NIEUWS!

Oscarnominaties 

2016
                                

                       

The Revenant 

is grote favoriet met 12 nominaties

Vers van de pers: de Amerikaanse Academy of Motion Pictures Arts and Sciences heeft deze namiddag bekendgemaakt welke films uit 2015 in aanmerking komen voor een Oscar. Met maar liefst 12 Oscarnominaties, waaronder die voor beste film, beste regisseur en beste acteur, blijkt het avontuurlijke overlevingsdrama The Revenant van Alejandro González Iñárritu de grootste slokop.  

Ook de ijzersterke, hyperkinetische en dolgedraaide road action-film Mad Max: Fury Road van de Australische cultregisseur George Miller viel in de smaak van de doorgaans nochtans brave Oscarjury en kreeg 10 nominaties, waaronder die voor beste film, beste regisseur en beste montage.

Beste film 

Acht producties maken kans op de Oscar voor beste film: Bridge of Spies van Steven Spielberg, Brooklyn van John Crowley, Mad Max: Fury Road van George Miller (bekijk de trailer hier), Room van Lenny Abrahamson, Spotlight van Tom McCarthy (lees onze recensie hier), The Big Short van Adam McKay (bekijk de trailer hier), The Martian van Ridley Scott (bekijk de trailer hier) en The Revenant van Alejandro González Iñárritu. Als het aan ons lag, zou het beeldje naar The Revenant gaan (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier).

Beste regisseur

The Revenant verdient volgens ons ook de Oscar voor beste regie. Regisseur Alejandro González Iñárritu krijgt in deze categorie concurrentie van Lenny Abrahamson met Room, Tom McCarthy met Spotlight, Adam McKay met The Big Short en George Miller met Mad Max: Fury Road.

Beste acteur

De kans is groot dat Leonardo DiCaprio eindelijk een Oscar krijgt voor zijn doorleefde titelrol in The Revenant. Het zou, gelet op de andere genomineerde vertolkingen, een terechte keuze zijn. De andere genomineerde acteurs zijn Matt Damon in The Martian, Bryan Cranston in Trumbo, Michael Fassbender in Steve Jobs en Eddie Redmayne in The Danish Girl.

Leonardo DiCaprio in The Revenant.

Beste actrice

De actrices die genomineerd werden in de categorie beste vrouwelijke hoofdrol zijn Cate Blanchett in Carol, Brie Larson in Room, Jennifer Lawrence in Joy, Charlotte Rampling in 45 Years en Saoirse Ronan in Brooklyn. Maar waarom kreeg Alicia Vikander geen nominatie voor haar schitterende vertolking van de raadselachtige robot in het uitstekende sciencefictionmysterie Ex Machina (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier)?

Cate Blanchett in Carol.

Beste mannelijke bijrol

Wat de mannelijke bijrollen betreft, hopen wij dat de Oscar naar Tom Hardy gaat voor zijn briljante vertolking van de hardvochtige antagonist in The Revenant. Zijn concurrenten zijn Christian Bale in The Big Short, Mark Ruffalo in Spotlight, Mark Rylance in Bridge of Spies en Sylvester Stallone in Creed.

Tom Hardy in The Revenant.

Beste vrouwelijke bijrol

De nominaties voor beste actrice in een bijrol gingen naar Jennifer Jason Leigh in The Hateful Eight (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier), Rooney Mara in Carol, Rachel McAdams in Spotlight, Alicia Vikander in The Danish Girl en Kate Winslet in Steve Jobs.

Jennifer Jason Leigh in The Hateful Eight.

Beste anderstalige film

Le Tout Nouveau Testament van de Belgische cineast Jaco Van Dormael werd niét genomineerd. De niet-Engelstalige films die wél kans maken op een Oscar zijn superfavoriet Son of Saul (bekijk de trailer hier), alsook A War, Embrace of the Serpent, Mustang en Theeb.

Beste animatiefilm

Inside Out krijgt wellicht de Oscar voor beste animatiefilm (bekijk de trailer hier). Wij vinden het eveneens genomineerde Anomalisa beter (bekijk de trailer hier). Daarnaast maken ook Boy and the World, Shaun the Sheep Movie en When Marnie Was There kans op de Oscar in deze categorie.

Beste scenario

Debuterend regisseur Alex Garland schreef met zijn intelligente sciencefictionmysterie Ex Machina volgens ons het beste scenario van 2015 (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier). De andere genomineerde scenario's zijn die van Bridge of Spies, Inside Out, Spotlight en Straight Outta Compton. 

Alicia Vikander als de artificieel intelligente robot in Ex Machina.

Beste geadapteerd scenario

In de categorie beste scenario op basis van bestaand bronmateriaal werden de scenario's van de volgende films genomineerd: Brooklyn, Carol, Room, The Big Short en The Martian.

Beste fotografie

Op visueel vlak vonden wij het camerawerk van Emmanuel Lubezki in The Revenant het meest betoverend (lees ons biografische portret van Lubezki hier). Maar ook Robert Richardson deed mooie dingen met zijn Panavision-lenzen in The Hateful Eight. En laat ons het wervelende center-framed camerawerk van John Seale in Mad Max: Fury Road niet vergeten (bekijk een making-of-video met uitleg van John Seale hier). Tot slot werden in deze categorie ook Carol en Sicario (bekijk de trailer hier) genomineerd. Vreemd echter dat de visuele magie van het camerawerk in de gothic horror-thriller Crimson Peak (bekijk de trailer hier) volgens de Oscarjury geen nominatie verdiende. 

Een wide shot uit The Revenant.

Beste montage

Op het vlak van montage zou Mad Max: Fury Road volgens ons een terechte Oscarwinnaar zijn. Maar ook Spotlight, Star Wars: The Force Awakens, The Big Short en The Revenant zijn genomineerd in deze categorie.

Screenshot uit Mad Max: Fury Road.

Beste muziek

Wij hopen dat de geniale Italiaanse componist Ennio Morricone bekroond wordt voor zijn briljante muziek in The Hateful Eight. Ook de muzikale composities in Bridge of Spies, Carol, Sicario en Star Wars: The Force Awakens werden genomineerd voor een Oscar.

Joeri Naanai.

Wraakzucht als levensbloed

The Revenant  van Alejandro González Iñárritu     ★★★★★

Het gebeurt niet vaak dat we aan een film onze hoogste score van vijf sterren toekennen. Daarvoor moet de film in kwestie uitblinken op zowat alle vlakken: het scenario moet blijven boeien; de montage moet kloppen qua structuur en ritme; het camerawerk en het production design moeten bekoren en aansluiten bij het verhaal en de thematiek; je moet de acteurs, hun kostuums en eventuele special effects kunnen geloven; de muziek moet toepasselijk zijn en een meerwaarde verlenen; en de regisseur moet al deze (en andere) elementen met elkaar verbinden tot een Gesamtkunstwerk dat je emotioneel raakt en persoonlijk aanspreekt. Tot slot moet de film ook een eigen karakter en voldoende 'diepte' hebben, waardoor hij een tijdloze dimensie heeft en ook overeind blijft na meerdere visies. The Revenant (2015) -de nieuwe film van de Mexicaanse regisseur Alejandro González Iñárritu- is zo'n meesterwerk. 

Bekend van onder meer zijn eerdere films Amores Perros (2000) en 21 Grams (2003), brak Iñárritu in 2015 pas echt door bij het grote publiek met zijn uitstekende tragikomedie Birdman: één van de beste films van vorig jaar, die vier Oscars in de wacht sleepte, waaronder die voor beste film en beste regie. Lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier. Met zijn nieuwe en epische overlevingsdrama The Revenant, dat behoort tot onze favoriete westerns, bevestigt Iñárritu dat hij behoort tot de meest getalenteerde cineasten van zijn generatie.

Een screenshot uit The Revenant.

Alleen in de wildernis

Gebaseerd op de gelijknamige roman van Michael Punke uit 2002, vertelt The Revenant het verbijsterende, waargebeurde verhaal van de Amerikaanse avonturier en pelsjager Hugh Glass, doorleefd vertolkt door de Amerikaanse Hollywoodster Leonardo DiCaprio. 

Tekening van de echte Hugh Glass.

Het verhaal begint in 1823, wanneer Glass de bovenloop van de Missouri-rivier in de wildernis van de Amerikaanse staat South Dakota opvaart als gids van een pelsjagersexpeditie onder leiding van kapitein Andrew Henry (Domhnall Gleeson). Op de vlucht voor agressieve Arikara-indianen (ook wel Ree genoemd), laten de blanke pelsjagers hun boot in de steek en keren zij te voet terug naar hun afgelegen fort. Onderweg wordt Glass echter aangevallen en ernstig verwond door een grizzlybeer. Om hun hachelijke terugkeer naar het fort niet te vertragen, besluiten de expeditieleden om Glass achter te laten. Zijn half-indiaanse zoon Hawk (Forrest Goodluck), de doorgewinterde pelsjager John Fitzgerald (Tom Hardy) en diens jongere collega Jim Bridger (Will Poulter) blijven bij Glass om hem niet in zijn eentje te laten sterven en hem te begraven. Wanneer Glass echter 'weigert' te sterven, zorgt de hardvochtige Fitzgerald er voor dat de zwaar gewonde Glass toch alleen achterblijft in de wildernis. Glass doet er alles aan om te overleven en zint op wraak...

Leonardo DiCaprio als Hugh Glass.

Mens en natuur

De tragische lotgevallen van Glass zijn al eerder verfilmd, onder meer in Man in the Wilderness uit 1971 met de Ierse acteur Richard Harris in de titelrol. De nieuwe versie van Iñárritu doet alle vorige verfilmingen meteen vergeten. Vanaf de sfeervolle openingsbeelden in The Revenant (Glass en zijn zoon waden door een mistig, overstroomd bos), die herinneren aan de visuele poëzie in The New World (2006) van Terrence Malick (één van onze favoriete regisseurs), voel je dat Iñárritu in The Revenant meer op het oog heeft dan een doorsnee avonturendrama en op zoek gaat naar de existentiële dimensie in de verhouding tussen mens en natuur. In dat opzicht ligt The Revenant in het verlengde van de avontuurlijke romans van de Amerikaanse schrijver Jack London, zoals The Call of the Wild uit 1903 en White Fang uit 1906. Net zoals in de boeken van London, fungeert de natuur in The Revenant als een extra personage; een personage dat bovendien nog wreder en genadelozer is dan de opportunistische sociopaat Fitzgerald. Adembenemend mooi, maar letterlijk en figuurlijk ijskoud en onverschillig voor menselijk leed, vormen de onherbergzame winterlandschappen de grootste vijand van Glass terwijl hij probeert te overleven door restjes vlees van dierenkarkassen te eten. Op een ijskoude nacht slaapt hij zelfs in het karkas van een dood paard om niet te bevriezen. 

The Revenant werd goeddeels gefilmd in Canada en Argentinië. De langdurige shoot in bikkelharde omstandigheden (waaronder vrieskou) vergde naar verluidt het uiterste van cast en crew. Maar het leverde wel oogstrelende beelden op, die van de film een visueel meesterwerk maken. De vermaarde Mexicaanse cameraman Emmanuel Lubezki (die ook achter de camera stond voor Birdman en The New World; lees ons biografische portret van Lubezki uit 2013 hier) filmde voor The Revenant onder meer besneeuwde bergen, uitgestrekte ijsvlaktes waarop de mens klein en nietig lijkt, en stille, ongerepte bossen waarin druppels dooiwater van boomtakken lekken als het tikken van een klok die aangeeft dat Glass zich misschien zou moeten verzoenen met de mogelijkheid dat zijn tijd gekomen is. Maar Glass wil léven. Zijn wraakzucht is het levensbloed van zijn overlevingsinstinct. 

Geweld

Hiermee zijn we van de Natuur meteen beland bij het tweede leidmotief in The Revenant: geweld. Net zoals de natuur in haar meest primitieve vorm gekenmerkt wordt door geweld als wezenlijk aspect in de cyclus van leven en dood, zo worden ook de levens van Glass en Fitzgerald getekend door geweld. Iñárritu maakt dat van meet af aan duidelijk met de lange, spannende sequentie waarin de blanke pelsjagers worden aangevallen door de Arikara-indianen. Die sequentie is briljant in beeld gebracht en maakt dankzij de knappe special effects een hyperrealistische indruk. De hypnotische cameravoering en bezwerende muziek geven de sequentie echter ook een surrealistische dimensie, die ons deed denken aan de bevreemdende, beladen sfeer in het fascinerende exploratiedrama Aguirre, der Zorn Gottes (1972) van Werner Herzog (bekijk de hele film hier) en in het briljante, visueel verbluffende anti-oorlogsepos Apocalypse Now van Francis Ford Coppola uit 1979 (één van onze favoriete road movies en één onze favoriete films tout court; bekijk een filmfragment hier); ook gewelddadige reizen naar The Heart of Darkness van mens en natuur. 

Iñárritu's artistieke aanpak komt ook tot uiting tijdens de dromerige flashbacks (herinneringen) waarin Glass terugdenkt aan zijn indiaanse, door blanke soldaten vermoorde vrouw. Ze tillen The Revenant uit boven het genre van de klassieke western en boven de meeste traditionele overlevingsdrama's. 

The Revenant bevat ook surrealistische droomsequenties.

De gewelddadigste en meest memorabele sequentie in The Revenant is wellicht de sequentie waarin Glass wordt aangevallen door de grizzlybeer. Dankzij de geslaagde special effects (een combinatie van live-action-opnames en digitale computeranimatie) heb je als kijker het gevoel dat DiCaprio's huid écht door een beer aan stukken gereten wordt. 

Geweld roept morele vragen op. Bij sommige expeditiegenoten van Glass, zoals kapitein Henry en de jonge Jim Bridger, begint hun geweten te knagen wanneer zij uit zelfbehoud beslissen om Glass voor dood achter te laten. Alleen Fitzgerald lijkt geen last te hebben van zijn geweten. Geweld schijnt voor hem een natuurlijk attribuut te zijn: niet meer dan een praktisch instrument dat hij zonder veel omhaal gebruikt uit instinctief eigenbelang. Als zodanig staat Fitzgerald, net als de indianen op oorlogspad, gevaarlijk dicht bij de primitieve natuurkrachten die hem omringen, bedreigen en drijven. Net als Glass, is Fitzgerald een personificatie van pure overlevingsdrang. In dat opzicht hebben beide mannen meer met elkaar gemeen dan zij aanvankelijk beseffen.

Tom Hardy als John Fitzgerald.

Lichaamstaal   

Iñárritu doet de voormelde thema's niet op een belerende manier uit de doeken. Hij neemt gewoon zijn tijd (de film duurt ruim 2,5 uur) om het verhaal van The Revenant (vrij vertaald: de man die terugkeert uit de dood) voor zich te laten spreken; vooral met beelden, actie en muziek. Vandaar dat DiCaprio in zijn titelrol zeer weinig zegt en de overlevingsstrijd van Glass vooral uitbeeldt met lichaamstaal. Hij doet dat overigens met brio. Ook de andere acteurs zitten goed in hun rol, met een briljante vertolking van Tom Hardy als de ruwe slechterik Fitzgerald. 

Oscarmateriaal

Het zou ons niet verbazen mochten zowel Hardy als DiCaprio genomineerd worden voor een Oscar dankzij hun memorabele vertolkingen in The Revenant.

Hoewel DiCaprio in zijn carrière al vier keer een Oscarnominatie kreeg -voor zijn vertolkingen in What's Eating Gilbert Grape (1993), The Aviator (2004), Blood Diamond (2006) en The Wolf of Wall Street uit 2013 (bekijk de trailer hier), heeft de intussen 41-jarige acteur tot op heden nog geen enkele Oscarnominatie kunnen verzilveren. Misschien komt daar dit jaar eindelijk verandering, dankzij zijn doorleefde titelrol in The Revenant.

Kortom, The Revenant is een absolute aanrader: een unieke film die de avontuurlijke epiek van meeslepende frontierwesterns zoals Jeremiah Johnson (1972) van Sidney Pollack (ook één van onze favoriete westerns; bekijk de hele film hier) combineert met de visuele poëzie, pacifistische boodschap en existentiële diepte van antikoloniale avonturendrama's zoals Lawrence of Arabia (1962) van David Lean (een visueel meesterwerk dat behoort tot onze favoriete historische drama's, onze favoriete road movies en onze favoriete films tout court; bekijk de hele film hier), Aguirre, der Zorn Gottes (1972), Apocalypse Now (1979) en The New World (2006).

JN.

The Revenant (USA/Hong Kong/Taiwan/Argentinië-2015): in de Belgische bioscopen vanaf 27 januari 2016.

Met: Leonardo DiCaprio, Tom Hardy, Will Poulter, Domhnall Gleeson en Forrest Goodluck.

Genre: western / avontuur / historisch overlevingsdrama / existentiële thriller

Klik op de oranje link voor de trailer: The Revenant - trailer

The Revenant - trailer

Gebaseerd op historische feiten, is de nieuwe Engelstalige film van de Mexicaanse cineast Alejandro González Iñárritu, getiteld The Revenant (2015), een meeslepende en briljant in beeld gebracht overlevingswestern die behoort tot onze favoriete westerns. Lees onze recensie hier.

Het scenario van regisseur Iñárritu en de Amerikaanse scenarist Mark L. Smith, naar de gelijknamige roman van Michael Punke uit 2002, volgt de barre overlevingstocht van de Amerikaanse pelsjager Hugh Glass, doorleefd vertolkt door de Amerikaanse Hollywoodster Leonardo DiCaprio. 

Ook Tom Hardy en Will Poulter beklijven in hun respectievelijke bijrollen.

Het oogstrelende en indrukwekkende camerawerk stond onder leiding van de  vermaarde Mexicaanse cameraman en visuele tovenaar Emmanuel Lubezki (lees ons biografische portret hier).

Bekijk de trailer van The Revenant hieronder:

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: western / avontuur / historisch drama / existentiële thriller

Klik op de oranje link voor onze recensie van The Revenant: Wraakzucht als levensbloed

Birdman - trailer

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: tragikomedie / existentieel drama

Klik op de oranje link voor onze recensie van Birdman: Liefde of bewondering?

Liefde of bewondering?

Birdman  van Alejandro González Iñárritu     ★★★★½

Birdman (2014) is een nieuwe en opmerkelijke existentiële tragikomedie van de eigenzinnige Mexicaanse regisseur Alejandro González Iñárritu (bekend van zijn eerdere films Amores Perros, 21 Grams, Babel en Biutiful).

Birdman begint met een schitterende, 8 minuten lange en (schijnbaar) in één ononderbroken take opgenomen sequentie waarin het hoofdpersonage -de acteur en would-be regisseur Riggan Thomson (gespeeld door Michael Keaton)- in de kleedkamer van een New Yorks theater leviteert boven de vloer in meditatieve lotushouding terwijl hij zich bij monde van zijn narcistische alter ego Birdman in voice-over verbitterd afvraagt "How did we end up here? This place is horrible. Smells like balls. We don’t belong in this shit-hole...", waarna Riggan zijn kleedkamer verlaat, naar het theaterpodium wandelt om daar een repetitie van zijn toneeldebuut te regisseren, er plots een studiolamp op het hoofd van een toneelacteur dondert en Riggan beweert dat de lamp loskwam door zijn telekinese omdat de acteur hem teleurstelde. Klinkt verwarrend? Dat is het ook een beetje, omdat Riggan zelf in de war is. 

Michael Keaton als het titelpersonage Riggan "Birdman" Thomson.

Existentiële crisis

Riggan is een acteur van middelbare leeftijd die ooit de titelrol vertolkte in een uiterst succesvolle filmreeks over de superheld Birdman. Intussen zit Riggans filmcarrière echter in het slop en droomt hij van een artistieke comeback als toneelregisseur in de New Yorkse theaterwijk Broadway met zijn toneelversie van het kortverhaal What We Talk About When We Talk About Love van Raymond Carver. Daarvoor moet Riggan wel eerst zijn faalangst overwinnen. In de acteur Mike Shiner (gespeeld door Edward Norton) meent Riggan een geschikte vervanger gevonden te hebben voor de teleurstellende acteur die gekwetst geraakte door de vallende studiolamp. Maar Mike blijkt een arrogante klootzak. Ook Riggans relatie met zijn vervreemde dochter Sam (Emma Stone), die net afgekickt is van haar drugs, verloopt moeizaam. Zij boezemvriend en advocaat Brandon (Zach Galifianakis) waarschuwt Riggan dat het budget voor zijn toneelstuk bijna op is. En Riggans nieuwe vriendin Laura (Andrea Riseborough), die ook meespeelt in het toneelstuk, kondigt aan dat zij zwanger is van hem. Kortom, Riggan kampt met een zware existentiële crisis. Verwijzend naar zijn gekwetste ego, zegt zijn ex-vrouw (gespeeld door Amy Ryan) hem terecht: "You confuse love for admiration." Het zou een waarschuwend opschrift boven de ingang van elke Hollywoodstudio moeten zijn.

Michael Keaton (links) en Edward Norton.

Comeback

Het intelligente, filosofische scenario van Birdman weerspiegelt tot op zekere hoogte de persoonlijke lotgevallen van hoofdrolspeler Michael Keaton: zelf een bijna vergeten acteur, die ooit de superheld Batman speelde in de gelijknamige succesvolle superheldenfilm van Tim Burton uit 1989 en in diens geslaagde sequel Batman Returns uit 1992 (bekijk Batman Returns hier). Daarmee herinnert Birdman aan het uitstekende psychosociaal film noir-drama Sunset Blvd. van Billy Wilder uit 1950 (bekijk de hele film hier), waarin de destijds bejaarde filmster Gloria Swanson een vergeten Hollywooddiva vertolkte die droomt van een onrealistische comeback. Voor Keaton is die droom vandaag wél werkelijkheid geworden, want in Birdman acteert hij alsof zijn leven ervan afhangt en hij speelt daarbij geen valse noten. Het leverde hem onder meer een Golden Globe én Oscarnominatie op. 

V.l.n.r.: Michael Keaton, Naomi Watts en Zach Galifianakis.

Ook de rest van de cast acteert uitstekend, met memorabele vertolkingen van: 

- Edward Norton als de onuitstaanbare method-acteur Mike, die tijdens een hilarische bedscène plots met een enorme erectie op de planken staat;

- Naomi Watts als actrice Lesley, die een relatie heeft met Mike -"We share a vagina"- en het slachtoffer wordt van zijn exhibitionisme; 

- Andrea Riseborough als actrice Laura;

- Zach Galifianakis als de bezorgde advocaat, die bewijst dat hij ook subtieler kan acteren dan in zijn hilarische glansrol van de wereldvreemde Alan in de razend populaire komedie The Hangover; 

- en last but not least Emma Stone als Riggans eenzame, maar assertieve dochter Sam.

Emma Stone als de vervreemde dochter Sam.

Satire

Hoewel Birdman zich bijna uitsluitend afspeelt in de schouwburg op Broadway waar Riggan en zijn acteursgezelschap zich koortsig voorbereiden op de première van zijn theaterdebuut, verveelt deze 2 uur lange film geen moment. Dat is vooral te danken aan de heerlijke humor. Zoals tijdens de bitse sequentie waarin Riggan zijn dochter Sam vermaant omdat zij een joint gerookt heeft, waarna zij het kwaad aftrapt en hij het resterende peukje dan maar zelf oprookt. Spitsvondige oneliners en dito dialogen, die niet moeten onderdoen voor de messcherpe satire in de meta-film The Player (1992) van Robert Altman, nemen de entertainmentindustrie op de korrel: 

"Shave off that pathetic goatee. Get some surgery. Sixty's the new thirty, motherfucker!"

"People, they love blood. They love action. Not this talky, depressing, philosophical bullshit."

"Popularity is the slutty little cousin of prestige."

"Why don’t I have any self-respect?" Antwoord: "You’re an actress honey."

Naomi Watts als actrice Lesley.

Superhelden met een existentiële crisis kwamen reeds op tragikomische wijze aan bod in de genietbare Hollywoodproducties My Super Ex-Girlfriend (2006) met Uma Thurman en Hancock (2008) met Will Smith en Charlize Theron. In Birdman is het superheldenthema echter bedoeld als kritiek op Hollywood, waarbij regisseur Alejandro González Iñárritu in het midden laat of Riggan echt over superkrachten beschikt dan wel slechts wenst dat hij kon vliegen als Birdman om te ontsnappen uit zijn egocentrische wereldje. In Riggans wereldje wil haast iedereen iets te betekenen hebben, maar elk van hen, niet in het minst hijzelf, draagt een masker, wil in wezen boven de oppervlakkige shit uitstijgen en is uiteindelijk op zoek naar liefde en (zelf)aanvaarding.

Michael Keaton (links) en Edward Norton.

Duizelingwekkend

Op filmtechnisch vlak blinkt Birdman uit in een schitterende cameravoering (ook genomineerd voor een Oscar) onder leiding van de getalenteerde Mexicaanse cameraman en visuele dichter Emmanuel Lubezki (lees ons biografische portret hier). Daarbij draait de cameralens vaak rond de acteurs, wat een duizeling oplevert die de labiele gemoedstoestand van Riggan weerspiegelt. Zijn nervositeit wordt toepasselijk onderstreept met efficiënt slagwerk van de Mexicaanse percussionist Antonio Sanchez. De bijna naadloze montage is briljant, met vloeiende overgangen tussen elk van de minutenlange takes, waardoor de film op één ononderbroken scène lijkt: een tour de force die Alfred Hitchcocks misdaaddrama Rope (1948) naar de kroon steekt. Fijn om in dit hectische, fragmentarische, door flitsende montagedwang verziekte tijdperk nog eens van een film te kunnen genieten zonder de vrees dat je iets zult missen als je even met je ogen knippert. Toch ligt het tempo van Birdman hoog, dankzij de onvoorspelbaarheid van het scenario, de snedige dialogen en de boeiende vertolkingen. 

Birdman kreeg maar liefst 9 Oscarnominaties: voor beste film, beste regisseur, beste origineel scenario, beste acteur (Michael Keaton), beste mannelijke bijrol (Edward Norton), beste vrouwelijke bijrol (Emma Stone), beste camerawerk, beste geluid en beste geluidseffecten.

Iñárritu heeft met Birdman zijn beste film in zijn carrière afgeleverd. En hoewel het nieuwe jaar nog erg jong is, twijfelen we er niet aan dat deze originele tragikomedie in onze top 10 van beste films van het jaar zal blijven staan. 

JN.

Birdman (USA/Canada-2014): in de Belgische bioscopen sinds 28 januari 2015.

Met: Michael Keaton, Edward Norton, Emma Stone, Naomi Watts, Zach Galifianakis, Andrea Riseborough en Amy Ryan.

Genre: tragikomedie / existentieel drama

Klik op de oranje link voor de trailer: Birdman - trailer

In de schaduw van de Dood

Biutiful  van Alejandro González Iñárritu     ★★★

Uxbal (gespeeld door Javier Bardem) is een Spaanse vader van twee kinderen. Zijn ex-vrouw Marambra (Maricel Álvarez) -de moeder van hun zoontje en dochter- heeft een bipolaire stoornis en leidt een labiel leven, waardoor Uxbal goeddeels opdraait voor de opvoeding van hun beide kinderen. Hij woont in een multiculturele wijk in de Spaanse stad Barcelona, waar hij samen met enkele Senegalese en Chinese migranten een illegaal handeltje in namaakproducten drijft. Uxbal verdient ook wat bij op begrafenissen: dankzij een bijzondere gave kan hij schijnbaar met de doden praten. Op een dag krijgt hij van zijn dokter echter te horen dat hij zelf nog maar enkele maanden te leven heeft: hij blijkt terminale kanker te hebben. Uxbal blikt terug op zijn leven en bereidt zich voor op het onvermijdelijke...

Javier Bardem als de wanhopige Uxbal.

Maricel Álvarez
als de labiele ex-vrouw van Uxbal.

Existentiële braakbal

Biutiful (2010), onder regie van de Mexicaanse cineast Alejandro González Iñárritu, is een grauw, van miserie schrijnend, maar ook poëtisch en sfeervol in beeld gebracht existentieel drama over de pijn van het Zijn. De filmtitel verwijst naar een spellingsfout van Uxbals dochter en is tegelijk een subtiele hint dat het verhaal de ambivalente onvolmaaktheid van het leven illustreert.

Het (te?) ambitieuze scenario thematiseert onder meer ouderschap, sociaal-economisch onrecht, uitbuiting, mededogen, (naasten)liefde, wroeging, parapsychologie en de alomtegenwoordige schaduw van de Dood. "Ik wil niet doodgaan. Ik ben bang om mijn kinderen alleen achter te laten", zegt Uxbal. Een vrouw, die kennelijk ook met de doden kan communiceren, reageert: "Het universum zorgt voor ze." Maar Uxbal besluit cynisch: "Het universum betaalt de huur niet."

Javier Bardem.

Een terugkerende metafoor in de dialogen is het zoölogische weetje dat uilen een braakbal ophoesten vlak voor ze sterven. En net als een uil (een nachtdier dat bij uitstek symbool staat voor duisternis en wijsheid), 'braakt' Uxbal in de deemsternis van zijn ten dode opgeschreven leven zijn innerlijk uit in bitterzoete bespiegelingen over zijn vader die hij nooit gekend heeft, zijn te vroeg overleden moeder, zijn mislukte huwelijk, zijn illegale levenswandel en zijn angst voor wat zijn kinderen te wachten staat wanneer hij er niet meer zal zijn. Het moge duidelijk zijn: Biutiful is geen film waar je vrolijk van wordt...

Maricel Álvarez en Javier Bardem.

Geografie van het gezicht

De Spaanse hoofdrolspeler Javier Bardem werd in 2008 bekroond met een Oscar in de  categorie beste mannelijke bijrol voor zijn schitterende vertolking van de ijskoude seriemoordenaar Anton Chigurh (één van de beste movie villains aller tijden) in de briljante neo-western en misdaadthriller No Country for Old Men (één van onze favoriete westerns en tevens één van onze favoriete films over seriemoorden en één van onze favoriete road movies; bekijk de trailer hier, een filmfragment hier en een making-of-documentaire hier). En dit jaar werd Bardem genomineerd voor een Oscar als beste acteur in een hoofdrol voor zijn intense vertolking van Uxbal, maar die Oscar ging uiteindelijk naar de Engelse acteur Colin Firth voor diens titelrol in het Britse psychologisch koningsdrama The King's Speech (2010) van Tom Hooper (lees onze recensie hier).

Javier Bardem.

Bardem behoort tot het zeldzame soort van acteurs die met één blik duizend woorden overbodig kunnen maken. Of zoals regisseur Iñárritu het uitdrukt in zijn videodagboek dat als extraatje op de nieuwe dvd van Biutiful staat: "In het gezicht van Javier kan je alle verhalen van de mensheid ontdekken." Gezichten zijn voor Iñárritu naar eigen zeggen trouwens "de meest intense en interessante 'geografieën' in een film". En dat merk je inderdaad aan het diep menselijke karakter van Biutiful.

JN.

Biutiful (Mexico/Spanje-2010): beschikbaar op dvd vanaf 9 juni 2011.

Met: Javier Bardem, Maricel Álvarez, Hanaa Bouchaib, Guillermo Estrella, Cheikh Ndiaye, Diaryatou Daff, Cheng Tai Shen en Luo Jin.

Genre: existentieel drama

Klik op de oranje links voor:

- de trailer: Biutiful - trailer

- de Oscarnominaties voor Biutiful: Alle Oscarnominaties 2011

Regisseur Alejandro González Iñárritu    

(bekend van zijn films Amores Perros, Babel en 21 Grams)

op de set van Biutiful.