Wat is 

het beste filmjaar 

aller tijden?

                         

De uitvinding van het medium film dateert van de tweede helft van de 19de eeuw, toen er voor het eerst stille kortfilms vertoond werden. De eerste volwaardige langspeelfilm was wellicht de Australische stille zwart-wit western The Story of the Kelly Gang van Charles Tait uit 1906 (die zo'n 70 minuten duurde). Sindsdien zijn er talloze films gemaakt, waaronder heel wat memorabele meesterwerken. Maar welk jaar is het beste filmjaar ooit? Wij twijfelen tussen 1968, 1973, 1979 en 1980, waarbij we ons uitsluitend baseren op de kwaliteit van de beste langspeelfilms die jaarlijks uitkwamen sinds 1906.

Heel wat filmhistorici, recensenten en cinefielen verwijzen naar 1922 als één van de beste jaren in de filmgeschiedenis. Begrijpelijk, want in 1922 kwamen enkele vernieuwende stille zwart-wit films uit die een grote creatieve impact hadden, zoals onder meer de volgende tijdloze klassiekers:

- de visueel verbluffende en invloedrijke Duitse vampierklassieker Nosferatu van F.W. Murnau (bekijk de hele film hier), die met zijn griezelige thematiek en expressionistische sfeerschepping de basis legde voor heel wat latere films in het gothic horror-subgenre;

- het minstens even visueel verbluffende en sfeervolle horrordocudrama Häxan van en met de Deense cineast Benjamin Christensen (één van onze favoriete horrorfilms; bekijk de hele film hier);

- het middeleeuwse actie-avontuur Robin Hood van de Canadese Hollywoodregisseur Allan Dwan, met de Amerikaanse filmster Douglas Fairbanks sr. in de titelrol;

- het Duitse expressionistische misdaaddrama Dr. Mabuse, der Spieler van Fritz Lang;

- en de inventieve Amerikaanse komedie Grandma's Boy van Fred C. Newmeyer, met de populaire Hollywoodkomiek Harold Lloyd in de titelrol (lees ons biografische portret van Harold Lloyd hier). 

De vampierklassieker Nosferatu uit 1922
blinkt uit in expressionistische sfeerschepping.

Volgens sommigen is 1939 het beste filmjaar ooit, omdat er tijdens dat zogenaamde "Golden Year of Hollywood" heel wat memorabele klassiekers uitkwamen, zoals:

- het razend populaire en visueel verbluffende tragiromantisch oorlogsdrama Gone with the Wind van Victor Fleming, George Cukor en Sam Wood, met Vivien Leigh en Clark Gable in de hoofdrollen;

- het betoverende en uiterst succesvolle muzikale Technicolor-sprookje The Wizard of Oz, ook onder regie van o.a. Victor Fleming, met Judy Garland in de hoofdrol;

- de uitstekende en invloedrijke westernklassieker Stagecoach van John Ford (één van onze favoriete westerns), met westernicoon John Wayne in zijn doorbraakrol (lees onze recensie hier en bekijk de hele film hier);

- de politieke tragikomedie Mr. Smith Goes to Washington van Frank Capra, met James Stewart in de titelrol;

- het sfeervolle tragiromantisch kostuumdrama Wuthering Heights van William Wyler, gebaseerd op de gelijknamige Engelse roman uit 1847 van Emily Brontë, met Laurence Olivier en Merle Oberon in de hoofdrollen; 

- de romantische komedie Ninotchka van de Duitse Hollywoodregisseur Ernst Lubitsch, met de Amerikaanse filmsterren Greta Garbo en Melvyn Douglas in de hoofdrollen;

- de kritische Franse satire La règle du jeu van Jean Renoir, met Nora Gregor, Paulette Dubost, Marcel Dalio, Roland Toutain en Jean Renoir in de belangrijkste rollen;

- en het Franse misdaaddrama Le jour se lève van Marcel Carné, met Jean Gabin in de hoofdrol.

De ambitieuze kaskraker Gone with the Wind uit 1939
was destijds de meest winstgevende film ooit.

Naar onze smaak is 1968 echter een nog beter filmjaar dan 1922 en 1939, want in 1968 kwamen onder meer de volgende unieke meesterwerken uit:  

- het magistrale, visueel verbluffende en uiterst invloedrijke sciencefictionmysterie 2001: A Space Odyssey van Stanley Kubrick (één van onze favoriete sciencefictionfilms en tevens één van onze favoriete films tout court ongeacht het genre; lees onze recensie hier, bekijk de trailer hier en een filmfragment hier);

- de schitterende spaghettiwestern Once Upon a Time in the West van de Italiaanse cineast Sergio Leone (onze favoriete western en tevens één van onze favoriete films tout court), met Charles Bronson, Jason Robards, Claudia Cardinale en Henry Fonda in de onvergetelijke hoofdrollen en met iconische muziek van Ennio Morricone (bekijk een filmfragment hier);

- de briljante psychologische horrorthriller Rosemary's Baby van Roman Polanski (één van onze favoriete horrorfilms en tevens één van onze favoriete films tout court), met topvertolkingen van Mia Farrow, John Cassavetes, Ruth Gordon en Sidney Blackmer in de hoofdrollen (bekijk de trailer hier, een filmfragment hier en een making-of-documentaire hier);

- en de sfeervolle, humoristische maar ook tragische musical Oliver! van Carol Reed (onze favoriete musical en één van onze favoriete komedies), gebaseerd op de beroemde roman Oliver Twist uit 1837 van Charles Dickens, met Mark Lester, Ron Moody, Oliver Reed, Shani Wallis en Jack Wild in de hoofdrollen (bekijk een filmfragment hier).

Bovendien werd het bioscooppubliek in 1968 ook getrakteerd op de volgende boeiende films:

- het Zweedse psychologisch folk horror-drama Hour of the Wolf (originele Zweedse titel: Vargtimmen) van Ingmar Bergman, met Max von Sydow en Liv Ullmann in de hoofdrollen;

- de succesvolle en uiterst invloedrijke Amerikaanse low budget zombiefilm Night of the Living Dead van George A. Romero;

- de intense politiefilm Bullitt van Peter Yates, met Steve McQueen in de titelrol;

- het middeleeuwse historisch drama The Lion in Winter van Anthony Harvey, met Peter O'Toole en Katherine Hepburn in de hoofdrollen;

- het populaire sciencefictiondrama Planet of the Apes van Franklin J. Schaffner, met Charlton Heston in de hoofdrol;

- de vermakelijke buddy-komedie The Odd Couple van Gene Saks, met Jack Lemmon en Walter Mathhau in de titelrollen; 

- het gevoelige tragiromantisch drama Romeo and Juliet van de Italiaanse regisseur Franco Zefirelli, met Leonard Whiting en Olivia Hussey in de titelrollen, gebaseerd op het wereldberoemde Engelse toneelstuk The Tragedy of Romeo and Juliet uit 1597 van William Shakespeare, ;

- de biografische misdaadthriller The Boston Strangler van Richard Fleischer, met Tony Curtis in de titelrol van de beruchte Bostoniaanse seriemoordenaar Albert DeSalvo;

- en het psychosociaal relatiedrama Faces van John Cassavetes, met John Marley, Gena Rowlands en Lynn Carlin in de hoofdrollen.

Een iconische match cut in de epische sciencefictionklassieker
2001: A Space Odyssey uit 1968.

Ook 1973 was een schitterend, onvergetelijk filmjaar, met onvervalste meesterwerken zoals:

- de angstaanjagende en invloedrijke horrorklassieker The Exorcist van William Friedkin (één van onze favoriete horrorfilms), die destijds een kaskraker van formaat was, met memorabele vertolkingen van Linda Blair, Ellen Burstyn, Jason Miller en Max von Sydow (bekijk de trailer hier);

- de poëtische en visueel verbluffende tragiromantische coming-of-age-road movie Badlands van Terrence Malick (één van onze favoriete road movies, alsook één van onze favoriete films over seriemoorden en één van onze favoriete films tout court), met glansrollen van hoofdrolspelers Martin Sheen en Sissy Spacek als een smoorverliefd koppel op de vlucht voor de lange arm van de wet (bekijk een interview met Sheen en Spacek over de film hier);

- de briljante tragikomedie en road movie Paper Moon van Peter Bogdanovich (één van onze favoriete komedies, alsook één van onze favoriete road movies en één van onze favoriete films tout court), met topvertolkingen van Ryan O'Neal als een gewiekste oplichter en van de destijds nog piepjonge Tatum O'Neal (ja, de dochter van Ryan) in haar Oscarwinnende glansrol van een al even gewiekst meisje wier moeder net overleden is... (lees onze recensie hier, bekijk de trailer hier, een filmfragment hier en de hele film hier);

-het uitstekende biografisch politiedrama Serpico van Sidney Lumet (één van onze favoriete politiefilms), met Al Pacino (één van onze favoriete acteurs) in zijn doorleefde titelrol van de integere New Yorkse politieman Frank Serpico die jarenlang moet opboksen tegen de wijd verbreide corruptie in het politiekorps (bekijk de hele film hier);

- en de nostalgische en oogstrelende Italiaanse tragikomedie Amarcord van Federico Fellini (één van onze favoriete komedies en tevens één van onze favoriete films tout court; bekijk een filmfragment hier en de hele film hier).

Daarnaast kwamen in 1973 nog heel wat andere boeiende films uit, zoals bijvoorbeeld:

- de Oscarwinnende Franse romantische tragikomedie en metafilm La nuit Américaine van François Truffaut, met François Truffaut, Jacqueline Bisset, Valentina Cortese, Jean-Pierre Léaud, Alexandra Stewart en Dani in de belangrijkste rollen;

- de sfeervolle en beklemmende folk horror-cultklassieker The Wicker Man van Robin Hardy, met Neil Howie en Christopher Lee (één van onze favoriete acteurs) in de hoofdrollen (bekijk de hele film hier);

- de uitstekende tragikomische road movie The Last Detail van Hal Ashby, met Jack Nicholson (één van onze favoriete acteurs), Randy Quaid en Otis Young in de hoofdrollen; 

- de avontuurlijke en aangrijpende gevangenisbiopic Papillon van Franklin J. Schaffner, gebaseerd op de gelijknamige autobiografische roman uit 1969 van de Franse gedetineerde Henri "Papillon" Charrière, met de Amerikaanse Hollywoodster Steve McQueen in zijn doorleefde titelrol als de verbeten Papillon, en Dustin Hoffman in de belangrijkste bijrol (bekijk de hele film hier);

- het psychosociale misdaaddrama Mean Streets, waarmee regisseur Martin Scorsese destijds doorbrak, met Harvey Keitel en Robert De Niro in de hoofdrollen (die beiden behoren tot onze favoriete acteurs);

- de neo noir satire The Long Goodbye van Robert Altman, met Elliott Gould in de hoofdrol;

- het nostalgische coming-of-age-drama American Graffiti van George Lucas, met o.a. de acteurs Richard Dreyfuss, Ron Howard en Harrison Ford;

- de sfeervolle en invloedrijke Japanse krijgskunsten- en wraakthriller Lady Snowblood (originele Japanse titel: Shurayuki-hime) van Toshiya Fujita, met Meiko Kaji in de titelrol; 

- het knap in beeld gebrachte Hongkongse historisch krijgskunstendrama The Fate of Lee Khan (originele Chinese titel: Ying chun ge zhi Fengbo) van King Hu, met Li-hua Li, Roy Chiao en Feng Hsu in de hoofdrollen;

- en het oogstrelende Poolse surrealistische drama The Hourglass Sanatorium (originele Poolse titel: Sanatorium pod klepsydrą) van Wojciech Jerzy Has, met Jan Nowicki en Tadeusz Kondrat in de hoofdrollen.

De kaskraker The Exorcist uit 1973
is één van de beste en invloedrijkste griezelfilms ooit.

Ook 1979 was een grandioos filmjaar, met tijdloze meesterwerken zoals:

- het briljante, meeslepende en visueel verbluffende anti-oorlogsepos Apocalypse Now van Francis Ford Coppola (wellicht de beste oorlogsfilm ooit, alsook één van onze favoriete road movies en één van onze favoriete films tout court; bekijk een filmfragment hier), met topvertolkingen van o.a. Martin Sheen, Marlon Brando (onze favoriete acteur), Robert Duvall en Dennis Hopper (één van onze favoriete acteurs);

- de nagelbijtende en invloedrijke sciencefiction-en horrorthriller Alien van Ridley Scott (onze favoriete sciencefictionfilm, alsook één  van onze favoriete horrorfilms en één van onze favoriete films tout court), met Sigourney Weaver in haar iconische doorbraakrol van het vrouwelijke hoofdpersonage Luitenant Ellen Ripley als bemanningslid van een ruimteschip dat landt op een verre, onbekende planeet waar levensgevaarlijke dingen schuilgaan... (lees onze recensie hier);

- het gevoelige en oogstrelende tragiromantisch drama Tess van Roman Polanski (één van onze favoriete historische drama's en tevens één van onze favoriete road movies), gebaseerd op de feministische roman Tess of the d'Urbervilles: A Pure Woman uit 1891 van de Engelse schrijver Thomas Hardy, met Nastassia Kinski (één van de mooiste filmgodinnen aller tijden) in de rol van het arme en onfortuinlijke titelpersonage Tess (bekijk een filmfragment hier en de hele film hier);

- de intense, dystopische en invloedrijke sciencefiction- en road action-thriller Mad Max van George Miller (één van onze favoriete sciencefictionfilms en tevens één van onze favoriete road movies), met Mel Gibson in zijn iconische doorbraakrol van de zwijgzame titelheld "Mad" Max Rockatansky (bekijk de hele film hier);

- en het veelzijdige, Oscarwinnende Duitse coming-of-age-oorlogsdrama Die Blechtrommel van Volker Schlöndorff, gebaseerd op de gelijknamige historische roman uit 1959 van Günter Grass, met David Bennent, Angela Winkler, Mario Adorf, Katharina Thalbach, Daniel Olbrychski, Berta Drews en Tina Engel in de belangrijkste rollen.

Bovendien kwamen in 1979 nog andere boeiende films uit, waaronder:

- het bevreemdende Russische sciencefictionmysterie Stalker van Andrei Tarkovsky: een visueel meesterwerk, met Alexander Kaidanovsky, Anatoly Solonitsyn, Alisa Freindlich en Nikolai Grinko als de belangrijkste personages;

- de romantische tragikomedie Manhattan (in sfeervol zwart-wit) van en met Woody Allen;

- het beklijvende gevangenisdrama Escape from Alcatraz van Don Siegel, met de Amerikaanse Hollywoodster Clint Eastwood in de hoofdrol;

- de semi-autobiografische musical All That Jazz van Bob Fosse, met Roy Scheider in de hoofdrol;

- de controversiële Engelse komedie Monty Python's Life of Brian van Terry Jones -een gedurfde parodie op de lotgevallen van de Bijbelse figuur Jezus Christus- met de prettig gestoorde lolbroeken Graham Chapman, John Cleese, Michael Palin, Terry Gilliam, Eric Idle, Terry Jones en Sue Jones-Davies als de belangrijkste personages; 

- het Oscarwinnende echtscheidingsdrama Kramer vs. Kramer van Robert Benton, met Dustin Hoffman en Meryl Streep in de titelrollen;

- de sfeervol in beeld gebrachte en ophefmakende erotische schandaalfilm Caligula van Tinto Brass, over de waanzinnige exploten van de jonge Romeinse keizer Caligula, met Malcolm McDowell in de titelrol en met Peter O'Toole, Teresa Ann Savoy, Helen Mirren, Guido Mannari, John Steiner en John Gielgud  in de belangrijkste bijrollen;

- en de sfeervolle griezelfilm The Amityville Horror van Stuart Rosenberg, met James Brolin, Margot Kidder en Rod Steiger in de hoofdrollen.

Apocalypse Now uit 1979 is een briljant anti-oorlogsepos.

Een ander jaar dat volgens ons in aanmerking komt voor de titel van het beste filmjaar aller tijden is 1980, dankzij onder meer de volgende meesterwerken die destijds uitkwamen:

- de briljante en visueel verbluffende horrorthriller The Shining van Stanley Kubrick (één van onze favoriete horrorfilms, alsook één van onze favoriete films over seriemoorden en één van onze favoriete films tout court), met topvertolkingen van Jack Nicholson (één van onze favoriete acteurs) en Shelley Duvall in de hoofdrollen (bekijk de trailer hier en de hele film hier);

- de spannende en visueel verbluffende  slasher movie Dressed to Kill van Brian De Palma (ook één van onze onze favoriete horrorfilms en tevens één van onze favoriete films over seriemoorden en één van onze favoriete films tout court), met meeslepende vertolkingen van Nancy Allen, Michael Caine, Keith Gordon, Angie Dickinson en Dennis Franz (lees onze recensie hier, bekijk de trailer hier en de hele film hier);

- de schitterende psychosociale bokserbiopic Raging Bull van Martin Scorsese, ook een visueel meesterwerk, met topvertolkingen van de drie hoofdrolspelers: Robert De Niro (één van onze favoriete acteurs) in zijn doorleefde titelrol van de opvliegende en ziekelijke jaloerse bokskampioen Jake "Raging Bull" LaMotta; Joe Pesci als La Motta's broer; en Cathy Moriarty als La Motta's vrouw (bekijk een filmfragment hier);

- het briljante homo-erotisch seriemoordenmysterie Cruising van William Friedkin (één van onze favoriete politiefilms en tevens één van onze favoriete films over seriemoorden), met Al Pacino (één van onze favoriete acteurs) in zijn fenomenale hoofdrol van een politieman die diep (te diep?) undercover gaat in de homo-erotische S&M-onderwereld van New York om een homoseksuele seriemoordenaar op te sporen. Of zijn er meerdere daders...? (bekijk de hele film hier);

- het epische en visueel verbluffende historisch oorlogsdrama Kagemusha van de Japanse meestercineast Akira Kurosawa, dat zich afspeelt in het 16de-eeuwse Japan en draait rond een betrapte kruimeldief (gespeeld door Tatsuya Nakadai) die als dubbelganger van de Japanse feodale krijgsheer Takeda Shingen (ook gespeeld door Tatsuya Nakadai) gedwongen wordt om tijdelijk de plaats in te nemen van de krijgsheer en zo de vijanden van de Takeda-clan te misleiden... (bekijk de trailer hier);

- en de aangrijpende biopic The Elephant Man van David Lynch, gefilmd in sfeervol zwart-wit, over de tragische en ontroerende lotgevallen van de zwaar misvormde Engelsman Joseph Merrick alias "The Elephant Man" (1862-1890), gespeeld door John Hurt, met Anthony Hopkins als de sympathieke dokter Frederick Treves die zich bekommert om het onfortuinlijke titelpersonage.

In 1980 kwamen bovendien ook de volgende memorabele films uit:

- het razend populaire Star Wars-sciencefictionavontuur The Empire Strikes Back van Irvin Kershner, met Mark Hamill, Harrison Ford en Carrie Fisher in de hoofdrollen;

- de biografische western The Long Riders van Walter Hill, over de beruchte James-Younger Gang: een bende Amerikaanse bandieten die tussen 1866 en 1882 gewapende overvallen pleegden op banken, treinen en postkoetsen;

- de amusante muzikale komedie en road movie The Blues Brothers van John Landis, met John Belushi en Dan Aykroyd in hun iconische titelrollen van een prettig gestoord duo goedhartige broers die hulp willen bieden aan het met geldnood kampende weeshuis waar zij ooit opgroeiden...;

- de absurde komedie en kaskraker Airplane! van Jim Abrahams, David Zucker en Jerry Zucker, met o.a. de acteurs Robert Hays, Julie Hagerty en Leslie Nielsen;

- het veelgeprezen misdaaddrama Gloria van John Cassavetes, met Gena Rowlands in de titelrol;

- het stijlvolle neo noir-drama American Gigolo van Paul Schrader, met Richard Gere in de titelrol;

- en de visueel verbluffende western Heaven's Gate van Michael Cimino (één van onze favoriete westerns), losjes gebaseerd op historische feiten, met Kris Kristofferson, Christopher Walken (één van onze favoriete acteurs), John Hurt, Sam Waterston, Brad Dourif, Isabelle Huppert, Jeff Bridges en Joseph Cotten in de belangrijkste rollen.

De briljante horrorfilm The Shining uit 1980 staat bol van iconische shots.

Wat is volgens u het beste filmjaar aller tijden? Laat het hieronder weten in de reactiebox (klik op de link "reacties" als de reactiebox nog niet open is).

Joeri Naanai

  

Tess (1979) - full movie

Zich baserend op de mooie feministische roman Tess of the d'Urbervilles. A Pure Woman uit 1891 van de Engelse schrijver Thomas Hardy, voltooide de Poolse cineast Roman Polanski (één van onze favoriete regisseurs) in 1979 een sfeervolle, briljant in beeld gebrachte verfilming van de tragische lotgevallen die het onfortuinlijke titelpersonage Tess overkomen.

Tess is een tijdloos romantisch kostuumdrama over armoede, trots, idealisme, hoop, onschuld, verleiding, teleurstelling en vooral liefde, de schoonheid van de natuur en zelfrespect.

De tragische titelheldin Tess wordt gevoelig vertolkt door de beeldschone Duitse actrice Nastassja Kinski (één van de mooiste filmgodinnen aller tijden), waarvoor zij destijds bekroond werd met een Golden Globe in de categorie Nieuwe Vrouwelijke Ster van het Jaar. 

Ook Kinski's belangrijkste tegenspelers zitten goed in hun rol: 

- Peter Firth heeft de juiste, ietwat pedante uitstraling als de jonge, idealistische en poëtische boer Angel; 

- Leigh Lawson is perfect gecast als de rijke, arrogante verleider Alec Stokes-d'Urberville; 

- en John Collin schittert in zijn tragikomische bijrol als de drankzuchtige vader van Tess. 

De oogstrelende fotografie is het werk van cameramannen Geoffrey Unsworth en Ghislain Cloquet.

De mooie muziek werd gecomponeerd door Philippe Sarde.

Tess is een visueel meesterwerk dat 3 Oscars won: voor beste fotografie, beste art direction en beste kostuumontwerp.

De film behoort tot onze favoriete historische drama's en onze favoriete road movies.

Hieronder kan u kijken naar de in 2012 door de Franse filmstudio Pathé gerestaureerde versie van Tess, die zo'n 13 minuten korter is dan de originele bioscoopversie.

Klik hieronder in het videoscherm op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan op de playbutton, en rechtsonder bij instellingen op "Quality" en op 720p voor hogere beeldkwaliteit.

(Klik op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan op de playbutton, en rechtsonder bij instellingen op "Quality" en op 720p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: romantiek / psychosociaal kostuumdrama

Klik op de oranje links voor:

- een filmfragment: Tess - fragment

- ons biografische portret van Nastassja Kinski in onze reeks over de mooiste filmactrices aller tijden: FILMGODINNEN - deel 19: Nastassja Kinski (1961-...)

- een achtergrondartikel: Onze favoriete historische drama's: Top 30

- een achtergrondartikel: Onze favoriete road movies: Top 25

- een achtergrondartikel: Visuele meesterwerken: Top 80

- een achtergrondartikel: Onze favoriete regisseurs: Top 20

- een achtergrondartikel: Schaf de Oscars af!

- een achtergrondartikel: De kemels van Pauline Kael

FILMGODINNEN

 
Deel 20

 

NASTASSJA KINSKI

                   
1961 - ...

In deze nieuwe reeks presenteren wij onze

TOP 40

van de mooiste filmactrices aller tijden

                

Onze criteria: ze zijn of waren niet alleen oogverblindend mooi, maar danken hun roem ook aan hun acteertalent en charisma. Van knappe starlets met weinig acteertalent of uitstraling gaan er immers dertien in een dozijn, en die hebben we dus genegeerd in onze selectie. 

We onthullen onze Top 40 van de meest oogstrelende filmgodinnen in chronologische volgorde op basis van hun geboortedatata. 

Hieronder vindt u deel 20: over de Duitse actrice Nastassja Kinski .

Pure romantiek 

Deze dochter van de excentrieke en opvliegende Duits-Poolse acteur Klaus Kinski was in haar jeugd de belichaming van pure romantiek, dankzij haar kwetsbare, meisjesachtige uitstraling, bruine haren, brede mond, volle lippen, elegante neus en sprekende ogen. 

Nastassja Kinski in het tragiromantisch kostuumdrama Tess van Roman Polanski uit 1979.

Nastassja Kinski begon reeds als prille tiener met modellenwerk in Duitsland en speelde in 1976, op slechts 14-jarige leeftijd, haar eerste filmrol in de Duitse road movie Falsche Bewegung van Wim Wenders. Datzelfde jaar was zij ook te zien in To the Devil a Daughter (1976): een horrorfilm van de Britse studio Hammer Film Productions. Het jaar nadien speelde Kinski mee in de door Wolfgang Petersen geregisseerde episode Reifezeugnis (1977) van de populaire Duitse tv-serie Tatort.

In 1978 brak de toen 17-jarige Kinski internationaal door met haar hoofdrol in het erotisch drama Così come sei van de Italiaanse regisseur Alberto Lattuada, waarin zij aan de zijde speelt van de beroemde Italiaanse acteur Marcello Mastroianni.

Nastassja Kinski in Così come sei.

Intussen was Kinski naar verluidt al sinds haar 15de een romantische affaire begonnen met de veel oudere Poolse meestercineast Roman Polanski (één van onze favoriete regisseurs), die haar de titelrol gaf van de onfortuinlijke heldin in het visueel verbluffend tragiromantisch kostuumdrama Tess (1979), gebaseerd op de mooie feministische roman Tess of the d'Urbervilles: A Pure Woman Faithfully Presented van Thomas Hardy uit 1891. De film (die behoort tot onze favoriete historische drama's en onze favoriete road movies) is een meesterwerk en won drie Oscars: voor beste fotografie, beste art direction en beste kostuumontwerp. Kinski was tijdens de opnames van Tess bijna 18 jaar en zij kreeg voor haar gevoelige vertolking van het titelpersonage een Golden Globe in de categorie 'Nieuwe Vrouwelijke Ster van het Jaar'. Bekijk een filmfragment uit Tess hier en de hele film hier.

Nastassja Kinski in Tess.

In 1981 poseerde Kinski voor de lens van de wereldberoemde Amerikaanse fotograaf Richard Avedon, terwijl een grote slang zich rond haar naakte lichaam wikkelt. De iconische foto (zie hieronder) verscheen in het modeblad Vogue en nadien ook als populaire poster.

In 1982 bevestigde Kinski haar reputatie van erotische filmgodin met haar hoofdrol in Cat People van Paul Schrader: een erotische remake van de gelijknamige horrorklassieker uit 1942 van Jacques Tourneur. Kinski speelt in de remake een mysterieuze jonge vrouw die tijdens haar seksuele activiteiten verandert in een moorddadige zwarte panter. 

Nastassia Kinski op een filmposter voor Cat People.

Twee jaar later speelde zij een emotionele hoofdrol in de tragiromantische road movie Paris, Texas (1984) van Wim Wenders, die de Gouden Palm won op het Filmfestival van Cannes. Bekijk de hele film hier.

Nastassja Kinski in Paris, Texas.

Nadien vertolkte Kinski nog hoofd- of bijrollen in tal van andere films, zoals de romantische drama's Maria's Lovers (1984) van Andrej Kontsjalovski en Torrents of Spring (1989) van Jerzy Skolimowski, maar vanaf de jaren 90 kreeg de actrice doorgaans rollen in films met een minder groot publiek. Haar laatste filmrol -een bijrol in het daklozendrama Sugar van Rotimi Rainwater- dateert van 2013.

Hieronder kan u kijken naar een filmfragment met Nastassja Kinski als de tragische titelheldin in Tess.

Joeri Naanai

(Klik op de playbutton en dan bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)

Klik op de oranje links voor:

- deel 1: FILMGODINNEN - deel 1: Joan Crawford (1904-1977)

- deel 2: FILMGODINNEN - deel 2: Myrna Loy (1905-1993)

- deel 3: FILMGODINNEN - deel 3: Carole Lombard (1908-1942)

- deel 4: FILMGODINNEN - deel 4: Paulette Goddard (1910-1990)

- deel 5: FILMGODINNEN - deel 5: Hedy Lamarr (1914-2000)

- deel 6: FILMGODINNEN - deel 6: Lana Turner (1921-1995)

- deel 7: FILMGODINNEN - deel 7: Veronica Lake (1922-1973)

- deel 8: FILMGODINNEN - deel 8: Lauren Bacall (1924-2014)

- deel 9: FILMGODINNEN - deel 9: Grace Kelly (1929-1982)

- deel 10: FILMGODINNEN - deel 10: Brigitte Bardot (1934-...)

- deel 11: FILMGODINNEN - deel 11: Sharon Tate (1943-1969)

- deel 12: FILMGODINNEN - deel 12: Catherine Deneuve (1943-...)

- deel 13: FILMGODINNEN - deel 13: Farrah Fawcett (1947-2009)

- deel 14: FILMGODINNEN - deel 14: Marisa Berenson (1947-...)

- deel 15: FILMGODINNEN - deel 15: Jane Seymour (1951-...)

- deel 16: FILMGODINNEN - deel 16: Ornella Muti (1955-...)

- deel 17: FILMGODINNEN - deel 17: Michelle Pfeiffer (1958-...)

- deel 18: FILMGODINNEN - deel 18: Sharon Stone (1958-...)

- deel 19: FILMGODINNEN - deel 19: Vanity (1959-2016)

- deel 20: FILMGODINNEN - deel 20: Nastassja Kinski (1961-...)

- deel 21: FILMGODINNEN - deel 21: Helen Slater (1963-...)

- deel 22: FILMGODINNEN - deel 22: Monica Bellucci (1964-...)

- deel 23: FILMGODINNEN - deel 23: Diane Lane (1965-...)

- deel 24: FILMGODINNEN - deel 24: Halle Berry (1966-...)

- deel 25: FILMGODINNEN - deel 25: Lisa Bonet (1967-...) 

- deel 26: FILMGODINNEN - deel 26: Jennifer Connelly (1970-...)

- deel 27: FILMGODINNEN - deel 27: Thandie Newton (1972-...)

- deel 28: FILMGODINNEN - deel 28: Aishwarya Rai (1973-...)

- deel 29: FILMGODINNEN - deel 29: Charlize Theron (1975-...)

- deel 30: FILMGODINNEN - deel 30: Laetitia Casta (1978-...)

- deel 31: FILMGODINNEN - deel 31: Ziyi Zhang (1979-...)

- deel 32: FILMGODINNEN - deel 32: Mylène Jampanoï (1980-....)

- deel 33: FILMGODINNEN - deel 33: Yaya DaCosta (1982-...)

- deel 34: FILMGODINNEN - deel 34: Freida Pinto (1984-...)

- deel 35: FILMGODINNEN - deel 35: Deepika Padukone (1986-...)

- deel 36: FILMGODINNEN - deel 36: Amber Heard (1986-...)

- deel 37: FILMGODINNEN - deel 37: Zoë Kravitz (1988-...)

Onze favoriete
historische drama's

                           

Reeds als kind, toen wij 's weekends graag naar films op tv keken, waren wij in de ban van historische drama's, omdat ze ons als het ware met een tijdreis transporteerden naar verre, fascinerende oorden en culturen in een avontuurlijk verleden. Sommige van die films zijn ons altijd bijgebleven, andere historische drama's hebben we nadien in de loop der jaren ontdekt. Hieronder vindt u een lijst met onze favorieten, waarbij we ons beperkt hebben tot films of series die zich afspelen in een ver verleden. Daarom vermelden we hieronder géén films of series die zich afspelen nà de Tweede Wereldoorlog. We hebben ook geen rekening gehouden met westerns, gangsterfilms, politiefilms, spionagefilms, (tragi)komedies, horrorfilms, animatiefilms of series in die genres, noch met geschiedkundige documentaires, omdat die genres op zich vormen. Oorlogsfilms vernoemen we wél (hoewel die ook een genre op zich vormen), want oorlogen zijn letterlijk en bij uitstek historische drama's. 

We hebben gekozen voor kwaliteitsvolle historische drama's, ongeacht of ze zijn gebaseerd op historische feiten dan wel goeddeels verzonnen verhalen vertellen die zich afspelen in een ver verleden. 

TOP 30

per historische periode 

in chronologische volgorde van de films

Klik op de foto's om ze te vergroten en klik nogmaals voor het maximale formaat 

Prehistorie

La guerre du feu van Jean-Jacques Annaud uit 1981: gebaseerd op de gelijknamige roman uit 1911 van Joseph Henri Honoré Boex (nom de plume van de Belg J.-H. Rosny aîné), is La guerre du feu een geloofwaardige, sfeervolle, spannende, kortom meeslepende reconstructie van de bikkelharde overlevingsstrijd in de prehistorie, met geslaagde vertolkingen van de acteurs, die hun motoriek en mimiek baseerden op richtlijnen van de zoöloog en antropoloog Desmond Morris (auteur van The Naked Ape) en hun spraak ontleenden aan speciaal voor de film door romanschrijver Anthony Burgess ontwikkelde primitieve taalvormen. De mooie beelden van de indrukwekkende landschappen werden gefilmd in nationale parken in Canada, de Schotse Hooglanden en Kenia. De knappe sfeerversterkende muziek is van Phillipe Sarde. 

Oudheid

Cleopatra van Joseph L. Mankiewicz uit 1963: een boeiende, tragiromantische dramatisering van de complexe en bewogen relatie tussen drie wereldberoemde historische figuren: de Egyptische koningin Cleopatra VII Philopator, de Romeinse dictator Julius Caesar en de Romeinse veldheer Marcus Antonius, met een visueel verbluffend production design, indrukwekkende decors en prachtige historische kostuums, sfeervolle belichting en veelzijdige vertolkingen van hoofdrolspelers Elizabeth Taylor als Cleopatra (lees ons In Memoriam over Taylor hier), Rex Harrison als Julius Caesar, en Richard Burton als Marcus Antonius. Bekijk de hele film hier. 

The Fall of the Roman Empire van Anthony Mann uit 1964: een sfeervol in beeld gebracht historisch drama in grandioze Technicolor, over de machtsstrijd aan de top van het Romeinse Rijk, met prachtige decors en historische kostuums. De hoofdrollen worden vertolkt door Stephen Boyd als de trouwe generaal Gaius Livius, Alec Guinness als de oude keizer Marcus Aurelius, Sophia Loren als de minzame keizersdochter Lucilla, James Mason als de wijze Griekse ex-slaaf en adviseur Timonides, en Christopher Plummer in zijn gluiperige glansrol van de gefrustreerde en ambitieuze keizerszoon Commodus. Dit is één van de favoriete films van de Amerikaanse meestercineast Martin Scorsese en was ook één van de inspiratiebronnen voor Ridley Scotts Gladiator (zie verder). Bekijk The Fall of the Roman Empire hier.

Faraon van Jerzy Kawalerowicz uit 1966: gebaseerd op de gelijknamige roman uit 1895 van de Poolse auteur Bolesław Prus, is Faraon (aka Pharaoh) een eigenzinnig en visueel verbluffend historisch drama over de machtsstrijd tussen de Egyptische prins Ramses XIII (gespeeld door Jerzy Zelnik) en de toenmalige Egyptische hogepriesters. De oorspronkelijke bioscoopversie duurt zo'n 3 uur, maar is van begin tot eind een fascinerende kijkervaring dankzij onder meer raadselachtige plotelementen, de knappe fotografie en het briljante production design met magnifieke decors, historische kostuums en make-up in doordachte kleuren.

I, Claudius van Herbert Wise uit 1976: gebaseerd op een scenario van Jack Pullman naar de gelijknamige historische roman van Robert Graves uit 1934, is I, Claudius een boeiende tv-serie van de BBC waarin de stotterende en kreupele Romeinse keizer Claudius I (Derek Jacobi in zijn doorbraakrol) met lange flashbacks terugblikt op zijn bewogen leven als de kleinzoon van de machtige en gewetenloze aristocrate Livia (glansrol van Siân Phillips) die haar echtgenoot keizer Augustus (Brian Blessed) en diens entourage manipuleert om haar eigen belangen en die van haar zoon Tiberius (George Baker) vooruit te helpen. Hoewel in deze serie vooral gepraat wordt en het camerawerk vrij saai is, waardoor de serie te veel aanvoelt als een toneelstuk, blijf je toch geboeid kijken dankzij de plotwendingen en de degelijke vertolkingen van de hoofdrolspelers, onder wie ook John Hurt in zijn doorbraakrol van de waanzinnige troonopvolger Caligula, Margaret Tyzack als de strenge moeder van Claudius, en Christopher Biggins als de troonopvolger Nero.

        
Gladiator van Ridley Scott uit 2000: hoewel dit goeddeels fictieve actiedrama, over de wrede lotgevallen van de Romeinse generaal Maximus Decimus Meridius die door slavenhandelaars verkocht wordt aan een gladiatorentrainer, na verloop van tijd wat sensatiezuchtig en commercieel aanvoelt, is Gladiator toch een stevige aanrader dankzij onder meer het uitstekende eerste deel van dit epos, met één van de indrukwekkendste veldslagen in de filmgeschiedenis, het sfeervolle en visueel verbluffende camerawerk onder leiding van John Mathieson, het schitterende production design met prachtige decors en mooie historische kostuums, de sfeerversterkende muziek van Hans Zimmer, en de degelijke vertolkingen van Russell Crowe als generaal Maximus, Richard Harris als de oude keizer Marcus Aurelius, Connie Nielsen als de keizersdochter Lucilla, Oliver Reed als de gladiatorentrainer Proximo, en vooral Joaquin Phoenix (één van onze favoriete acteurs; lees ons biografische portret van Phoenix uit 2014 hier) in zijn charismatische en veelzijdige vertolking van de gefrustreerde en ambitieuze keizerszoon Commodus (één van de beste movie villains aller tijden), onder regie van de getalenteerde Engelse cineast Ridley Scott (één van onze favoriete regisseurs; lees ons biografische portret van Scott uit 2013 hier).

Hero van Yimou Zhang uit 2002: dit visueel verbluffende krijgskunstenepos is tot op heden de duurste Chinese film ooit en speelt zich af in China in de 3de eeuw voor Christus. Het scenario is (zeer) losjes gebaseerd op historische feiten en draait rond de naamloze titelheld (glansrol van Jet Li) die naar verluidt een trio moordenaars uitschakelde die gezworen hadden de koning van Qin (gespeeld door Daoming Chen) te zullen vermoorden. Daarom mag de naamloze held op audiëntie bij de koning in diens zwaar beveiligde paleis, waar de held in lange flashbacks vertelt hoe hij tijdens zijn spectaculaire gevechten de moordenaars Hemel (Donnie Yen), Vliegende Sneeuw (Maggie Cheung) en Gebroken Zwaard (Tony Leung) versloeg, waarbij ook een bitterzoete tragiromantische subplot aan bod komt over de rol van de jonge, mooie krijgskunstenpupil Maan (met brio gespeeld door Ziyi Zhang, één van de mooiste filmgodinnen aller tijden; lees ons biografische portret van Ziyi Zhang uit 2013 hier)... Dit avontuurlijke en onvoorspelbare epos bevat briljant in beeld gebrachte actiescènes met spectaculaire krijgskunsten, verrassende plotwendingen, topvertolkingen van de hoofdrolspelers, betoverende fotografie onder leiding van cameraman Christopher Doyle, een briljant production design met prachtige decors, historische kostuums en make-up, sfeervolle muziek van Dun Tan en een vakkundige montage door Angie Lam, onder de kunstzinnige regie van de Chinese visuele tovenaar par excellence Yimou Zhang (één van onze favoriete regisseurs). Hero behoort tevens tot onze favoriete road movies.

Troy van Wolfgang Petersen uit 2004: gebaseerd op de wereldberoemde antieke Griekse epen Ilias en Odyssee, is Troy een avontuurlijk epos over de legendarische Trojaanse oorlog tussen de Grieken en Trojanen, met knappe decors en historische kostuums, opwindende oorlogsscènes en degelijke vertolkingen van onder anderen Brad Pitt als de Griekse held Achilles, Eric Bana als de Trojaanse prins Hektor, Brian Cox als de Griekse koning Agamemnon, Brendan Gleeson als de Spartaanse koning Menelaos, Peter O'Toole als de Trojaanse koning Priamos, Diane Kruger als de Spartaanse prinses Helena, Sean Bean als de Griekse held Odysseus, en Orlando Bloom als de Trojaanse prins Paris.

Rome van bedenkers John Milius, William J. MacDonald en Bruno Heller uit 2005 (1ste seizoen) en 2007 (2de seizoen): een meeslepende tv-serie over de avontuurlijke lotgevallen van het bevriende duo Romeinse militairen Lucius Vorenus en Titus Pulio (gespeeld door Kevin McKidd en Ray Stevenson) ten tijde van Julius Caesar (Ciarán Hinds) en Pompeius (Kenneth Cranham) en nadien ten tijde van de machtsstrijd tussen enerzijds Octavianus (vertolkt door Max Pirkis en later door Simon Woods) en anderzijds Pompeius en Marcus Antonius (James Purefoy) terwijl Marcus Antonius een romantische relatie begint met de Egyptische koningin Cleopatra VII (Lindsey Marshal). De degelijk acterende ensemblecast omvat ook Polly Walker als de manipulatieve aristocrate Atia (de nicht van Julius Caesar en de moeder van Octavianus), Kerry Condon als Atia's dochter Octavia, Indira Varma als de soldatenvrouw Niobe (de echtgenote van Lucius Vorenus), Lindsay Duncan als de onfortuinlijke Servilia (de minnares van Julius Caesar) en Tobias Menzies als haar zoon Brutus. Het boeiende scenario brengt niet alleen aandacht op voor allerlei politieke, militaire, financiële en romantische intriges, maar ook voor het vrij realistisch in beeld gebrachte dagelijkse leven van de Romeinen en hun slaven. 
      

Middeleeuwen

Throne of Blood van Akira Kurosawa uit 1957: gebaseerd op het wereldberoemde toneelstuk Macbeth van William Shakespeare (uit circa 1606) en op stilistische elementen uit het traditionele Japanse nogaku-theater (dat dateert van de middeleeuwen), is Throne of Blood een beklemmend en visueel verbluffend historisch drama dat zich afspeelt in het middeleeuwse Japan en draait rond een complot van generaal Washizu (Toshiro Mifune) en zijn ambitieuze en manipulatieve vrouw (gespeeld door Isuzu Yamada) tegen de feodale heer Tsuzuki (Takamaru Sasaki)... Dit is één van de beste filmadaptaties van Macbeth, dankzij de boeiende plot, de sfeervolle zwart-wit fotografie onder leiding van cameraman Asakazu Nakai, het knappe production design met geloofwaardige decors en magnifieke historische kostuums, de beklijvende vertolkingen, de opwindende gevechten (let op de fameuze slotsequentie met échte vliegende pijlen!), de sfeervolle muziek van Masaru Sato en de vakkundige regie en montage van Akira Kurosawa (één van onze favoriete regisseurs). De vaak betoverende scènes (zoals de mistige woudscène met een orakel, alsook de scène waarin de generaalsvrouw wanhopig bloed van haar handen probeert te wassen en de scène waarin de bomen van het Spinnenwebwoud tot leven lijken te komen) maken van Throne of Blood een onvergetelijke film die waarschuwt voor jaloezie, ambitie, machtswil, manipulatie, bedrog, verraad, oorlog, karma en wroeging.

              

The Name of the Rose van Jean-Jacques Annaud uit 1986: een uitstekende, want sfeervolle en spannende verfilming van de gelijknamige bestseller uit 1980 van de beroemde Italiaanse schrijver en semioticus Umberto Eco over een reeks mysterieuze moorden in een afgelegen middeleeuwse abdij, met een realistisch production design dat de middeleeuwen treffend tot leven wekt, knappe sfeerversterkende muziek van James Horner, een goede casting voor de kleurrijke personages en een charismatische glansrol van Sean Connery als de intelligente franciscaanse monnik William of Baskerville die het moordmysterie probeert op te lossen. Bekijk de hele film hier, een making-of documentaire hier en ons achtergrondartikel over de boeiende aristotelische dimensie van het verhaal hier.

House of Flying Daggers van Yimou Zhang uit 2004: dit visueel betoverend, tragiromantisch krijgskunstenavontuur speelt zich af in China in de 9de eeuw tijdens de Tang dynastie. Een rebellenbeweging, die zich het House of Flying Daggers noemt, voert een guerrillastrijd tegen de corrupte en repressieve overheid om de arme Chinese bevolking te helpen. Twee politiesoldaten (met brio vertolkt door Andy Lau en Takeshi Kaneshiro) krijgen de opdracht om de onbekende leider van de rebellenbeweging op te sporen en te doden. In een bordeel confronteren zij een blinde danseres (glansrol van Ziyi Zhang) die misschien deel uitmaakt van de rebellen... Deze prachtige film is een lust voor het oog en het hart, met een onvoorspelbare en mooie tragiromantische plot, briljant in beeld gebrachte en vakkundig gemonteerde krijgskunsten (zoals de betoverende dans- en vechtsequentie in het bordeel), een verzorgd production design met prachtige decors en historische kostuums, uitstekende vertolkingen en sfeervolle muziek, onder de vakkundige regie van Yimou Zhang (één van onze favoriete cineasten). House of Flying Daggers behoort tevens tot onze favoriete road movies. Bekijk de trailer hier, ons achtergrondartikel over Ziyi Zhang als één van de mooiste filmgodinnen aller tijden hier en ons biografische portret van Ziyi Zhang uit 2013 hier.  

16de eeuw

Ran van Akira Kurosowa uit 1985: dit visueel verbluffende familiedrama en anti-oorlogsepos speelt zich af in het 16de-eeuwse Japan en is losjes gebaseerd op het leven van de toenmalige Japanse krijgsheer Môri Motonari en op William Shakespeare's wereldberoemde toneelstuk King Lear (uit circa 1605). Het boeiende scenario (geschreven door regisseur Akira Kurosowa, in samenwerking met Hideo Oguni en Masato Ide) draait rond een oude Japanse krijgsheer (gespeeld door Tatsuya Nakadai) die zijn rijk verdeelt tussen zijn drie volwassen zonen en die zijn oudste zoon aanduidt als zijn opvolger aan het hoofd van de familieclan. Dat zorgt voor allerlei intriges en conflicten. Een oorlog lijkt stilaan onvermijdelijk en de familieclan dreigt uiteen te vallen... Ran kwam uit in 1985 en was destijds de duurste Japanse film ooit, vanwege onder meer de bouw van twee kastelen en de enscenering van grootschalige oorlogsscènes met ruim 200 paarden en zo'n 1.400 handgemaakte soldatenkostuums voor de talrijke figuranten. De magistrale fotografie stond onder leiding van de cameramannen Asakazu Nakai, Takao Saitô en Shôji Ueda in nauwe samenwerking met de regisseur. Kurosowa (één van onze favoriete regisseurs) droeg ook zijn steentje bij tot het briljante production design, de indrukwekkende decors, de oogstrelende, Oscarwinnende historische kostuums en de expressieve grime. De sfeervolle muziek werd gecomponeerd door Tôru Takemitsu. Tot slot zorgde Kurosowa zelf voor de montage. De film is naar ons gevoel wat te lang en soms te langzaam, maar niettemin een tijdloos meesterwerk dat waarschuwt voor de (zelf)destructieve, waanzinnige gevolgen van ambitie, machtswil, jaloezie, verraad, trots, hoogmoed, wraak en oorlogsgeweld. Vandaar de filmtitel, want Ran is het Japanse woord voor Chaos. Bekijk een compilatie van betoverende beelden uit de film hier.

Apocalypto van Mel Gibson uit 2006: dit historisch drama over de traditionele Mayacultuur speelt zich rond 1502 af op het Midden-Amerikaanse schiereiland Yucatán en evolueert naar een spannende achtervolgingsthriller door de jungle, met naturalistische vertolkingen van de goeddeels Mexicaanse en indiaanse cast, onder wie hoofdrolspelers Rudy Youngblood als een sympathieke jager en Raoul Trujillo als de meedogenloze hoofdman van een vijandige Maya-stam. Regisseur Mel Gibson en zijn technische ploeg tonen hun visuele flair met sfeervolle en vakkundig gemonteerde beelden, waaronder heel wat knappe actiescènes in de jungle. Ook de sequenties die zich afspelen in een grote Maya-stad (mogelijk Chichén Itzá) maken veel indruk dankzij de realistische decors, de knappe historische kostuums, sierraden, tatoeages en make-up van de lokale aristocratie en priesterklasse, en de bloedstollende mensenoffers op de top van een grote piramide.

The Other Boleyn Girl van Justin Chadwick uit 2008: gebaseerd op een boeiend scenario van Peter Morgan, naar de gelijknamige roman uit 2001 van Philippa Gregory, is The Other Boleyn Girl een meeslepend tragiromantisch kostuumdrama over de intriges aan het hof van de Engelse koning Henry VIII, met geloofwaardige decors, mooie historische kostuums, vakkundig camerawerk en een charismatische topvertolking van Nathalie Portman in haar beklijvende titelrol van de manipulatieve jonge aristocrate Anne Boleyn die riskante verleidingsstrategieën gebruikt om in de gunst van de koning te komen... Eric Bana was een goede keuze voor de rol van de egocentrische koning Henry VIII. Scarlett Johansson overtuigt als Anne's goedhartige zuster Mary Boleyn. Kristin Scott Thomas acteert briljant in haar bijrol van de wijze en bezorgde moeder Boleyn. Mark Rylance is perfect gecast in de rol van de opportunistische vader Thomas Boleyn, die meer wakker ligt van geld en status dan van het emotionele welzijn van zijn gezin. Ana Torrent straalt waardigheid uit als de verbitterde en eenzame koningin Catharina van Aragon. En David Morrissey speelt met brio de al even opportunistische Thomas Howard: de manipulatieve hertog van Norfolk, die (als broer van Anne Boleyns moeder) zowel Anne als haar zuster Mary gebruikt als pionnen op het schaakbord van de macht om daar aan het hof van de koning voordeel uit te halen, tot scha en schande van de familie Boleyn... 

18de eeuw

Mutiny on the Bounty van Lewis Milestone uit 1962: gebaseerd op historische feiten die verwerkt werden in de gelijknamige roman uit 1932 van Charles Nordhoff en James Norman Hall, is Mutiny on the Bounty een avontuurlijk drama dat de ontberingen reconstrueert van de bemanning op het Engelse zeilschip HMAV Bounty dat onder leiding van de tirannieke kapitein William Bligh (Trevor Howard) en de sympathieke eerste luitenant Fletcher Christian (Marlon Brando) in 1787 koers zet naar het exotische Polynesische eiland Tahiti in de Stille Zuidzee. Tijdens de lange en uitputtende zeereis lopen de spanningen aan boord hoog op... Geschreven door scenarist Charles Lederer en gefilmd in Technicolor, is dit het soort van geloofwaardig historisch zeemansavontuur dat je als kijker het gevoel geeft dat je mee inscheept aan boord van een 18de-eeuws schip (waarvoor een levensgrote replica van de HMAV Bounty gebouwd werd, die tijdens de filmopnames daadwerkelijk naar Tahiti zeilde) en dat je op sleeptouw neemt naar verre horizonten die tot de verbeelding spreken, met charismatische topvertolkingen van Trevor Howard als de onuitstaanbare kapitein Bligh (één van de beste movie villains aller tijden), Marlon Brando (één van de knapste acteurs aller tijden en tevens onze favoriete acteur) als de eigenzinnige luitenant Fletcher, en de bevallige Frans-Polynesische actrice Tarita Teriipaia als Fletchers gevoelige Tahitiaanse love interest prinses Maimiti. Tarita leerde Brando voor het eerst kennen op de set en trouwde met hem na afloop van de filmopnames. Bekijk de hele film hier.

Barry Lyndon van Stanley Kubrick uit 1975: gebaseerd op de schelmenroman The Luck of Barry Lyndon uit 1844 van de Engelse schrijver William Makepeace Thackeray, is Barry Lyndon een door regisseur Stanley Kubrick zelfgeschreven en magistraal in beeld gebracht kostuumdrama over de bewogen levenswandel van het opportunistische Ierse titelpersonage Barry, ingetogen vertolkt door Ryan O'Neil, die in het midden van de 18de eeuw allerlei avonturen beleeft en fortuin zoekt. Voor de oogstrelende fotografie gebruikten Kubrick (onze favoriete regisseur) en cameraman John Alcott onder meer zeer lichtgevoelige cameralenzen (die de Duitse firma Zeiss ontwikkelde voor het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA) om donkere binnenscènes te kunnen filmen bij natuurlijk kaarslicht. Samen met de briljante cadrage, fotogenieke landschappen, sfeervolle decors, prachtige historische kostuums en pruiken, kunstzinnige make-up, hemelse klassieke muziek van onder anderen Händel, Schubert, Bach, Mozart en Vivaldi, en de gechoreografeerde bewegingen van de personages resulteert dat in een reeks visueel verbluffende tableaux vivants die zo weggelopen lijken uit 18de-eeuwse schilderijen. Barry Lyndon behoort tevens tot onze favoriete road movies. Bekijk een filmfragment hier en documentaires over regisseur Stanley Kubrick hier en hier.

  

Amadeus van Miloš Forman uit 1984: gebaseerd op een uitstekend scenario van Peter Shaffer, naar zijn eigen gelijknamige toneelstuk uit 1979, is Amadeus een schitterende muzikale biopic over het leven en werk van de geniale klassieke componist Wolfgang Amadeus Mozart (titelrol van Tom Hulce), vertelt met lange flashbacks vanuit het perspectief van de stikjaloerse Italiaanse componist en rivaal Antonio Salieri (een veelzijdige glansrol van F. Murray Abraham als één de beste movie villains aller tijden). De film won maar liefst 8 Oscars: voor beste film, beste regisseur, beste geadapteerd scenario, beste acteur F. Murray Abraham, beste art direction, beste kostuums, beste geluid en beste grime. Ook de montage is briljant. Bekijk een filmfragment hier, een making-of documentaire hier en de hele film hier.

Dangerous Liaisons van Stephen Frears uit 1988: gebaseerd op een boeiend scenario van Christopher Hampton, die zich liet leiden door de Franse brievenroman Les Liaisons dangereuses uit 1872 van Pierre Choderlos de Laclos, is Dangerous Liaisons een meeslepend en verzorgd in beeld gebracht romantisch kostuumdrama dat lichtvoetig begint als een zwarte komedie over perfide machtsspelletjes in relaties maar gaandeweg evolueert naar een aangrijpende tragedie, met een mooi production design en topvertolkingen van hoofdrolspelers John Malkovich als de cynische Burggraaf de Valmont (één van de beste movie villains aller tijden), Michelle Pfeiffer (één van de mooiste filmgodinnen aller tijden) als de goedhartige Madame de Tourvel, en Glenn Close als de manipulatieve Markiezin de Merteuil (ook één van de beste movie villains aller tijden). De film won drie Oscars: voor beste geadapteerd scenario, beste kostuums, en beste art direction en decors. Bekijk de trailer hier.  

Crouching Tiger, Hidden Dragon van Ang Lee uit 2000: gebaseerd op de gelijknamige roman (uit 1941-1942) van de Chinese schrijver Du Lu Wang (pseudoniem van Baoxiang Wang), is Crouching Tiger, Hidden Dragon een oogstrelend tragiromantisch krijgskunstenavontuur dat zich afspeelt in China in de 18de eeuw tijdens de Qing dynastie. De boeiende en spannende plot, de knappe en poëtisch gechoreografeerde krijgskunstenscènes, de topvertolkingen van hoofdrolspelers Yun-Fat Chow, Michelle Yeoh, Ziyi Zhang (één van de mooiste filmgodinnen aller tijden; lees ons biografische portret van Zhang uit 2013 hier), Chen Chang en Pei-Pei Cheng, de indrukwekkende landschappen (gefilmd in onder meer de Gobiwoestijn), het mooie camerawerk, de historische kostuums en decors, de sfeervolle muziek en de vakkundige montage en regie resulteren samen in een trendsettende filmparel die veel invloed had op latere krijgskunsten- en actiefilms.

 19de eeuw

The Duellists van Ridley Scott uit 1977: losjes gebaseerd op het kortverhaal The Duel uit 1908 van de Pools-Engelse schrijver Joseph Conrad, is The Duellist het briljante langspeelfilmdebuut van de Engelse regisseur Ridley Scott (één van onze favoriete cineasten; lees ons biografische portret van Scott uit 2013 hier). Dit koortsige historisch kostuumdrama, geschreven door scenarist Gerald Vaughan-Hughes en gefilmd onder leiding van cameraman Frank Tidy, is een sfeervol, realistisch geënsceneerd, oogstrelend in beeld gebracht, diepgravend en fascinerend psychosociaal dubbelportret van twee trotse Franse officieren in het Napoleontische leger, met brio vertolkt door Keith Carradine en Harvey Keitel (één van onze favoriete acteurs), die verwikkeld geraken in een jarenlange reeks zenuwslopende duels op leven en dood... Bekijk de trefzekere openingssequentie hier.

Tess van Roman Polanski uit 1979: deze sfeervolle en gevoelige verfilming van de mooie feministische roman Tess of the d'Urbervilles: A Pure Woman van Thomas Hardy uit 1891 is een aangrijpend psychosociaal portret van de arme en onfortuinlijke titelheldin Tess, ingetogen vertolkt door de beeldschone Duitse actrice Nastassja Kinski (één van de mooiste filmgodinnen aller tijden), die in het victoriaanse tijdperk tragiromantische lotgevallen ondergaat op het Engelse platteland. De grootste troeven van deze filmparel zijn het uitstekende scenario, het oogstrelende camerawerk onder leiding van Ghislain Cloquet en Geoffrey Unsworth, de realistische en sfeervolle mise-en-scène, het intimistische production design, de mooie en authentiek ogende historische kostuums, de geloofwaardige vertolkingen van hoofdrolspelers Nastassja Kinski, Leigh Lawson, Peter Firth en John Collin, de mooie muziek van Philippe Sarde, het toepasselijke langzame montageritme en de briljante regie van meesterverteller Roman Polanski (één van onze favoriete cineasten). Tess behoort tevens tot onze favoriete road movies. Bekijk een filmfragment hier en de hele film hier.

12 Years a Slave van Steve McQueen uit 2013: gebaseerd op de autobiografische memoires uit 1853 van de zwarte Amerikaan Solomon Northup, volgt deze aangrijpende biopic de tragische lotgevallen van Northup (waardig vertolkt door Chiwetel Ejiofor) vanaf 1841 als slaaf van racistische blanken, onder wie de drankzuchtige, machtsgeile en gewelddadige plantage-eigenaar Edwin Epps (een intense Michael Fassbender) die zijn onfortuinlijke slavin Patsey (briljant vertolkt door Lupita Nyong'o in haar doorleefde en Oscarwinnnende doorbraakrol) misbruikt als zijn seksuele lustobject, waardoor Epps in conflict komt met zijn jaloerse, al even harteloze echtgenote Mary (een schitterende, ijskoude bijrol van Sarah Paulson). De film is geloofwaardig geënsceneerd -onder meer op antebellum plantages in Louisiana- en knap in beeld gebracht, met sfeervolle opnames van zonsondergangen, desolate mangroven en met Spaans mos behangen treurwilgen die het trieste bestaan van de zwarte slaven weerspiegelen. Kortom, 12 Years a Slave is wellicht de meest realistische en dus confronterende verfilming van de toenmalige slavernij in de VS. Lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier. 

Eerste helft van de 20ste eeuw

Lawrence of Arabia van David Lean uit 1962: gebaseerd op de autobiografie Seven Pillars of Wisdom uit 1922 van de Britse kolonel en diplomaat Thomas Edward Lawrence, is Lawrence of Arabia een episch en magistraal in beeld gebracht woestijnavontuur dat zich goeddeels afspeelt tijdens de Eerste Wereldoorlog in onder meer Caïro, Jordanië, Saoedi-Arabië, Syrië en Jeruzalem, gefilmd onder leiding van cameraman Freddie Young in het panoramische breedbeeldformaat Super Panavision 70, met indrukwekkende oorlogsscènes (waarin honderden figuranten meespelen), sfeervolle muziek van Maurice Jarre, een schitterende doorbraakrol van Peter O'Toole als het complexe titelpersonage Lawrence, een gevoelige Omar Sharif (lees ons In Memoriam hier) als de loyale Arabier Sherif Ali, een grappige Anthony Quinn als de trotse bedoeïne Auda Abu Tayi, een briljante montage van Anne V. Coates (zoals de iconische match cut in dit filmfragment met de overgang van het shot van Lawrence die een brandende lucifer uitblaast naar het shot van de opkomende zon in de woestijn), onder de geniale regie van David Lean (één van onze favoriete cineasten) op basis van een genuanceerd, diepgravend scenario van Robert Bolt en Michael Wilson, waarin gradueel onthuld wordt dat onder de flamboyante uitstraling en avontuurlijke ambities van de hoogmoedige titelheld Lawrence in wezen een eenzame en onbegrepen misfit met onverwerkte jeugdtrauma's schuilgaat die misbruikt wordt voor militaire, politieke en economische doeleinden. Dat maakt van Lawrence of Arabia niet alleen één van de beste historische avonturendrama's en antikoloniale oorlogsfilms, maar ook één van de beste biopics en karakterstudies aller tijden. De film won 7 Oscars: voor beste film, beste regisseur, beste acteur Peter O'Toole, beste mannelijke bijrol van Omar Sharif, beste scenario, beste kleurenfotografie, beste montage, beste muziek, beste geluid en beste art direction en decors. Lawrence of Arabia behoort tevens tot onze favoriete road movies en tot onze favoriete films tout court (ongeacht het genre). Bekijk de hele film hier. 

Picnic at Hanging Rock van Peter Weir uit 1975: gebaseerd op de gelijknamige roman uit 1967 van de Australische schrijfster Joan Lindsay, is Picnic at Hanging Rock een sfeervol en gevoelig in beeld gebracht tragiromantisch kostuumdrama en fascinerend mysterie over enkele Australische schoolmeisjes en hun lerares die in 1900 op Valentijnsdag spoorloos verdwijnen tijdens hun schooluitstapje naar de imposante, ruim 6 miljoen jaar oude Hanging Rock in de Australische outback... Bekijk de hele film hier.

A Passage to India van David Lean uit 1984: gebaseerd op de gelijknamige roman van E.M. Forster uit 1924 en op het daaruit afgeleide toneelstuk van Santha Rama Rau uit 1960, is A Passage to India een fascinerend psychosociaal drama dat zich afspeelt in Brits-Indië in de jaren 20 van de vorige eeuw, tijdens de opkomst van de Indiase onafhankelijkheidsbeweging, en dat focust op de grote cultuurverschillen tussen de Britse kolonisators en de plaatselijke Indiase bevolking. Zo maken we kennis met de nieuwsgierige Engelse jongedame Adela Quested (briljant vertolkt door Judy Davis), die voor het eerst op bezoek is in India en daar stilaan ontluikende erotische verlangens voelt die haar doen twijfelen aan haar huwelijksplannen met de kurkdroge Britse magistraat van het (fictieve) koloniale stadje Chandrapore. Adela geraakt er bevriend met de sympathieke Indiase arts Aziz Ahmed (Victor Banerjee), die haar uitnodigt om samen met Adela's aanstaande schoonmoeder (een Oscarwinnende bijrol van Peggy Ashcroft) een uitstap te doen naar de afgelegen grotten van Marabar. Het bezoek aan de mysterieuze grotten loopt echter dramatisch af... Sensueel in beeld gebracht, ondersteund door sfeervolle, Oscarwinnende muziek van Maurice Jarre en geregisseerd door de Engelse meestercineast David Lean (één van onze favoriete regisseurs), draait dit historisch drama vooral rond de psychosociale evolutie van de hoofdpersonages, met boeiende vertolkingen van de cast, onder wie ook Alec Guinness als een wijze Indiase brahmaan en James Fox als een sympathieke Britse schoolopzichter. Dat resulteert in een unieke, genuanceerde en onvoorspelbare film over tijdloze en complexe thema's zoals racisme, religie, moraal, hypocrisie en de eeuwige strijd tussen enerzijds cultuurgebonden zeden, gewoonten, vooroordelen en inhibities en anderzijds oeroude, universele instincten en driften. Die strijd tussen verstand en gevoel wordt treffend geïllustreerd in het briljante filmfragment waarin Adela tijdens een fietstochtje een oude Indiase ruïne ontdekt... 

Come and See van Elem Klimov uit 1985: dit Sovjet-Russische meesterwerk, met doorleefde vertolkingen van de jonge acteurs Aleksei Kravchenko en Olga Mironova in hun onvergetelijke hoofdrollen, speelt zich af tijdens de Tweede Wereldoorlog in het door de Duitse nazi's bezette Wit-Rusland en is één van de beste, meest poëtische, aangrijpendste en meest meedogenloze anti-oorlogsdrama's in de filmgeschiedenis. Een absolute aanrader, maar gevoelige zielen zijn bij deze gewaarschuwd: Come and See is een shockerende reis naar de donkerste diepten van de condition humaine in oorlogstijd... Come and See behoort tevens tot onze favoriete road movies. Bekijk de trailer hier en de hele film hier.

Schindler's List van Steven Spielberg uit 1993: geschreven door de Amerikaanse scenarist Steven Zaillian, die zich baseerde op de roman Schindler's Ark uit 1982 van de Australische auteur Thomas Keneally, is Schindler's List een aangrijpend holocaustdrama dat begint in 1939, aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog, met de door de Duitse nazi's georganiseerde vervolging van de joden in de Poolse stad Krakau, hun latere gedwongen verhuizing naar het joodse Getto van Krakau en hun deportatie naar het nabij gelegen wrede werkkamp Płaszów, terwijl de opportunistische Duitse zakenman en industrieel Oskar Schindler (hoofdrol van Liam Neesom) profiteert van de goedkope joodse arbeid maar na verloop van tijd gewetenswroeging begint te krijgen... De cast omvat ook Ben Kingsley (één van onze favoriete acteurs) als Schindlers joodse boekhouder Itzhak Stern, Embeth Davidtz als de jonge jodin Helen Hirsch, en Ralph Fiennes in zijn charismatische glansrol van de machtsgeile nazi, kampcommandant en psychopaat Amon Göth (één van de beste movie villains aller tijden). De geloofwaardige enscenering en de knappe zwart-wit fotografie (onder leiding van de  Poolse cameraman Janusz Kamiński) wekken de toenmalige stad Krakau en het werkkamp Płaszów treffend tot leven. Het meeslepende verhaal, met een rist zenuwslopende scènes tijdens dewelke je als kijker sympathiseert met de doodsbange joodse slachtoffers, evoceert de gruwelen waartoe mensen in oorlogstijd in staat zijn en draagt bij tot het beklemmende karakter van dit onvergetelijke anti-oorlogsdrama onder regie van de succesvolle joods-Amerikaanse Hollywoodcineast Steven Spielberg (één van onze favoriete regisseurs). Schindler's List won 7 Oscars: voor beste film, beste regisseur, beste geadapteerd scenario, beste acteur Liam Neeson, beste mannelijke bijrol van Ralph Fiennes, beste camerawerk, beste muziek (van John Williams), beste montage (door Michael Kahn) en beste art direction en decors. Bekijk een nagelbijtend filmfragment hier.     

The Pianist van Roman Polanski uit 2002: gebaseerd op de gelijknamige autobiografische memoires uit 1946 van de joodse pianist Władysław Szpilman, volgt The Pianist de tragische lotgevallen van de titelheld (doorleefd vertolkt door Adrien Brody in zijn Oscarwinnende hoofdrol) terwijl hij met de moed der wanhoop probeert te overleven gedurende de jarenlange Duitse bezetting van de Poolse stad Warschau tijdens de Tweede Wereldoorlog. Meesterverteller Roman Polanski (één van onze favoriete regisseurs) neemt zijn tijd om te tonen hoe de joodse inwoners van Warschau hun maatschappelijke marginalisering door de nazi's eerst relativeren en hopen dat de oorlog snel voorbij zal zijn. Dat maakt wat volgt, zijnde de bikkelharde praktijk van de jodenvervolging en de ontberingen van het titelpersonage, des te onthutsend. Bekijk een mooi filmfragment hier en de hele film hier.

There Will Be Blood van Paul Thomas Anderson uit 2007: deze briljante karakterstudie van de (fictieve) Amerikaanse olieprospector Daniel Plainview (één van de beste movie villains aller tijden), met onnavolgbaar brio gespeeld door Daniel Day-Lewis, begint in 1898, maar speelt zich goeddeels af van 1911 tot 1927. De film maakt vooral indruk dankzij de onvergetelijke, Oscarwinnende glansrol van Daniel Day-Lewis (één van onze favoriete acteurs) als het verbeten en misantropische hoofdpersonage Daniel Plainview. Extra troeven zijn onder meer de geslaagde bijrol van Paul Dano als een jonge, lijzige en onuitstaanbare pastoor, de geloofwaardige enscenering van het tijdperk waarin de Amerikaanse olie-industrie van de grond kwam, het knappe Oscarwinnende camerawerk onder leiding van Robert Elswit, en de briljante experimentele muziek van Jonny Greenwood (lid van de rockband Radiohead). There Will Be Blood behoort tevens tot onze favoriete films tout court (ongeacht het genre).

Joeri Naanai