Puzzle van Natalia Smirnoff ★★★
María del Carmen (prachtrol van de Argentijnse actrice María Onetto) is het soort van altruïstische moeder die altijd voor iedereen klaar staat en het laatst aan zichzelf denkt. Tot zij een gebroken bord weer aan elkaar wil plakken en de vreemde fascinatie van het puzzelen ontdekt. Ze begint met een legpuzzel van de antieke Egyptische koningin Nefertiti, die María voor haar verjaardag kado krijgt. Dan volgt een tweede puzzel. En een derde. María kan niet meer stoppen en haar puzzels worden steeds groter en complexer. Ze denkt alleen nog maar aan puzzelen, dag en nacht. Na een tijdje kan zij in één dag een legpuzzel van 1.000 stukjes voltooien. Intussen begint María's gezin echter te lijden onder haar puzzelverslaving. Toch besluit zij om deel te nemen aan een puzzeltoernooi. Ze neemt stiekem contact op met een ervaren puzzelfanaat (gespeeld door Arturo Goetz) om zich voor te bereiden op het toernooi...
 |
Puzzle is een minimalistisch psychosociaal drama over leegte, routine, obsessie en verlangen.
|
Subtiel
 |
| María Onetto in Puzzle. |
Puzzle (2009) -originele Argentijnse titel: Rompecabezas- is een nieuw, Spaanstalig psychosociaal gezinsdrama van de Argentijnse cineaste Natalia Smirnoff.
Het door Smirnoff zelfgeschreven scenario begint lichtvoetig. Maar naarmate het hoofdpersonage María steeds meer vervreemdt van haar gezin, evolueert het verhaal naar een melancholische en ontroerende parabel over leegte, routine, obsessie en verlangen.
De film wordt echter nooit belerend. De filosofische en psychologische dimensies blijven onder de oppervlakte van het minimalistische verhaal en komen subtiel tot uiting dankzij de ingetogen vertolking van hoofdrolspeelster María Onetto.
De mise-en-scène en het camerawerk zijn wat gewoontjes, maar wellicht was dat een bewuste keuze om de film een geloofwaardig, quasi documentair karakter te geven.
Madame Bovary?
Het gepuzzel van María is in wezen een metafoor voor het Leven. Elk leven is immers een mozaïek van ervaringen, herinneringen, gevoelens, gedachten, angsten, verlangens en dromen. In María's leven ontbreekt blijkbaar een stukje. Wat dat stukje precies is? Daar komen we als kijker nooit echt achter. De 'puzzel' van María's leven is niet af, en haar hobby (obsessie?) moet die leemte opvullen. Is haar leven niet opwindend genoeg? Overkomt haar wat het literaire titelpersonage Emma Bovary meemaakt in Gustave Flauberts wereldberoemde Franse debuutroman Madame Bovary uit 1856: verveling, spleen, existentiële Weltschmerz, onvervulde hunkering? Een exotisch verlangen naar 'iets anders', wat ook María's belangstelling voor de antieke Egyptische beschaving zou verklaren? Vindt zij troost of afleiding in het puzzelen? Of wil zij gewoon iets van zichzelf: een eigen 'stukje' leven naast de stukjes van haar leven die zij opoffert voor haar gezin?
 |
|
Horror vacuï?
Het open einde van de film suggereert dat we het nooit zullen weten. Misschien weet María zelf niet eens wat haar bezielt, wat zij tekort komt, welke leegte zij blijkbaar wil opvullen met haar gepuzzel. Haar echtgenoot (gespeeld door Gabriel Goity) en hun kinderen zien María immers graag genoeg. Weegt haar geluk misschien te zwaar? "Schwer ist zu tragen das Unglück, aber schwerer das Glück", dichtte de Duitse schrijver Friedrich Hölderlin reeds in het begin van de 19de eeuw...
Ach, we hoeven het ontbrekende stukje in de raadselachtige puzzel van María's leven en hart niet te vinden om begrip voor haar te kunnen opbrengen. In wezen verschillen wij immers niet echt van haar: ook de puzzel van ons eigen leven geraakt nooit af, is nooit compleet. Zoals de existentialistische filosofen beseften, is het Leven een eindeloos project; een onafgebroken work in progress dat nooit voltooid geraakt. Aan elk van ons is en blijft wel ergens op een of andere manier 'een hoekje af'...
JN.
Puzzle aka Rompecabezas (Argentinië/Frankrijk-2009): in de Belgische bioscopen sinds 4 mei 2011.
Met: María Onetto, Gabriel Goity en Arturo Goetz.
Genre: psychosociaal gezinsdrama / romantiek
 |
María Onetto en Arturo Goetz als de gelijkgezinde puzzelfanaten.
|