The Verdict (1982) - full movie

Gebaseerd op een boeiend scenario van David Mamet, naar de gelijknamige roman uit 1980 van de Amerikaanse advocaat en auteur Barry Reed, is The Verdict (Het Vonnis) een uitstekend psychosociaal rechtbankdrama uit 1982 onder regie van de veelzijdige Amerikaanse cineast Sidney Lumet, met Hollywoodveteraan Paul Newman (één van onze favoriete acteurs) in zijn doorleefde glansrol van de eenzame en drankzuchtige advocaat Frank Galvin. 

Vanwege zijn nijpende gebrek aan cliënten, is Frank bereid, aanvankelijk louter uit financiële motieven, om het echtpaar Sally en Kevin Doneghy (gespeeld door Roxanne Heart en James Handy) bij te staan in hun juridische strijd tegen een katholiek ziekenhuis dat volgens hen verantwoordelijk is voor de comateuze toestand van Sally's zuster Deborah. Zo hoopt Frank een percentage van de gebeurlijke schadevergoeding op te kunnen strijken. Samen met zijn oude vriend en voormalige advocatenpartner Mickey (Jack Warden) neemt Frank het in de zaak op tegen het prestigieuze advocatenkantoor dat de belangen van het ziekenhuis beschermt. Dat kantoor wordt echter geleid door de ervaren en sluwe topadvocaat Ed Concannon, schitterend vertolkt door de Engelse acteur James Mason. Bovendien begint Franks geweten te knagen: moet hij vrede nemen met een minnelijke schadevergoeding vanwege het ziekenhuis of verdient het slachtoffer Deborah een rechtszaak ten gronde waarin de schuld van het ziekenhuis bewezen zou kunnen worden...? 

Sober in beeld gebracht, boeit The Verdict van begin tot eind dankzij het geloofwaardige en meeslepende verhaal, met enkele verrassende plotwendingen, en vooral dankzij de psychosociale dimensie van het scenario (met focus op de innerlijke tweestrijd van Frank) en de topvertolkingen van de cast. 

Met name Paul Newman en James Mason schitteren als de advocaten in hun bewogen juridische steekspel. Newman ontroert in zijn gevoelige vertolking van de verbitterde en meelijwekkende alcoholist Frank, die als advocaat verworden is tot een opportunistische ambulance chaser (let op de gênante scène in een begrafenishuis waar Frank ontmaskerd wordt als een schaamteloze profiteur!), maar wanneer hij de comateuze Deborah roerloos in haar ziekenhuisbed ziet liggen is het alsof in Franks hoofd en hart plots het licht weer aangestoken wordt: hij herinnert zich dat een advocaat onrecht moet bestrijden en beseft dat het misschien niet te laat is om zijn eigen perspectiefloze leventje een nieuwe wending te geven. Op zijn beurt, acteert Mason briljant als de manipulatieve topadvocaat Concannon. Beide vertolkingen behoren tot de beste acteerprestaties in de respectievelijke carrières van Newman en Mason.

Jack Warden overtuigt als de sympathieke Mickey, die Frank letterlijk en figuurlijk op de benen probeert te helpen. Roxanne Heart en James Handy halen het beste uit hun bijrollen als het wanhopige echtpaar Doneghy. Charlotte Rampling beklijft in haar veelzijdige bijrol van Franks nieuwe geliefde Laura. Wesley Addy laat geen steken vallen in zijn bijrol van de arrogante ziekenhuisarts dokter Towley. Joe Seneca komt geloofwaardig over in zijn ingetogen bijrol van de minzame medische expert dokter Thomspon. En de Ierse acteur Milo O'Shea is perfect gecast in zijn memorabele bijrol van de onuitstaanbare rechter Hoyle: het soort van corrupte rechter die you love to hate.

The Verdict kreeg 5 Oscarnominaties, voor:

- beste film;

- beste regisseur (Sidney Lumet);

- beste acteur (Paul Newman);

- beste mannelijke bijrol (James Mason);

- en beste bewerkte scenario (van David Mamet).

Maar geen enkele van die nominaties leverde een Oscar op.

Hoe dan ook, is The Verdict één van de beste rechtbankdrama's in de filmgeschiedenis.

Om de hele film te bekijken, klikt u hieronder in het videoscherm op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan op de playbutton, en rechtsonder bij instellingen op "Quality" en op 720p voor hogere beeldkwaliteit.

(Klik op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan op de playbutton, en rechtsonder bij instellingen op "Quality" en op 720p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: psychosociaal rechtbankdrama

Een sfeervol Sherlock Holmes-mysterie over Jack the Ripper

 Murder by Decree  van Bob Clark     ★★★

Deels gebaseerd op historische feiten, alsook op de populaire verhalen van de Schotse schrijver Sir Arthur Conan Doyle over de wereldberoemde (fictieve) Britse privédetective Sherlock Holmes, is Murder by Decree een sfeervol in beeld gebracht misdaadmysterie uit 1979 van de Amerikaanse regisseur Bob Clark over de bewogen speurtocht van Sherlock Holmes (gespeeld door Christopher Plummer) en diens sidekick Dr. Watson (James Mason) in de Britse hoofdstad Londen naar de dader (of daders?) van minstens vijf gruwelijke (echt gebeurde) moorden die tussen april 1888 en februari 1891 gepleegd werden in en rond de arme volkswijk Whitechapel in de Londense East End en die toegeschreven werden aan de legendarische seriemoordenaar met de bijnaam Jack the Ripper. Alle slachtoffers waren vrouwen die werkten als prostituees in de East End van Londen...

Het filmscenario van de Engelse auteur John Hopkins is schatplichtig aan:

- de Britse thriller A Study in Terror van James Hill uit 1965, waarin Sherlock Holmes voor het eerst jacht maakt op Jack the Ripper;

- de zesdelige BBC-serie Jack the Ripper uit 1973 en het daaruit voortvloeiende boek The Ripper File (beide geschreven door Elwyn Jones en John Lloyd), alsook het boek Jack the Ripper: The Final Solution uit 1976 van Stephen Knight. Zowel in de voormelde tv-serie als in de voormelde boeken legt het onderzoek naar de identiteit van Jack the Ripper sporen bloot die hem in verband brengen met de vrijmetselarij en zelfs met het Britse koninklijke hof...

Murder by Decree werd op zijn beurt een inspiratiebron voor de sfeervolle en spannende Jack the Ripper-horrorthriller From Hell van de Hughes Brothers uit 2011 (één van onze favoriete films over seriemoorden) met Johnny Depp (één van de knapste acteurs aller tijden) in de hoofdrol (lees ons biografische portret van Depp uit 2013 hier).

Christopher Plummer als Sherlock Holmes in Murder by Decree.

Gothic horror

Murder by Decree blinkt vooral uit in sfeerschepping. Het was voor regisseur Bob Clark niet de eerste keer dat hij een sfeervol in beeld gebracht misdaadmysterie over een seriemoordenaar inblikte: vijf jaar eerder, in 1974, voltooide hij reeds de invloedrijke slasher movie Black Christmas (lees onze recensie hier en bekijk de hele film hier).

Murder by Decree is een voltreffer op visueel vlak, dankzij onder meer het geslaagde production design (onder leiding van Harry Pottle, met art direction van Peter Childs), de historische kostuums (ontworpen door Judy Moorcroft) en het knappe camerawerk (van Reginald H. Morris). 

De Londense skyline (let op de sfeervolle begingeneriek) en de donkere, in mist gehulde steegjes in de groezelige volkswijk Whitechapel (op locatie gefilmd in de East End van Londen) zijn sfeervol, bijna expressionistisch belicht en vormen niet alleen een toepasselijk decor voor het moordmysterie maar maken van de stad als het ware ook een personage op zich: als kijker voélen we hoe onveilig het voor de toenmalige prostituees in het Victoriaanse Londen moet geweest zijn wanneer zij zich na zonsondergang nog op straat waagden in zulke onheilspellende achterbuurten. 

De geslaagde sfeerschepping in Murder by Decree leunt dicht aan bij de sfeervolle gothic horror-thrillers van de Britse studio Hammer Film Productions.   

Ook de vertolkingen van beide hoofdrolspelers overtuigen: Christopher Plummer en James Mason spelen goed op elkaar in als het duo Holmes en Watson. Zo is er een grappige scène waarin beide partners in crime solving kibbelen over een weerbarstig erwtje op Watsons bord. Naar verluidt zou die scène het resultaat zijn van een stukje improvisatie door Mason. 

In sommige ernstige scènes (zoals de scène in de psychiatrische instelling) injecteert Plummer zijn personage met een interessante dosis sociaal engagement en empathie (hij laat zelfs een traan), wat een emotionelere en veel menselijkere Sherlock Holmes oplevert dan de superieure, intellectualistische en ietwat neerbuigende speurneus die het publiek gewoon is. 

 

Christopher Plummer als Sherlock Holmes
en Geneviève Bujold als Annie Crook.

Daarnaast hebben we ook genoten van Anthony Quayle in zijn bijrol als de autoritaire Sir Charles Warren -het toenmalige hoofd van de Londense politie Scotland Yard- die in conflict komt met Holmes en Watson.

De andere bijrollen komen niet zo goed uit de verf:

- David Hemmings als inspecteur Foxborough;

- Frank Finlay als inspecteur Lestrade;

- Donald Sutherland als de ziener Robert James Lees;

- Susan Clark als de prostituee Mary Kelly;

- Geneviève Bujold als Annie Crook;

- en John Gielgud als de Eerste Minister Lord Salisbury.

Donald Sutherland als de ziener Robert James Lees.

Niet spannend genoeg

Spijts de beloftevolle setup van het verhaal en enkele boeiende plotwendingen, boet Murder by Decree na verloop van tijd echter in aan spanning, vanwege onder meer:

- te weinig ingenieuze deducties door Sherlock Holmes, hoewel dat nochtans het handelsmerk is van deze geniale speurneus;

- enkele wisselvallige sequenties, zoals de te lange sequentie waarin Susan Clark overacteert als de bange prostituee Mary Kelly terwijl zij op straat ondervraagd wordt door Sherlock Holmes, alsook de te lange en onhandig gemonteerde sequentie waarin Holmes het personage Annie Crook bezoekt in een psychiatrische instelling;

- de vlakke vertolkingen van David Hemmings als inspecteur Foxborough en Frank Finlay als inspecteur Lestrade;

- de ongeloofwaardige dood van een boosdoener terwijl hij verstrikt is in een koordnet;

- de vrij saaie ontknoping in een vrijmetselaarsloge.

Kortom: hedendaagse adrenalinejunkies en horroradepten zullen Murder by Decree wellicht te tam vinden, maar op het vlak van sfeerschepping is dit misdaadmysterie wel memorabel.

Wie méér spanning zoekt, kunnen we de hogervermelde horrorthriller From Hell (2011) aanbevelen, met een gelijkaardige mise-en-scène, sfeerschepping en plot, maar dan zonder het duo Holmes en Watson.

JN.

Murder by Decree (Groot-Brittannië/Canada-1979): beschikbaar op dvd en blu-ray disc.

Met: Christopher Plummer, James Mason, David Hemmings, Anthony Quayle, Donald Sutherland, John Gielgud, Geneviève Bujold, Susan Clark en Frank Finlay.

Genre: historisch misdaadmysterie / thriller