Amerikaanse iconoclast
William Friedkin
overleden
1935-2023
Gisteren is de Amerikaanse cineast William Friedkin op 87-jarige leeftijd in zijn woning in de wijk Bel Air in Los Angeles overleden. Volgens een mededeling van zijn echtgenote stierf hij als gevolg van hartfalen en een longontsteking. We zullen hem missen.
Friedkin zal vooral herinnerd worden als de eigenzinnige regisseur van een rist compromisloze meesterwerken die hij in de jaren zeventig inblikte:
- de realistische politiefilm The French Connection uit 1971, die wij opnamen in onze Top 20 van favoriete politiefilms, met Gene Hackman in zijn briljante, Oscarwinnende hoofdrol als de intense en racistische politiedetective Jimmy 'Popeye' Doyle die obsessief jacht maakt op een bende internationale drugsmokkelaars (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier);
- The Exorcist: een angstaanjagende en uiterst invloedrijke horrorklassieker uit 1973, die wij opnamen in onze Top 25 van favoriete horrorfilms, met Linda Blair in haar onvergetelijke hoofdrol als een 12-jarig meisje dat door de duivel bezeten lijkt (bekijk de trailer hier);
- de intense thriller Sorcerer uit 1977 (een remake van Le salaire de la peur van de Franse cineast Henri-Georges Clouzot uit 1953), over vier mannen die zich schuilhouden in een afgelegen dorpje in Colombia en daar de kans krijgen om veel geld te verdienen door met twee vrachtwagens een explosieve en dus levensgevaarlijke lading dynamiet te vervoeren door de jungle;
- het fascinerende misdaadmysterie Cruising (gefilmd in 1979 en uitgebracht in 1980), dat wij zowel opnamen in onze Top 20 van favoriete politiefilms als in onze Top 45 van beklijvende films over seriemoorden, met Al Pacino in zijn doorleefde hoofdrol als een undercover cop die zich eind jaren zeventig onderdompelt (en verliest?) in de bizarre homo-erotische S&M-onderwereld van New York tijdens zijn speurtocht naar de dader(s?) van een reeks homoseksuele seriemoorden (bekijk de hele film hier).
Voormelde films leverden Friedkin de reputatie op van een vernieuwende iconoclast die controversiële thema's exploreerde in rauwe en realistische films met een bijna documentair karakter. Vooral The Exorcist en Cruising veroorzaakten destijds flink wat ophef: The Exorcist omdat het volgens velen de meest angstaanjagende en shockerendste film ooit was; en Cruising omdat heel wat leden van de homoseksuele gemeenschap bezwaar hadden tegen de manier waarop de film volgens hen de pejoratieve, homofobe indruk geeft dat de homoseksuele gemeenschap doordrongen is van seksuele perversiteiten en geweld.
Friedkin regisseerde later nog andere boeiende films, zoals:
- de misdaadthriller To Live and Die in L.A. uit 1985 (bekijk de hele film hier);
- de erotische neo noir misdaadthriller Jade uit 1995;
- en de misdaadthriller Killer Joe uit 2011 (lees onze recensie hier).
In zijn lange filmcarrière won Friedkin één Oscar als regisseur: voor The French Connection.
Zoals elke zichzelf respecterende cineast, was Friedkin een enthousiaste cinefiel die zich liet inspireren door het werk van zijn vakbroeders. Dat blijkt ook uit een interview met William Friedkin over zijn favoriete films, dat dateert van 2012.
Friedkins laatste film, The Caine Mutiny Court-Martial (2023), is een militair rechtbankdrama (met Kiefer Sutherland in de hoofdrol) dat eind deze maand in première gaat op het Filmfestival van Venetië.
Joeri Naanai
 |
| William Friedkin op de set van zijn beroemdste en meest succesvolle film: de invloedrijke horrorklassieker en kaskraker The Exorcist uit 1973. |
