizing: Een moralistische sciencefictionkomedie

Spectre - trailer

(Klik op de playbutton en dan bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: spionagethriller / misdaad / actie / avontuur

Portret. 

De kunstenaarsziel van 

Tim Burton
      

De getalenteerde Amerikaanse cineast Tim Burton wordt vooral geassocieerd met zijn sprookjesachtige films waarin hij als een kwajongen horror en zwarte humor verpakt in een sfeervolle gothic look die doet denken aan een combinatie van Victoriaanse Romantiek uit de 19de eeuw en de Duitse expressionistische cinema uit de jaren 20 van de vorige eeuw.

Burtons nieuwe film Big Eyes (2014) daarentegen is een conventioneler en minder expressief in beeld gebracht drama: een biopic over de Amerikaanse kunstenares Margaret Keane (gespeeld door Amy Adams), die in conflict geraakt met haar echtgenoot Walter (Christoph Waltz) over het auteursrecht op haar artistieke oeuvre. Bekijk de trailer hier. 

In de jaren 50 en 60 schilderde Keane onder de naam van haar man een reeks opmerkelijke doeken van kinderen met opvallend grote ogen. De schilderijen brachten veel geld op, maar toen Keane na haar echtscheiding in 1970 onthulde dat zij, en dus niét haar ex, de doeken geschilderd had, ontkende Walter dit en kwam het tussen hen tot een bittere juridische strijd...

Amy Adams als de kunstenares Margaret Keane in Big Eyes.

Van tekenaar tot Hollywood-icoon

Tim Burton werd in 1958 geboren in Burbank, Californië, waar hij reeds als kind in de ban geraakte van tekenfilms, de griezelverhalen van Edgar Allen Poe en films met horroricoon Vincent Price. 

Na een animatieopleiding, mocht Burton als tekenaar aan de slag bij de Walt Disney Studios, waar hij onder meer Frankenweenie (1984) regisseerde. Onder de indruk van deze bizarre zwart-witte stop-motion-animatiefilm over de reanimatie van dode huisdieren, vroeg de Amerikaanse acteur Paul Reubens aan Burton om een film in te blikken over Reubens komische alter ego Pee-Wee Herman: Pee-Wee's Big Adventure (1985) was meteen een kaskraker. 

Burtons geslaagde horrorkomedie Beetlejuice (1988), met een doorbraakrol van Michael Keaton als het griezelige titelpersonage, was een nog grotere blockbuster en vormde voor Burton de springplank naar een reeks succesvolle producties waarmee hij uitgroeide tot één van de meest originele en artistieke cineasten van zijn generatie, zoals:

- de sfeervolle superheldenfilms Batman (1989) en Batman Returns (1992), beide met Michael Keaton in de titelrol. Bekijk een compilatie van memorabele quotes van Michelle Pfeiffer (één van de mooiste filmgodinnen aller tijden) als Catwoman (één van de beste movie villains aller tijden) in Batman Returns hier en de volledige film hier.

Michelle Pfeiffer als de supersensuele Catwoman in Batman Returns.

Johnny Depp als Edward Scissorhands.

- de melancholische tragikomedie Edward Scissorhands (1990), met Johnny Depp (één van de knapste acteurs aller tijden) en Winona Ryder in de hoofdrollen;

- de hilarische biopic Ed Wood (1994), met Johnny Depp in de titelrol (lees ons biografische portret van Depp uit 2013 hier);

- de komische sciencefictionprent Mars Attacks! (1996), met Jack Nicholson (één van onze favoriete acteurs) in een dubbelrol; 

- de schitterende griezelfilm Sleepy Hollow (1999), met Johnny Depp in de hoofdrol (een visueel meesterwerk dat behoort tot onze favoriete horrorfilms);

- een remake in 2001 van de sciencefictionklassieker Planet of the Apes, met Mark Wahlberg, Tim Roth en Helena Bonham Carter in de hoofdrollen;

- verfilmingen van de jeugdboeken Charlie and the Chocolate Factory (2005), met Johnny Depp in de hoofdrol, en Alice in Wonderland (2010), met Mia Wasikowska, Helena Bonham Carter en Johnny Depp in de hoofdrollen;

- de donkere stop-motion-animatiefilm Corpse Bride (2005);

- en de horrormusical Sweeney Todd (2007), met Johnny Depp en Helena Bonham Carter in de hoofdrollen. 

Tussen entertainment en kunst

Elk van de hogervermelde films vond moeiteloos een talrijk publiek, zonder dat Burton hiervoor afbreuk moest doen aan zijn unieke, magische en intussen iconische stijl. Hierdoor behoort hij tot het selecte rijtje van dun gezaaide cineasten, onder wie Alfred Hitchcock, Stanley Kubrick, Roman Polanski, Martin Scorsese, Ridley Scott en Steven Spielberg, die commerciële successen boekten met films voor een groot publiek die vanwege hun kwaliteit ook door veeleisende cinefielen geprezen worden.

Een filmposter voor Sleepy Hollow: een meesterwerk op het vlak van sfeerschepping,
waarin Burton de voor zijn oeuvre zo kenmerkende gothic look briljant evoceerde.

In Burtons meest recente film Big Eyes speelt zijn fetisjacteur Johnny Depp niét mee. Voor de meeste Burton-fans wijkt Big Eyes bovendien wellicht te veel af van wat ze van hem gewend zijn. Maar Burtons vaste huiscomponist Danny Elfman zorgde wel opnieuw voor de muziek. 

JN.

Big Eyes (USA/Canada-2014): in de Belgische bioscopen vanaf 1 april 2015.

Met: Amy Adams en Christoph Waltz.

Genre: biopic / kunstfilm / drama

Klik op de oranje link voor de trailer: Big Eyes - trailer

Met de stop-motion-animatiefilm Corpse Bride
keerde Tim Burton terug naar zijn roots als animator.

Big Eyes - trailer

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder op 480p of 720p voor hogere beeldresolutie)


Genre: biopic / kunstfilm / drama

NIEUWS!

Argo

wint Oscar voor Beste Film

 

2013

     

Ben Affleck was niet alleen de regisseur, maar ook een co-producent van Argo.

 

Afgelopen zondagnacht vond in het Dolby Theatre in Hollywood de 85ste editie plaats van de jaarlijkse Oscaruitreiking door de Academy of Motion Pictures Arts and Sciences. 

De grootste verrassing van de avond was wellicht dat het historisch presidentsdrama Lincoln van Hollywoodveteraan Steven Spielberg (één van onze favoriete regisseurs) slechts twee van zijn dozijn Oscarnominaties kon verzilveren, terwijl Argo de Oscar voor beste film wegkaapte hoewel deze politieke thriller slechts de derde langspeelfilm is van de Amerikaanse acteur Ben Affleck sinds hij zich ook als regisseur achter de camera waagt.

De meeste Oscars gingen naar het avontuurlijk overlevingsdrama Life of Pi van Ang Lee, dat vier beeldjes kreeg: voor beste regie, beste camerawerk, beste muziek en beste visuele effecten. Bekijk de trailer hier.

Het Franstalige ouderdomsdrama Amour van de Oostenrijkse cineast Michael Haneke won, zoals verwacht, de Oscar voor beste anderstalige film. 

De Belgische kortfilm Dood van een schaduw daarentegen (met de Antwerpse acteur Matthias Schoenaerts in de hoofdrol) kon zijn Oscarnominatie niét verzilveren.   

 

Hieronder vindt u per categorie telkens de Oscarwinnaar, gevolg door de genomineerden die uit de boot vielen. En helemaal onderaan kunt u links aanklikken naar onze recensies van de films die wij al gezien en besproken hebben.

Beste film

Argo van Ben Affleck

- Lincoln van Steven Spielberg

- Silver Linings Playbook van David O. Russell

- Les Misérables van Tom Hooper

- Life of Pi van Ang Lee

- Django Unchained van Quentin Tarantino

- Zero Dark Thirty van Kathryn Bigelow

- Amour van Michael Haneke

- Beasts of the Southern Wild van Benh Zeitlin

Beste acteur

Daniel Day-Lewis in Lincoln

- Denzel Washington in Flight

- Hugh Jackman in Les misérables

- Joaquin Phoenix in The Master

- Bradley Cooper in Silver Linings Playbook

 

Beste actrice

Jennifer Lawrence in Silver Linings Playbook 

- Emmanuelle Riva in Amour

- Jessica Chastain in Zero Dark Thirty

- Naomi Watts in The Impossible

- Quvenzhané Wallis in Beasts of the Southern Wild

Beste regisseur

Ang Lee voor Life of Pi

- Steven Spielberg voor Lincoln

- Michael Haneke voor Amour

- David O. Russell voor Silver Linings Playbook

- Benh Zeitlin voor Beasts of the Southern Wild

Beste mannelijke bijrol

Christoph Waltz in Django unchained

- Robert De Niro in Silver Linings Playbook

- Philip Seymour Hoffmann in The Master

- Alan Arkin in Argo

- Tommy Lee Jones in Lincoln

Beste vrouwelijke bijrol

Anne Hathaway in Les Misérables

- Sally Field in Lincoln

- Helen Hunt in The Sessions

- Amy Adams in The Master

- Jacki Weaver in Silver Linings Playbook

Beste anderstalige film 

Amour van Michael Haneke 

- Rebelle van Kim Nguyn

- No van Pablo Larraín

- A Royal Affair van Nikolaj Arcel

- Kon-Tiki van Joachim Rønning en Espen Sandberg

Beste scenario

Quentin Tarantino voor Django Unchained

- Michael Haneke voor Amour

- John Gatins voor Flight

- Wes Anderson en Roman Coppola voor Moonrise Kingdom

- Mark Boal voor Zero Dark Thirty

Beste bewerkte scenario

Chris Terrio voor Argo

- Benh Zeitlin en Lucy Alibar voor Beasts of the Southern Wild

- David Magee voor Life of Pi

- Tony Kushner voor Lincoln

- David O. Russell voor Silver Linings Playbook

Beste animatiefilm

Brave van Mark Andrews, Brenda Chapman en Steve Purcell

- Frankenweenie van Tim Burton

- ParaNorman van Chris Butler en Sam Fell

- The Pirates! Bands of Misfits van Peter Lord en Jeff Newitt

- Wreck-it Ralph van Rich Moore

Beste documentaire

Searching for Sugar Man van Malik Bendjelloul

- 5 Broken Cameras van Emad Burnat en Guy Davidi

- The Gatekeepers van Dror Moreh

- How to Survive a Plague van David France 

- The Invisible War van Kirby Dick

Beste kortfilm

Curfew van Shawn Christensen

- Asad van Brian Buckley

- Buzkashi Boys van Sam French

- Dood van een schaduw van Tom Van Avermaet 

- Henry van Yan England

Beste camerawerk

Claudio Miranda voor Life of Pi

- Seamus McGarvey voor Anna Karenina

- Robert Richardson voor Django Unchained 

- Janusz Kaminski voor Lincoln

- Roger Deakins voor Skyfall

Beste montage

William Goldenberg voor Argo

- Tim Squyres voor Life of Pi 

- Michael Kahn voor Lincoln 

- Jay Cassidy en Crispin Struthers voor Silver Linings Playbook

- William Goldenberg en Dylan Tichenor voor Zero Dark Thirty

Beste muziek

Mychael Danna voor Life of Pi

- Dario Marianelli voor Anna Karenina

- Alexandre Desplat voor Argo

- John Williams voor Lincoln

- Thomas Newman voor Skyfall

Beste art direction

Rick Carter en Jim Erickson voor Lincoln

- Sarah Greenwood en Katie Spencer voor Anna Karenina

- Dan Hennah, Ra Vincent en Simon Bright voor The Hobbit: An Unexpected Journey

- Eve Stewart en Anna Lynch-Robinson voor Les Misérables

- David Gropman en Anna Pinnock voor Life of Pi

Beste kostuums

Jacqueline Durran voor Anna Karenina

- Paco Delgado voor Les Misérables

- Joanna Johnston voor Lincoln

- Eiko Ishioka voor Mirror Mirror

- Colleen Atwood voor Snow White and the Huntsman

Beste make-up en kapsels

Lisa Westcott en Julie Dartnell voor Les Misérables

- Howard Berger, Peter Montagna en Martin Samuel voor Hitchcock

- Peter Swords King, Rick Findlater en Tami Lane voor The Hobbit: An Unexpected Journey

Beste visuele effecten

Bill Westenhofer, Guillaume Rocheron, Erik-Jan De Boer en Donald R. Elliott voor Life of Pi

- Janek Sirrs, Jeff White, Guy Williams en Dan Sudick voor The Avengers

- Joe Letteri, Eric Saindon, David Clayton en R. Christopher White voor The Hobbit: An Unexpected Journey

- Richard Stammers, Trevor Wood, Charley Henley en Martin Hill voor Prometheus

- Cedric Nicolas-Troyan, Philip Brennan, Neil Corbould en Michael Dawson voor Snow White and the Huntsman

Beste lied

Skyfall van Adele en Paul Epworth in Skyfall 

- Before My Time van J. Ralph in Chasing Ice 

- Suddenly van Alain Boublil, Claude-Michel Schönberg en Herbert Kretzmer in Les Misérables

- Pi's Lullaby van Mychael Danna en Bombay Jayshree in Life of Pi 

- Everybody Needs a Best Friend van Walter Murphy en Seth MacFarlane in Ted

Beste geluidsmontage

Per Hallberg en Karen Baker Landers voor Skyfall

- Erik Aadahl en Ethan Van der Ryn voor Argo

- Wylie Stateman voor Django Unchained

- Paul N.J. Ottosson voor Zero Dark Thirty

- Eugene Gearty en Philip Stockton voor Life of Pi

Beste geluidsmixage

Andy Nelson, Mark Paterson en Simon Haye voor Les Misérables

- John Reitz, Gregg Rudloff en Jose Antonio Garcia voor Argo

- Ron Bartlett, D.M. Hemphill en Drew Kunin voor Life of Pi 

- Andy Nelson, Gary Rydstrom en Ronald Judkins voor Lincoln

- Scott Millan, Greg P. Russell en Stuart Wilson voor Skyfall

Beste korte documentaire

Inocente van Sean Fine en Andrea Nix

- Kings Point van Sari Gilman

- Mondays at Racine van Cynthia Wade

- Open Heart van Kief Davidson

- Redemption van Jon Alpert en Matthew O'Neill

Beste korte animatiefilm

Paperman van John Kahrs

- Adam and Dog van Minkyu Lee

- Fresh Guacamole van PES

- Head Over Heels van Timothy Reckart

- The Simpsons: The Longest Daycare van David Silverman

Joeri Naanai

Klik op de oranje links voor onze recensies van:

- Silver Linings Playbook: Elke wolk heeft een zilveren randje

- Django Unchained: Met bloed bespat katoen

- Beasts of the Southern Wild: Een dijk van een dochter 

- Flight: Hoge toppen, diepe dalen

- The Sessions: Sexual healing

- Anna Karenina: Romantische illusies

- The Hobbit: An Unexpected Journey: An Unexpected Disappointment?

- Prometheus: Indrukwekkende Alien-prequel lost verwachting deels in

- Ted: Ongelikte beer

- The Master: Portret van een getormenteerde ziel

- Kon-Tiki: In het kielzog van Thor Heyerdahl

Met bloed bespat katoen

Django Unchained  van Quentin Tarantino     ★★★½

Hoewel geen meesterwerk zoals Reservoir Dogs (1992), Pulp Fiction (1994), Jackie Brown (1997) en Kill Bill 1 en 2 (2003-2004), die alle behoren tot onze favoriete films, is Django Unchained (2012), de nieuwe film van de Amerikaanse cineast Quentin Tarantino, niettemin een meeslepende brok cinema.

Van slaaf tot premiejager

De begingeneriek van Django Unchained maakt meteen duidelijk dat Tarantino (één van onze favoriete regisseurs) deze keer één van zijn favoriete subgenres -de spaghettiwestern- onder handen neemt: terwijl het melodramatische nummer Django van Luis Bacalov en Rocky Roberts weerklinkt (ontleend aan de gelijknamige spaghettiwestern van Sergio Corbucci uit 1966) en bloedrode opening credits verschijnen, zien we een groepje geketende zwarte slaven door het robuuste, zonovergoten Texaanse landschap strompelen. We schrijven het jaar des Heeren 1858: twee jaar vóór het begin van de Amerikaanse Burgeroorlog, die pas jaren later (nadat de noordelijke Yankees de oorlog wonnen) een officieel einde zou maken aan ruim twee eeuwen van mensonterende slavernij in de Nieuwe Wereld.

Christoph Waltz als dokter Schultz.

Onder bewaking van twee gewapende slavenhandelaars, bereiken de slaven 's nachts een bos, waar uit de duisternis plots een paard met wagen opduiken. Op het dak van de wagen is een grote, wobbelende tand gemonteerd. De wagen behoort toe aan ene dokter King Shultz (glansrol van Christoph Waltz): een voormalige tandarts van Duitse komaf, die nu zijn brood verdient als premiejager. Schultz bevrijdt de slaven, onder wie de titelheld Django (gespeeld door Jamie Foxx), omdat Django drie mannen kan identificeren waarvoor Schultz een arrestatiebevel heeft. In ruil voor Django's hulp, belooft Schultz dat hij Django op zijn beurt zal helpen om diens vrouw Broomhilda von Shaft (Kerry Washington) te redden uit de klauwen van de gewetenloze plantagehouder en slavenmeester Calvin Candie (gespeeld door Leonardo DiCaprio). 

En zo beginnen Shultz en Django als een onwaarschijnlijk duo premiejagers aan een even hilarisch als gewelddadig avontuur dat hen voert naar ongastvrije westernstadjes en rijke plantages, waar zwarten "niggers" heten en slechter behandeld worden dan huisdieren...

Jamie Foxx als Django.

Tarantinesk

Django Unchained (bekijk de trailer hier) is een meeslepende western-road movie, waarin Tarantino compromisloze kritiek levert op het systematische, uiterst repressieve racisme dat de geschiedenis van Amerika doortrekt als een nog niet opgedroogd bloedspoor. Maar Tarantino zou Tarantino niet zijn, mocht hij dit zwaar beladen historisch thema niet op zijn eigen, onnavolgbare manier uitgewerkt hebben. Hoewel hij deze keer geen non-lineaire montage gebruikt (behalve enkele flashbacks) en hij de queeste van Django en Schultz goeddeels in chronologische volgorde ontvouwt, barst Django Unchained naar goede Tarantineske gewoonte van:

- zwarte humor (zoals Jamie Foxx in een kitscherig, knalblauw lakeipak);

- enkele hilarische dialogen (bv. wanneer de leden van de Ku Klux Klan klagen dat zij niets kunnen zien door de gaten van hun witte kappen);

- brutaal geweld;

- tal van cinefiele verwijzingen, deze keer vooral naar de spaghettiwesterns van Corbucci en van Sergio Leone (ook één van onze favoriete regisseurs) en naar de blaxploitation-films uit de jaren 70;

-  en een gedurfde soundtrack (rapmuziek in een western!), die echter minder memorabel is dan we van Tarantino gewoon zijn.

Odysseus in de Far West

Tarantino overwoog aanvankelijk om Will Smith te casten voor de titelrol van Django, maar koos uiteindelijk voor Jamie Foxx. Deze laatste heeft weliswaar minder star power dan Smith, maar Foxx is een uitstekende acteur en zijn zwijgzame ernst als Django wérkt. 

Kerry Washington kreeg weinig dialooglijnen in haar bijrol van de onfortuinlijke slavin Broomhilda, maar haar expressieve mimiek en dito lichaamstaal spreken boekdelen, vooral tijdens de dramatische en doorleefd vertolkte flashback waarin zij van de zweep krijgt. 

Kerry Washington als Broomhilda.

De immer coole Don Johnson schittert in zijn bijrolletje van de dandyeske plantagehouder Big Daddy, die zijn hoofd breekt over de 'gepaste' manier waarop Django zou bejegend moeten worden en besluit dat een bevrijde slaaf zoals Django weliswaar geen "nigger" stricto sensu meer is, maar toch ook niet meer égards te beurt mag vallen dan een mentaal gehandicapte blanke.

Don Johnson als Big Daddy.

 

Leonardo DiCaprio overacteert in zijn poging om de boosaardigheid van Calvin Candie uit te drukken, maar spijts zijn inzet geloofden wij hem niet echt. 

Leonardo DiCaprio als Calvin Candie.

Samuel L. Jackson is dan weer briljant in zijn verontrustende vertolking van Calvin Candie's zwarte rechterhand Stephen: de incarnatie van een opportunistische Uncle Tom, die jaloers is op de bevrijde, zelfzekere Django en verraadt pleegt aan zijn eigen ras. 

Samuel L. Jackson als Stephen.

De Italiaanse acteur Franco Nero, die de titelrol speelde in Corbucci's Django, is even te zien als een gokker die geld inzet op een bloederig 'Mandingo-gevecht' tussen twee slaven. Zulke georganiseerde slavengevechten op de dood hebben in werkelijkheid overigens wellicht zelden of nooit plaatsgevonden, omdat een dode slaaf niets meer opbrengt, en zijn een verzinsel van Tarantino. 

Ook Tarantino zelf verschijnt even in beeld als een slavenhandelaar met Australische tongval, die op een wel erg spectaculaire manier aan zijn einde komt...

Het meest hebben wij echter genoten van Christoph Waltz als de mondige dokter Schultz: een bijzonder spitsvondig, bijna sprookjesachtig personage, dat zich als een soort van moderne Odysseus telkens weer uit de meest hachelijke situaties weet te redden door zijn tegenstanders onder tafel te praten. Waltz hoefde in de hogervermelde nachtelijke sequentie in het bos zijn paard maar voor te stellen -"This is my horse, Fritz"- en we wisten al dat Waltz weer de show zou stelen, net  als in Tarantino's Inglourious Basterds (2009) en in Roman Polanski's Carnage uit 2011 (lees onze recensie van Carnage hier en bekijk de trailer hier).

Wij vinden Django Unchained beter dan Tarantino's wisselvallige road action-seriemoordenthriller Death Proof (2007) en ook beter dan zijn overschatte oorlogsfilm Inglourious Basterds (2009). Anderzijds beklijft deze flamboyante western minder dan de eerste vijf films van Tarantino (Reservoir Dogs, Pulp Fiction, Jackie Brown en Kill Bill 1 en 2). Dat ligt vooral aan de tweede helft van Django Unchained, waarin het psychologische steekspel met Calvin Candie wat langdradig uitvalt en waarin DiCaprio soms te veel zijn best doet als dat personage. Misschien moest Tarantino wennen aan het feit dat hij in de montagekamer iemand anders aan zijn zijde had dan zijn vaste partner in crime Sally Menke, die vóór haar overlijden in 2010 al zijn films monteerde.

Taboedoorbrekend

Op visueel vlak trakteert Tarantino ons in Django Unchained op een geloofwaardige mise-en-scène in onder meer modderige straten en rond somptueuze plantagepaleisjes, een geslaagde kostumering (van gescheurde lompen tot zijden jurken) en mooie landschappen. 

Naast de sfeervolle nachtelijke openingssequentie in het bos en enkele wide shots die herinneren aan de mooie sneeuwlandschappen in de spaghettiwestern The Great Silence (1968) van Corbucci of aan shots met betoverend tegenlicht in de tragiromantische Technicolor-western Duel in the Sun (1946) van King Vidor (één van onze favoriete westerns; bekijk de hele film hier), is er in Django Unchained onder meer één iconisch shot in deze Tarantineske visie op de gruwelen van de slavernij dat in ons geheugen gegrift zal blijven: de met bloed bespatte witte zaadbollen van een rij katoenplanten. Iconisch, want dat beeld herinnert ons aan datgene waar het in de slavernij natuurlijk allemaal om draaide: geld. Katoen fungeerde destijds immers als 'wit goud' en werd onder tirannieke dwang geplukt door talloze anonieme zwarte slaven, wier bloed, zweet en tranen generaties lang vloeiden ter verrijking van een gewetenloze blanke elite waarvan de opvolgers er tot op heden de vruchten van plukken (pun intented). Een blanke elite die sinds de afschaffing van de slavernij niet graag herinnerd wordt aan de verwerpelijke historische wortels van Amerika's welvaart en die in de 20ste en 21ste eeuw liever met een wijde boog omheen dit pikdonkere hoofdstuk uit de Amerikaanse geschiedenis bleef lopen. Vandaar dat slavernij ook in Hollywood -de droomfabriek bij uitstek van de elite- altijd een taboe bleef. Maar dat was buiten Tarantino gerekend...

JN.

Django Unchained (USA-2012): in de Belgische bioscopen sinds 16 januari 2013.

Met: Jamie Foxx, Christoph Waltz, Leonardo DiCaprio, Samuel L. Jackson, Kerry Washington en Don Johnson.

Genre: western / avontuur / historisch drama / road movie

Klik op de oranje links voor:

- de trailer: Django Unchained - trailer

- nieuws: Uitkijken naar de nieuwe Tarantino

- een achtergrondartikel: Onze favoriete regisseurs: Top 20

Regisseur Quentin Tarantino bereidt een shot voor op de set van Django Unchained.