Literair voyeurisme

Dans la maison  van François Ozon     ★★★



Maak kennis met Germain (gespeeld door Fabrice Luchini): een teleurgestelde Franse literatuurleraar die zich blauw ergert aan de oppervlakkigheid van zijn leerlingen. “De reactionaire filosofen voorspellen de invasie van de barbaren. Ik zeg het u: de barbaren zijn er al! In onze klassen”, zucht Germain. Tot hij een opstel leest waarin de 16-jarige Claude (Ernst Umhauer) beschrijft hoe deze leerling infiltreert in het burgerlijke gezin van een klasgenoot. Germain is aangenaam verrast: die jongen heeft literair talent, vindt hij, en hij stimuleert Claude om een vervolg te breien aan zijn literaire realitysoap. Germains vrouw Jeanne (Kristin Scott Thomas) waarschuwt voor inbreuken op de privacy en zij krijgt gelijk wanneer Claude niet alleen verliefd wordt op de moeder van zijn klasgenoot (rol van Emmanuelle Seigner), maar ook het leven van Germain overhoop haalt...

Ernst Umhauer als de scholier Claude (links)
en Fabrice Luchini als zijn leerkracht Germain.

Obsessie, verbeelding en manipulatie

Gebaseerd op het toneelstuk De jongen in de laatste rij van de Spaanse dramaturg Juan Mayorga uit 2006, is de nieuwe Franse film Dans la maison (2012) een intrigerende psychosociale thriller over voyeurisme, verborgen verlangens, jaloezie, obsessie, manipulatie en de troost van de verbeelding. 

Germain werpt zich op als de literaire mentor van Claude, maar blijkt in de praktijk de speelbal te worden van zijn pupil. Regisseur François Ozon houdt de grens tussen fictie en realiteit doelbewust vaag, zodat niet alleen Germain maar ook de kijker gemanipuleerd wordt en zich afvraagt waar het verhaal naartoe gaat. 

Tussendoor is het ook genieten van Germains snedige commentaren op de twijfelachtige kunstwerken die zijn vrouw in haar kunstgalerie tentoonstelt. 

Fabrice Luchini en Kristin Scott Thomas.

Het sterke scenario (geschreven door regisseur Ozon), met knipoogjes naar de voyeuristische misdaadthrillers Rear Window (1954) van Alfred Hitchcock (één van onze favoriete regisseurs) en One Hour Photo (2002) van Mark Romanek, had nog donkerder gekund, maar de rake humor in Dans la maison is om van te snoepen.

JN.

Dans la maison (Frankrijk-2012): in de bioscoop sinds 10 oktober 2012.

Met: Fabrice Luchini, Erst Umhauer, Kristin Scott Thomas, Emmanuelle Seigner Denis Ménochet en Bastien Ughetto.

Genre: psychosociale thriller / gezinsdrama / tragikomedie

Klik op de oranje link voor de trailer: Dans la maison - trailer

Emmanuelle Seigner en Ernst Umhauer.

Een tragikomische outsider

La nana  van Sebastián Silva     ★★★½

De 41-jarige Raquel (titelrol van Catalina Saavedra) werkt al ruim 20 jaar als inwonende huismeid (nana) bij de Chileense familie Valdes. Ze is een vlijtige, maar ook norse en bemoeizuchtige hulp in huis. Wanneer mevrouw Valdes beslist om een extra meid aan te werven, doet Raquel er alles aan om haar concurrente te saboteren en weg te pesten...

Tussen een lach en een traan

La nana (internationale Engelstalige titel: The Maid) is een Spaanstalige, geslaagde tragikomedie uit 2009 van de Chileense cineast Sebastián Silva over een eenzame vrouw die streeft naar geluk en aanvaarding. 

Raquel behoort als inwonende huismeid tegelijk wel en uiteindelijk toch ook niet echt tot de familie waarvoor zij zich dagelijks uitslooft. Hoewel zij haar privéleven -althans wat daar van overblijft- goeddeels opoffert voor haar warme en attente werkgevers, is en blijft Raquel ten huize van de Valdes-familie tot op zekere hoogte een buitenstaander.

De thematiek van de gefrustreerde outsider die er koste wat het kost wil bijhoren, werd eerder al uitgewerkt in boeiende psychosociale misdaadthrillers zoals:

- Unlawful Entry (1992) van Jonathan Kaplan (één van onze favoriete politiefilms), met Ray Liotta in zijn hoofdrol van de stalkende politieman Pete Davis (één van de beste movie villains aller tijden);

- The Hand That Rocks the Cradle (1992) van Curtis Hanson (bekijk de hele film hier), met Rebecca De Mornay in haar hoofdrol van de wraaklustige kinderoppas Mrs. Mott alias Peyton Flanders (ook één van de beste movie villains aller tijden);

- The Talented Mr. Ripley van Anthony Minghella uit 1999 (één van onze favoriete films over seriemoorden), met Matt Damon (één van onze favoriete acteurs) in zijn titelrol van het eenzame en oneerlijke titelpersonage Tom Ripley (ook één van de beste movie villains aller tijden);

- en One Hour Photo (2002) van Mark Romanek, met Robin Williams in zijn hoofdrol van de eenzame stalker Sy Parris (ook één van de beste movie villains aller tijden).

Ook in La nana lijkt de huismeid Raquel aanvankelijk een kwaadaardig kreng, maar co-scenarist en regisseur Sebastián Silva slaagt er moeiteloos in om de sympathie van de kijker te wekken voor wat uiteindelijk een heel ontroerend personage blijkt. 

Catalina Saavedra als de gefrustreerde Raquel.

De castleden acteren voortreffelijk en het subtiele scenario pendelt vloeiend tussen een lach en een traan. 

Op het Sundance Filmfestival kreeg La nana de prijs van de jury. En Catalina Saavedra werd er uitgeroepen tot beste actrice.

JN.

La nana aka The Maid (Chili/Mexico-2009): beschikbaar op dvd vanaf 10 april 2012.

Met: Catalina Saavedra, Claudia Celedón, Mariana Loyola, Agustín Silva, Alejandro Goic en Andrea García-Huidobro.

Genre: tragikomedie / psychosociaal drama

Klik op de oranje link voor de trailer: La nana - trailer