Een instant horrorklassieker

The Evil Dead  van Sam Raimi     ★★★★½

Vijf Amerikaanse studenten (gespeeld door Bruce Campbell, Ellen Sandweiss, Richard DeManincor, Betsy Baker en Theresa Tilly) rijden samen naar een afgelegen blokhut in de uitgestrekte bossen van Tennessee. Wat een fijne vakantie had moeten worden, draait echter uit op een nachtmerrie nadat zij in de kelder van de blokhut een dagboek en bandopnames met incantaties uit een antiek Sumerisch Boek van de Doden ontdekken...

Mijn eerste keer

The Evil Dead (bekijk een filmfragment hier en de hele film hier) dateert van 1981 en is één van onze favoriete horrorfilms. De Amerikaanse film werd geschreven en geregisseerd door een nog erg jonge Sam Raimi (hij was amper 20) in zijn ijzersterke langspeelfilmdebuut. 

Ik was een jaar of 14 toen ik The Evil Dead tijdens een vakantie voor het eerst zag in een Chiro-zaaltje aan de Belgische kust. In tegenstelling tot vandaag, was de film destijds nog Kinderen Niet Toegelaten. Maar daar maakten de Chiro-jongeren aan de kassa van hun zaaltje op de zeedijk geen punt van toen ik mijn inkomkaartje wilde kopen... Tjongejonge, was me dat een vergissing! Als piepjonge cinefiel apprecieerde ik weliswaar het zichtbare vakmanschap en de toewijding, zeg maar liefde, waarmee deze vernieuwende en griezelige low budget horrorfilm gemaakt was. Maar ik betaalde wel een hoge prijs voor mijn jeugdige overmoed: wékenlang had ik last van nachtmerries...

Een vernieuwende inspiratiebron

The Evil Dead was na de bioscooprelease in 1981 een instant horrorklassieker, die meteen een grote invloed had op scenaristen, regisseurs en filmvaklui. Het spannende verhaal, de sfeervolle mise-en-scène, met opnames op locatie in de bossen van Tennessee, het dynamische camerawerk, met onder meer knappe shaky cam shots vanuit het oogpunt van de demonische krachten, de geslaagde special effects, het angstaanjagende sound design en de meeslepende combinatie van horror en zwarte humor, mede dankzij een tragikomische Bruce Campbell in de hoofdrol als één van de vijf studenten, inspireerden tal van latere horrorfilms, zoals bijvoorbeeld Cabin Fever van Eli Roth uit 2002 en The Cabin in the Woods van Drew Goddard uit 2011 (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier).

Bruce Campbell in zijn tragikomische hoofdrol van de student Ash Williams in The Evil Dead.

Een groepje jongeren die in een bos belaagd worden door onverwachte gruwelen klinkt vandaag als een clichématige horror setup. Dat is immers niet alleen de basispremisse van The Evil Dead maar ook van heel wat latere griezelfilms, waaronder The Blair Witch Project uit 1999 (op zijn beurt een invloedrijke film), Cabin Fever (2002), The Cabin in the Woods (2011) en What Keeps You Alive (2018). Maar vergeet niet dat The Evil Dead dateert van 1981 (intussen 42 jaar geleden) en dat het verhaal toen nog origineel en vernieuwend aanvoelde. Dat geldt ook voor de geslaagde combinatie van horror en huiver in The Evil Dead (nog zeldzaam in 1981), het dynamische camerawerk (met onder meer de shaky cam, die ter voorbereiding van de opnames werd uitgevonden en gebouwd door regisseur Sam Raimi en zijn technische ploeg) en het creatieve sound design in The Evil Dead met een hybride, destijds vernieuwende mix van (vertraagde of versnelde) stemmen, synthesizergeluiden, Foley-effecten en uitvergrote alledaagse geluiden (zoals een tikkende klok of piepende deur) om de onzichtbare kwaadaardige krachten tastbaar te maken en een gevoel van angst op te roepen.

Dit iconische shot in de openingssequentie van The Evil Dead
werd gefilmd met de shaky cam. 

Digitale restauratie

Een tijdje geleden bracht de Amerikaanse studio Sony Pictures een digitaal gerestaureerde versie van The Evil Dead uit op blu-ray disc, met boeiende extra's zoals deleted scenes, de documentaire The Untold Saga of The Evil Dead en nieuw audiocommentaar van regisseur Sam Raimi, hoofdrolspeler Bruce Campbell en producer Robert Tapert. En volgende maand, vanaf 24 april 2013, ligt ook de dvd van deze nieuwe editie van Sam Raimi's schitterende langspeelfilmdebuut in de winkelrekken.

Remake

Onder de titel Evil Dead komt binnenkort, op 15 mei 2013, bij ons in de Belgische bioscopen een remake uit. Het zou ons verbazen mocht dit niet het zoveelste overbodige afkooksel blijken van een onverwoestbare klassieker.

JN.

The Evil Dead (USA-1981): beschikbaar op blu-ray disc en vanaf 24 april 2013 ook op een nieuwe dvd-versie, alsook te bekijken via onderstaande link.

Met: Bruce Campbell, Ellen Sandweiss, Richard DeManincor, Betsy Baker en Theresa Tilly. 

Genre: horror

Klik op de oranje links voor:

- de hele film: The Evil Dead (1981) - full movie

- een filmfragment: The Evil Dead - fragment

- een achtergrondartikel: Onze favoriete horrorfilms: Top 25

- een achtergrondartikel: Waarom kijken we graag naar horrorfilms?

The Cabin in the Woods - trailer

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder op 480p of 720p voor hogere beeldresolutie)


Klik op de oranje link voor onze recensie van The Cabin in the Woods: Door de mangel

Genre: horror / komedie

Door de mangel

The Cabin in the Woods  van Drew Goddard     ★★★

Vorige week ben ik met mijn petekind naar de cinema gegaan. Dat doen we wel vaker samen, want ook Efraïm, zo heet ie, is een cinefiel. Hij is 14 jaar jong en stelde voor om naar de nieuwe superheldenfilm The Avengers (2012) te kijken. Ik suggereerde op mijn beurt de nieuwe films Dark Shadows (2012) van Tim Burton of The Cabin in the Woods (2011) van Drew Goddard in diens regiedebuut. Elk van die films is Kinderen Toegelaten. Zoals het een goede peter betaamt, mocht Efraïm de knoop doorhakken. Hij koos uiteindelijk voor The Cabin in the Woods. En dat hebben we ons geen van beiden betreurd. 

Knipogen

De premisse van The Cabin in the Woods is nochtans zo belegen als oude kaas: vijf jongeren trekken naar de bossen om er te logeren in een afgelegen blokhut en krijgen daar natuurlijk spijt van. Al gauw blijkt er iets niet pluis in hun vakantiebestemming. En voor je als kijker "Pas op!" kan roepen, kruipen er uit de donkere bosgrond reeds enkele moorddadige zombies tevoorschijn. Bovendien weten de jongeren niet dat zij via verborgen camera's en microfoons in de gaten gehouden worden vanuit een geheim ondergronds observatiecentrum, waar een team van wel heel erg cynische techneuten blijkbaar een bizar.... Nee, hier stoppen we om de pret niet te bederven. Want pret heeft deze tragikomische griezelprent alvast in overvloed te bieden.

In de kelder van de blokhut ontdekken de jongeren tal van vreemde objecten.



Oké, een sinistere blokhut waar panische jongeren op de hielen gezeten worden door demonische wezens hebben we al gezien in de uitstekende horrorklassieker The Evil Dead van Sam Raimi uit 1981 (één van onze favoriete horrorfilms; lees onze recensie hier, bekijk een filmfragment hier en de hele film hier). Zombies behoren tot een vaste waarde in het horrorgenre sinds de uiterst invloedrijke zombieklassieker Night of the Living Dead van George A. Romero uit 1968. Het vreemde object dat de jongeren in de kelder van The Cabin in the Woods ontdekken, en dat sadomasochistische krachten tot leven wekt, is rechtstreeks gebaseerd op de magische puzzeldoos in de verontrustende griezelfilm Hellraiser van Clive Barker uit 1987 (bekijk de hele film hier). En dat de jongeren stiekem geobserveerd worden door booswichten met een duistere verborgen agenda kwam reeds aan bod in de voyeuristische horrorfilm My Little Eye van Marc Evans uit 2002. En zo zitten er in The Cabin in the Woods nog heel wat andere verwijzingen naar horrorklassiekers. Aan u om ze te ontdekken... 

Ook de vijf hoofdpersonages in The Cabin in the Woods lijken ontleend aan een handboek voor would-be scenaristen van prototypische griezelfilms: de macho Curt (gespeeld door Chris Hemsworth), het blonde sletje Jules (Anna Hutchison), de slome pothead Marty (een grappige Fran Kranz), de zwarte student Holden (Jesse Williams) en de brave Dana (Kristen Connolly) staan respectievelijk symbool voor de Atleet, de Hoer, de Idioot, de Intellectueel en de Maagd.

V.l.n.r.: Chris Hemsworth, Jesse Williams, Anna Hutchison, Fran Kranz en Kristen Connolly.

Zoveel clichés in één film lijkt een recipe for disaster. Maar net als de razend populaire meta-slasher movie Scream van Wes Craven uit 1996 (één van onze favoriete films over seriemoorden), neemt ook The Cabin in the Woods (geschreven door regisseur Drew Goddard en zijn vakgenoot Joss Whedon) de horrorclichés doelbewust op de korrel. De talrijke vette knipogen naar de stereotypes en conventies in het horrorgenre zijn in The Cabin in the Woods slechts een aanleiding om te spelen met het verwachtingspatroon van de kijker en die stereotypes en conventies vervolgens op hun kop te zetten en flink door de mangel te halen. Dat gebeurt bovendien op een manier die zo over the top is dat je als toeschouwer ook tijdens de wreedste scènes vaak in lachen uitbarst. Zo is er het moment waarop één van de zombies Dana te pakken krijgt terwijl het toekijkende personeel in het observatiecentrum vrolijk een feestje bouwt en onverschillig weddenschappen afsluit over de afloop van de slachtpartij. Richard Jenkins en Bradley Whitford zijn trouwens niet alleen in die sequentie hilarisch in hun gortdroge vertolkingen van een duo flegmatieke technici.

Kristen Connolly als Dana.

Fun

Na afloop van de film, besloten Efraïm en ik eensgezind dat het fun was. 

Toen ik in mijn jeugd zelf 14 was, heb ik in een chirolokaal aan de Belgische kust voor het eerst The Evil Dead gezien. Destijds was die film Kinderen Niet Toegelaten en was ik er dus bij wet nog te jong voor, maar daar deden ze bij de chiro niet moeilijk over. Tjongjonge, was me dat een vergissing! Wekenlang had ik nachtmerries! De jeugd van tegenwoordig kan daar blijkbaar allemaal veel beter tegen...

JN.

The Cabin in the Woods (USA-2011): in de Belgische bioscopen sinds 2 mei 2012.

Met: Kristen Connolly, Fran Kranz, Chris Hemsworth, Anna Hutchison, Jesse Williams, Richard Jenkins en Bradley Whitford.

Genre: horror / zwarte komedie

Klik op de oranje link voor de trailer: The Cabin in the Woods - trailer

Fran Kranz als Marty.

Kristen Connolly als Dana.

Anna Hutchison als Jules.