Een horrordrama over eenzaamheid en religieus fanatisme

Saint Maud  van Rose Glass     ★★★ 

De korte proloog van het Britse psychosociale horrordrama Saint Maud uit 2019 toont hoe de jonge Britse verpleegster Katie (gespeeld door Morfydd Clark) er tijdens een dodelijk incident niet in slaagt om een patiënt te reanimeren.

Flash forward: Katie is intussen ontslagen, heeft zich bekeerd tot het katholicisme en noemt zich nu Maud. Als een diepgelovige en toegewijde christen gaat zij in een Brits kuststadje als palliatieve thuisverpleegster aan de slag in de woning van de doodzieke Amanda (Jennifer Ehle). 

Jennifer Ehle als Amanda (links) en Morfydd Clark als Maud.

Amanda is een Amerikaanse vrouw van middelbare leeftijd die lijdt aan terminale kanker. Ooit was zij een bekende danseres en choreografe, maar nu kwijnt zij weg in haar grote huis, waar zij omringd wordt door oude foto's en dansmemorabilia die haar herinneren aan betere tijden. Verwijzend naar het door Gloria Swanson vertolkte filmpersonage Norma Desmond, die in de film noir-klassieker Sunset Blvd. (1950) van Billy Wilder eenzaam wegkwijnt in haar riante villa terwijl zij zich als voormalige filmster vastklampt aan haar verleden (bekijk de hele film hier), wordt Amanda in Saint Maud gewaarschuwd door een vriend van haar: "You're getting dangerously Norma Desmond." Amanda drinkt graag alcohol, is lesbisch (of biseksueel?) en krijgt soms bezoek van de jonge prostituee Carol (Lily Frazer), die tegen betaling seks heeft met Amanda. Dat 'zondige' gedrag kan volgens de eenzame (en jaloerse?) Maud echter niet door de beugel en zij is vastbesloten om Amanda's hedonistische en atheïstische ziel te redden, zodat Amanda deel zou kunnen hebben aan Gods Glorie. Mauds fanatieke geloof en opdringerige bekeerzucht ontsporen echter tot confrontaties die de film doen evolueren van een onheilspellend psychosociaal drama naar een horrorthriller...

Beloftevol debuut

Saint Maud is het zelfgeschreven langspeelfilmdebuut van de Engelse regisseuse Rose Glass. Het is een beloftevol debuut. Ondanks het beperkte filmbudget waarover Glass beschikte, slaagde zij er immers in om van Saint Maud een intrigerend en sfeervol psychosociaal horrordrama over eenzaamheid en religieus fanatisme te maken. 

Morfydd Clark als Maud.

Een eenzame ziel in de ban van God

Afgezien van het dodelijke incident in de proloog, komen we aanvankelijk niet veel meer te weten over het verleden van het titelpersonage Maud. Maar het wordt al gauw duidelijk dat zij eenzaam en wellicht getraumatiseerd is, en dat zij op fanatieke wijze haar geloof in God beleeft. Als kijker voel je meteen dat er iets niet in de haak is met Maude, bijvoorbeeld tijdens de omineuze scène waarin zij met een vreemde blik in de ogen langzaam de trap in Amanda's huis opwandelt en daarbij tegen de muur aanleunt, wat ons deed denken aan de scène in het Poolse religieuze drama Matka Joanna od aniołów (Engelstalige titel: Mother Joan of the Angels) van Jerzy Kawalerowicz uit 1961 waarin de schijnbaar (door de duivel?) bezeten moeder-overste Joanna met een waanzinnige glimlach dicht tegen de kloostermuur sluipt. Saint Maud herinnert ons tevens aan Carrie uit 1976 (één van onze favoriete horrorfilms) en The Exorcism of Emily Rose uit 2005: ook psychosociale horrordrama's waarin de vrouwelijke titelpersonages worstelen met eenzaamheid en religieus zondebesef.

De geslaagde spanningsopbouw in de eerste helft van Saint Maud, die aanvoelt als een claustrofobisch huis clos-thrillerdrama à la Whatever Happened to Baby Jane? van Robert Aldrich uit 1962, wordt echter onderbroken na de scène waarin Maud tijdens het verjaardagsfeestje van Amanda vernederd wordt door Amanda en haar gasten. Dat is een keerpunt in de film, waarna Maud zich verraden voelt door God en hervalt in oude 'zondige' gewoontes uit de tijd toen zij zich nog niet bekeerd had tot het katholicisme. Zo komen we meer te weten over Mauds verleden, maar het gaat ten koste van de spanning. 

Bovendien bezondigt actrice Morfydd Clark zich soms aan overacting, bijvoorbeeld tijdens de scène waarin Maud eenzaam in een café zit en kunstmatig lacht om de aandacht te trekken van een groepje jongeren die zich aan een naburig tafeltje vermaken. Ook tijdens de scène waarin Maud met haar gsm belt naar haar voormalige verpleegster-collega Joy (Lilly Knight) acteert Clark geforceerd, waardoor de overgang van de zelfzekere christen Maud naar de hulpeloze en zondige Maud te abrupt aanvoelt.  

Bezeten door God, de duivel of waanzin?

Mauds eenzaamheid verklaart haar devote toewijding aan God, die haar existentiële steunpilaar is. Haar geloof gaat echter zo ver dat zij als masochistische boetedoening voor haar eigen zonden nagels in haar schoenen begint te dragen. Tegen dan hebben we als kijker reeds begrepen dat Maud een labiele vrouw is wier getroebleerde psychosociale zielenroerselen gevaarlijk dicht aanleunen bij godsdienstwaanzin.  

De finale van Saint Maud verrast maar voelt tegelijk toch onontkoombaar en dus toepasselijk aan, met een zeer kort (bijna subliminaal) maar gruwelijk en aangrijpend slotbeeld dat de mogelijkheid van een louter psychologische (en dus geen bovennatuurlijke) interpretatie van Mauds gedrag openlaat. Die ambivalentie, die de kijker doet afvragen of Maud bezeten is door goddelijke en/of duivelse krachten dan wel of zij zich laat meeslepen door haar eigen verbeelding als gevolg van posttraumatische stress, eenzaamheid en religieus fanatisme, ligt in de lijn van ambivalente horrordrama's zoals Roman Polanski's Repulsion uit 1965 en Rosemary's Baby uit 1968 (ook één van onze favoriete horrorfilms) en tevens één van onze favoriete films tout court), The Entity van Sidney J. Furie uit 1982 en The Exorcism of Emily Rose uit 2005 van Scott Derrickson: ook films die spelen met de vage grens tussen werkelijkheid en verbeelding. Ook het aangrijpende Roemeense liefdesdrama Beyond the Hills  (2012) van Cristian Mungiu spookte door ons hoofd tijdens het bekijken van Saint Maud, want Beyond the Hills (lees onze recensie hier) is ook een ambivalente film over eenzaamheid, onbegrip, obsessie en religieuze toewijding waarin wordt opengelaten of één van beide vrouwelijke hoofdpersonages bezeten is door de duivel dan wel onderhevig is aan een psychose.

Sfeervol, maar niet spannend genoeg

Saint Maud is vakkundig in beeld gebracht, dankzij de sfeervolle belichting en fotografie, het groezelige set design à la David Lynch dat tot op zekere hoogte vintage en dus tijdloos aanvoelt, met een sober kleurenpalet (veel groen, donkergeel, bruin en donkerrood), en de degelijke montage.

De omineuze soundscapes daarentegen zijn vaak te nadrukkelijk en kunnen niet verhullen dat Saint Maud, hoewel een interessant psychosociaal horrordrama, niet spannend genoeg is. 

JN.

Saint Maud (Groot-Brittannië-2019): beschikbaar op dvd en blu-ray disc.

Met: Morfydd Clark en Jennifer Ehle.

Genre: psychosociaal drama / horror / thriller / religie

The Birds - full movie

Gebaseerd op het gelijknamige kortverhaal uit 1952 van de Engelse schrijfster Daphne du Maurier, groeide de kaskraker The Birds na de release in 1963 uit tot een iconische klassieker in het genre van de psychologische horrorthriller. 

De film werd geregisseerd door de succesvolle Engelse Master of Suspense Alfred Hitchcock (één van onze favoriete cineasten).

De debuterende Amerikaanse blondine Tippi Hedren vertolkt de hoofdrol in The Birds. 

Een jaar later was Hedren te zien aan de zijde van de Schotse topacteur Sean Connery in Hitchcocks psychologische thriller Marnie uit 1964 (bekijk de hele film hier). En in 1967 speelde Hedren met Marlon Brando (onze favoriete acteur) en Sophia Loren in de romantische komedie A Countess from Hong Kong van Charlie Chaplin. In de jaren 70 ging het stilaan bergaf met Hedrens filmcarrière.

Bekijk The Birds door hieronder in het videoscherm te klikken op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan rechtsonder bij instellingen op "Quality" en op 720p voor hogere beeldkwaliteit.

(Klik op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan rechtsonder bij instellingen op "Quality" en op 720p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: horror / thriller / psychosociaal drama / romantiek / mysterie

In de greep van een homme fatal?

Sudden Fear  van David Miller     ★★★★

.

Wanneer de succesvolle Amerikaanse toneelschrijfster Myra Hudson (glansrol van Hollywoodicoon Joan Crawford) tijdens een repetitie van haar nieuwe toneelstuk haar contractuele vetorecht gebruikt tegen de acteur die gecast werd om de hoofdrol te vertolken, vermits hij er volgens haar “niet romantisch genoeg” uitziet, wordt de acteur ter plekke ontslagen. De verbolgen acteur, die Lester Blaine heet (met brio vertolkt door Jack Palance), reageert als volgt: “Miss Hudson, in uw eigen stad San Francisco is er een kunstgalerie in het Legion of Honor Paleis met een olieverfportret van (meesterverleider) Casanova. Het is duidelijk dat u dat schilderij nog nooit gezien hebt. Ter informatie, Miss Hudson, zo zag Casanova eruit: hij had grote oren, een litteken boven één oog, een gebroken neus en een wrat op zijn kin. Hier! (wijst naar zijn kin) Ik stel voor, Miss Hudson, dat, wanneer u terugkeert naar San Francisco, u die galerie bezoekt en dat schilderij bekijkt!” 

Myra blijft echter bij haar beslissing, en een tijd later gaat haar nieuwe toneelstuk, met een andere hoofdrolspeler, in première in de New Yorkse theaterwijk Broadway. De première is een groot succes, waarna Myra de trein huiswaarts neemt naar San Francisco. Lester zit (toevallig?) op dezelfde trein en Myra leert hem beter kennen. Hij is een stuk jonger dan haar en hij heeft amper geld, maar dat verhindert de rijke vrijgezel Myra niet om tot over haar oren verliefd op hem te worden en een passionele relatie met hem te beginnen. Haar geluk kan niet op. Tot de jonge, sleazy profiteuse Irene (gespeeld door Gloria Grahame) opdaagt en roet in het eten strooit. Wat is zij van plan? En hoe reageert Lester, die Irene lijkt te herkennen...?

Joan Crawford als Myra, en Jack Palance als Lester.

Een tragiromantische film noir-thriller  

Sudden Fear dateert van 1952 en werd geregisseerd door de Amerikaan David Miller. Het scenario van Lenore J. Coffee en Robert Smith is gebaseerd op de gelijknamige roman uit 1948 van de Amerikaanse schrijfster Edna Sherry (pseudoniem van Edna Solomon).

Afgezien van de complexe plotontwikkeling in de tweede helft van de film (waarop we hieronder nog terugkomen), met inbegrip van het wel erg toevallige einde, is Sudden Fear een uitstekende, genre-overstijgende film noir, die begint als een psychosociaal romantisch drama maar van meet af aan ook aanvoelt als een Hitchcockiaans relatiemysterie dat evolueert naar een spannende misdaadthriller.

Hoofdrolspelers Joan Crawford en Jack Palance dragen de film en blinken uit in hun respectievelijke rollen en dynamische samenspel, wat hen beiden een Oscarnominatie opleverde. 

Dramatisch

Vermits Crawford sinds 1923 als één van de mooiste filmgodinnen aller tijden in tientallen films had meegespeeld, was zij begin jaren 50 reeds een zeer ervaren actrice, die in Sudden Fear de emotionele roller coaster in Myra's hoofd en hart (verlangens, verliefdheid, geluk, verbijstering, angst, vastberadenheid, twijfels, gewetenswroeging...) met dramatische mimiek en motoriek kon transponeren naar het hoofd en hart van de kijker, waardoor je met haar personage meeleeft, bijvoorbeeld tijdens de spannende scène waarin Myra zich verstopt in Irene's kleerkast. Naast haar (derde) Oscarnominatie, kreeg Crawford voor haar vertolking van Myra ook de Golden Globe voor beste actrice.

Myra verstopt zich in de kleerkast van Irene...

Niet romantisch genoeg?

Jack Palance stond in 1952 nog aan het begin van zijn filmcarrière, maar hij bewees in Sudden Fear reeds waarom zijn merkwaardige karakterkop en pezige fysiek geen hinderpaal vormden voor een beklijvende hoofdrol. Integendeel, want zijn hoofdrol als Lester in Sudden Fear begint met een scène waarin hij "niet romantisch genoeg" genoemd wordt, waarna Myra later in de film toch haar hart aan hem verliest, wat bevestigt dat charisma -waarvan Palance en dus ook zijn personage Lester overstroomden- veel belangrijker is dan een 'knap' uiterlijk. Bovendien draait Sudden Fear een genrecliché om: terwijl films noirs doorgaans draaien rond een femme fatale die mannen rond haar vingers windt, focust Sudden Fear, ondanks de introductie van femme fatale Irene, vooral op Myra's onvoorspelbare relatie met een enigmatische man (Lester) die wel eens een homme fatal zou kunnen zijn. Dankzij de ambivalente vertolking van Palance, die daarmee de spanning vasthoudt, blijven we als kijker lang gissen: houdt Lester echt van Myra of is ook hij, net als Irene, een  gluiperige, on(be)trouw(bar)e gold digger...? Ook nadat we halfweg de film de waarheid achterhalen, toont Palance met zijn veelzijdige vertolking waarom deze getalenteerde acteur na Sudden Fear een succesvol vervolg breide aan zijn carrière. Ironisch genoeg, werd hij, onder meer vanwege zijn uiterlijk en omineuze uitstraling, vaak getypecast als een (iconische) slechterik (in Shane uit 1953 bijvoorbeeld: één van onze favoriete westerns) wegens "niet romantisch genoeg" voor hoofdrollen als romantische held. Net als Lester in de openingsscène van Sudden Fear...  

Jack Palance als Lester.

Schijn bedriegt

Laat ons Gloria Grahame niet vergeten, die perfect gecast is als de hebzuchtige, manipulatieve en gewetenloze Irene: een jonge blondine die als een onschuldig popje ten tonele verschijnt, maar al gauw haar ware aard toont...  

Jack Palance en Gloria Grahame.

Sfeervol

Sudden Fear kreeg ook Oscarnominaties voor het stijlvolle kostuumontwerp van Sheila O'Brien en voor de sfeervolle zwart-wit fotografie onder leiding van cameraman Charles B. Lang jr., met veel schaduwen en een voor films noirs zo kenmerkend contrastrijk spel van licht en donker.

Een half meesterwerk

Sudden Fear bevestigt dat een film vaak staat of valt met het scenario. 

De eerste helft van Sudden Fear komt in de buurt van een onvervalst meesterwerk, dankzij de meeslepende opbouw van de relatie tussen Myra en Lester (met onder meer briljant vertolkte scènes op de trein) en de spanningsverhogende introductie van Irene, die culmineert in een dramatische scène waarin Myra per toeval een cruciale bandopname met bewijsmateriaal beluistert maar die bandopname vervolgens per ongeluk vernietigt. Dat is het begin van een zenuwslopend kat-en-muisspel tegen de klok (let op de klokslinger die tijdens een dissolve genadeloos heen en weer slingert tussen Myra's bange ogen), met ingehouden confrontaties tussen de elkaar manipulerende hoofdpersonages, waarin Crawford, Palance en Grahame schitterend acteren en bijdragen tot de spanning alsof hun personages zich onder druk in een snelkookpan bevinden. 

De film verliest zich echter in de complexe plotontwikkeling rond een plan dat Myra stiekem uitwerkt. Zij heeft nochtans veel eenvoudigere en minder gevaarlijke opties dan haar ingewikkelde plan, waardoor het verhaal aan geloofwaardigheid inboet. Myra kon bijvoorbeeld meteen bij de politie klacht indienen en haar advocaat en/of een notaris uitnodigen op het politiekantoor om er de nodige documenten te handtekenen, en tot slot ter plaatse telefoneren naar diegene tegen wie Myra bewijsmateriaal had, terwijl de politie meeluistert naar het telefoongesprek om de reactie te horen terwijl Myra vertelt dat de politie op de hoogte is en zij herhaalt (parafraseert) wat op de bandopname stond en voorleest wat in de door haar gehandtekende documenten staat. Ze kon tijdens dat telefoongesprek, indien nodig, zelfs bluffen dat de politie de (voordien vernietigde) bandopname beluisterd heeft en dat die intussen in een kluis van haar advocaat ligt. Klaar is Kees. Maar dat zou geen spannende, noch tragisch finale zijn, terwijl elke film noir-thriller natuurlijk een spannende en tragische finale nodig heeft...

Tijdens de uitwerking van Myra's plan hebben wij weliswaar genoten van spannende momenten tijdens de dagenlange aanloop naar de intense scène waarin Myra zich 's nachts in Irene's kleerkast verstopt. En de daaropvolgende achtervolgingsscènes in de donkere straten van San Francisco zijn erg sfeervol (bijna expressionistisch) in beeld gebracht. Maar die scènes eindigen met een wel erg toevallig en dus onwaarschijnlijk slot. 

Als het aan ons lag, hadden wij het (overbodige en te complexe) plan van Myra en het (te toevallige) slot vervangen door een andere (meer geloofwaardige) plotafwikkeling en een slotscène op de gevaarlijke trap aan de afgrond bij Myra's strandhuis. Die trap kwam eerder reeds in beeld als een onheilspellend gevaar ("Er is zelfs geen handreling") en zou dus als toepasselijke set piece-locatie gediend kunnen hebben tijdens de slotscène in plaats van louter als een red herring in de eerste helft van de film. 

Een andere gemiste kans in Sudden Fear is het olieverfportret van Casanova in het Legion of Honor Paleis in San Francisco, dat in de openingsscène ter sprake kwam. Waarom wordt dat portret nooit getoond? Dat had nochtans een fijne, meerzinnige scène kunnen opleveren wanneer Myra en Lester in de eerste helft van de film samen uitstapjes maken in San Francisco. Het portret had ook getoond kunnen worden na de finale, door een korte, zwijgzame epiloog toe te voegen, met eerst een establishing shot van de voorgevel van het Legion of Honor Paleis en dan een cut naar het schilderij, waarna de camera met een dolly out onthult dat een ruggelings gefilmd personage het schilderij aan het bekijken is, en de camera vervolgens 180° rond het personage draait en inzoomt op het veelzeggende gezicht van het personage: achtereenvolgens droef, peinzend, smachtend, boos, opgelucht, bitterzoet zuchtend en eenzaam... Maar zulke scènes ontbreken dus.

En zo zijn er wel meer gemiste kansen.

Waarom geven we dan toch vier sterren aan Sudden Fear? Wel, spijts de narratieve gebreken (vooral in de tweede helft), heeft de film, dankzij de knappe sfeerschepping, psychosociale diepgang, veelzijdige vertolkingen en efficiënte spanningsopbouw, voldoende te bieden om overeind te blijven als één van de meeslependste film noir-thrillers uit de jaren 50. Dat verklaart ook waarom het de allereerste film was die de Franse nouvelle vague-cineast, film noir-liefhebber en Hitchcock-bewonderaar François Truffaut in maart 1953 besprak -en bewierrookte!- in het invloedrijke Franse filmtijdschrift Cahiers du Cinéma.

JN.

Sudden Fear (USA-1952): beschikbaar op dvd en blu ray-disc.

Met: Joan Crawford, Jack Palance en Gloria Grahame.

Genre: film noir / romantiek / psychosociaal drama / misdaadthriller

Een hard-boiled film noir par excellence

 Out of the Past  van Jacques Tourneur     ★★★★

Onlangs publiceerden wij hier onze recensie van het meeslepende erotische neo noir misdaaddrama Against All Odds van Taylor Hackford uit 1984, dat wij ★★★½ gaven. Vandaag bespreken we de inspiratiebron van die film: de nog betere film noir Out of the Past uit 1947 van de Frans-Amerikaanse cineast Jacques Tourneur, die volgens ons 4 sterren (op 5) verdient.

Een prototypische film noir

Out of the Past is gebaseerd op de roman Build My Gallows High uit 1946 van de Amerikaanse auteur Daniel Mainwaring, die tevens de eerste versie van Tourneurs filmadaptatie schreef. Daarna schreef James M. Cain een tweede (naar verluidt gebrekkige) versie van het scenario. Tot slot volgde een derde, definitieve versie van het scenario, die toegeschreven werd aan Mainwaring maar in feite ook tal van boeiende dialogen en pittige oneliners bevat die door Frank Fenton geschreven werden.

De knappe zwart-wit fotografie stond onder leiding van de getalenteerde Italiaanse cameraman Nicholas Musuraca, met wie regisseur Jacques Tourneur eerder al samenwerkte voor zijn sfeervolle horrorthrillers Cat People (1942) en I Walked With a Zombie (1943). De vakkundige montage van Out of the Past werd uitgevoerd door Samuel E. Beetley, in samenwerking met de regisseur.

Jane Greer als de femme fatale
 en Robert Mitchum als de privédetective
in Out of the Past.

Het resultaat is een prototypische film noir waarin alle essentiële elementen van het fascinerende genre op een efficiënte wijze aan bod komen, zoals: een hard-boiled antiheld (in dit geval een privédetective) en even hard-boiled booswichten; passionele intriges rond een onbetrouwbare femme fatale; complexe plotwendingen; zwarte humor met snedige dialogen en dito oneliners; coole kostuums en gleufhoeden voor de gents en mooie jurken voor de dames;  een sfeervolle belichting met veel schaduwen, sterke zwart-wit contrasten en sigarettenrook; en een cynische ondertoon die noodlottig aanstuurt op een tragisch einde.

Flashback

Wat Out of the Past zo bijzonder maakt, is ook te danken aan de knappe narratieve structuur. De film begint wanneer de hoodlum Joe (gespeeld door Paul Valentine) in opdracht van zijn corrupte baas Whit Sterling (Kirk Douglas) een onverwacht bezoek brengt aan de voormalige privédetective Jeff Markham (hoofdrol van Robert Mitchum). Jeff heeft zijn achternaam intussen veranderd in Bailey en leidt nu al geruime tijd een nieuw, verborgen leven in een rustig Californisch bergstadje, waar hij een benzinestation uitbaat en een romantische relatie heeft met de sympathieke jongedame Ann (Virginia Houston). Joe zegt tegen Jeff dat Whit met hem wil praten in diens villa aan Lake Tahoe. 's Avonds, terwijl Jeff met zijn wagen naar Lake Tahoe rijdt in het gezelschap van Ann, bekent hij aan haar dat zijn achternaam in feite Markham is en hij een verborgen verleden heeft waaraan hij niet graag herinnerd wordt. Terwijl de camera inzoomt op Jeffs pratende gezicht, begint een lange flashback, met sporadisch voice-over commentaar van Jeff, waarin hij zijn duistere verleden onthult. Dat verleden draait rond Whits (ex-?)vriendin Kathie Moffat (Jane Greer): een aantrekkelijke femme fatale die Jeff en anderen in zware problemen bracht. En dat is nog zacht uitgedrukt... 

Jeff biecht zijn verborgen verleden op aan zijn geliefde Ann.

Kirk Douglas als Whit (links) en Robert Mitchum als Jeff.

Tijdens de lange flashback, die zo'n 40 minuten duurt, vergeet je als kijker vaak dat je naar een flashback aan het kijken bent, tot Jeffs gezicht in het heden weer verschijnt en de camera uitzoomt terwijl hij in de wagen verder praat met Ann. Gearriveerd aan de poort van Whits villa, rijdt Ann met Jeffs wagen huiswaarts terwijl Jeff de poort openduwt. Wat volgt zijn chronologisch ontvouwde scènes in het heden (d.w.z. in 1947) die aantonen dat het verleden van Jeff, Kathie, Whit en andere personages hen achtervolgen en inhalen, met allerlei intriges en dramatische gevolgen vandien. Vandaar de filmtitel Out of the Past: vanuit het verleden. De filmtitel betekent echter ook dat de personages willen ontsnappen (aan de aanslepende problemen) uit het verleden. Zo kapte Jeff met zijn getroebleerde verleden. En wanneer dat verleden hem inhaalt, probeert hij er opnieuw uit te ontsnappen. Dat is echter makkelijker gezegd dan gedaan...

Jane Greer als Kathie
en Paul Valentine als Joe.

Tijdens de slotscène stelt Ann een belangrijke vraag aan de jonge, doofstomme pompbediende in Jeffs benzinestation. De jongen kan liplezen en antwoordt in gebarentaal. Zijn antwoord (dat we hier niet verklappen) is wellicht een leugen om bestwil, in het belang van Ann, zodat ook zij zou kunnen ontsnappen uit (haar herinneringen aan) het verleden...

Puike vertolkingen

Hoofdrolspeler Robert Mitchum is, met zijn rijzige fysiek, knappe karakterkop, lage stem en coole uitstraling, perfect gecast als de flegmatieke maar cynische, brutale en streetwise Jeff, die zich door niemand iets laat wijsmaken. Desondanks, tegen beter weten ("Baby, I don't care"), geraakt Jeff tijdens de flashback in de ban van femme fatale Kathie, wat deel uitmaakt van de fatalistische ondertoon in elke zichzelf respecterende film noir. Ook Jane Greer schittert als de sluwe, manipulatieve en onvoorspelbare Kathie. Kirk Douglas is aan hen gewaagd in zijn puike vertolking van de laconieke, maar bezitterige en gevaarlijke Whit Sterling. En ook de rest van de cast overtuigt, met name Paul Valentine in zijn onderkoelde vertolking van Whits toegewijde maar manipuleerbare duivelt-doet-al Joe.

Paul Valentine als Joe.

Onvergetelijke oneliners

De meeslepende vertolkingen zijn ook te danken aan de snedige dialogen en pittige, vaak onvergetelijke oneliners die zo kenmerkend zijn voor een sterke film noir. Enkele voorbeelden:

Jeff: "It was the bottom of the barrel, and I was scraping it."

Whit (tegen Jeff, over Kathie): "I just want her back. When you see her, you'll understand better."

Whit: "Joe couldn't find a prayer in the Bible."

Jeff (over Kathie): "Very difficult girl."

Een Mexicaan: "Is there one who is not so, Señor?"

Kathie: "Tell me why you're so hard to please."

Jeff: "Take me where I can tell you."

Whit (tegen Jeff): "My feelings? About ten years ago, I hid them somewhere and haven't been able to find them."

Een corrupte advocaat (tegen Jeff): "All women are wonders because they reduce all men to the obvious."

Zijn secretaresse: "So do Martinis."

De secretaresse: "You are an idiot."

Jeff (over de corrupte advocaat): "So's he."

De secretaresse: "You think so?"

Jeff: "Why not? He's in love with you."

Kathie: "Oh, Jeff, I don't want to die!"

Jeff: "Neither do I, baby. But if I have to, I'm going to be the one who dies last."

Jeff (tegen Kathie): "You're like a leaf that the wind blows from one gutter to another."

JN.

Out of the Past (USA-1947): beschikbaar op dvd en blu-ray disc.

Met: Robert Mitchum, Jane Greer, Kirk Douglas, Virginia Houston en Paul Valentine.

Genre: film noir / romantisch drama / misdaad

Een sensueel neo noir misdaaddrama

 Against All Odds  van Taylor Hackford     ★★★½

Jeff Bridges als Terry
en Rachel Ward als Jessie.

Terry Brogan (hoofdrol van Jeff Bridges) speelt al jaren vanuit Los Angeles als professional in de Amerikaanse football-competitie, maar op een dag wordt hij vanwege zijn aanslepende kwetsuren ontslagen door zijn club. Uit geldnood en omdat hij nu veel meer vrije tijd heeft, aanvaardt Terry een voorstel van zijn jeugdvriend Jake Wise (glansrol van James Woods). Jake is een schimmige bookmaker en nachtclubeigenaar, wiens oogstrelende vriendin Jessie Wyler (Rachel Ward) hem na een gewelddadige ruzie in de steek liet en spoorloos verdween. Volgens Jake stal Jessie 50.000 dollar van hem, maar hij houdt nog steeds van haar. Jake is bereid om 30.000 dollar aan Terry te betalen indien Terry kan achterhalen waar Jessie zich bevindt. Jake vermoedt dat Jessie zich op het Mexicaanse eiland Cozumel schuilhoudt, maar Terry's zoektocht verloopt niet zonder slag of stoot vanwege de complexe relaties tussen verschillende personages, onder wie niet alleen Terry, Jake en Jessie, maar ook: 

- Jessie's rijke en invloedrijke moeder Grace (gespeeld door Hollywoodveterane Jane Greer), die de eigenares is van de voormelde football-club; 

- Grace's zakenpartner Ben (Hollywoodveteraan Richard Widmark);

- de zelfzuchtige advocaat Steve Kirsch (Saul Rubinek); 

- en de oude football-clubtrainer Hank Sully (Alex Karras). 

De dingen lopen zodanig uit de hand dat meerdere personages beginnen te vrezen voor hun leven...

Rachel Ward als Jessie
en James Woods als Jake.

Out of the Past

Against All Odds werd geregisseerd door de Amerikaanse cineast Taylor Hackford en dateert van 1984, maar is in feite een neo noir remake van de (nog betere) klassieker Out of the Past van de Frans-Amerikaanse regisseur Jacques Tourneur, met Hollywoodsterren Robert Mitchum en Kirk Douglas (lees onze recensie hier). In die uitstekende film noir uit 1947 speelde de destijds nog jonge Jane Greer de femme fatale. In Against All Odds vertolkt Greer de bijrol van Grace: de dominante moeder van femme fatale Jessie. Ook Richard Widmark (die Grace's zakenpartner Ben speelt in Against All Odds) is een oude bekende uit klassieke films noirs.

De onbetrouwbare personages, plotwendingen, tragische romantiek en corruptie rond vastgoedprojecten in Against All Odds herinneren ook aan een andere klassieker: het briljante neo noir misdaadmysterie China Town uit 1974 van Roman Polanski (één van onze favoriete regisseurs).

Zowel in Against All Odds als in Out of the Past en China Town worden de personages letterlijk en figuurlijk achtervolgd en ingehaald door het verleden...

Rachel Ward schittert als de femme fatale Jessie.

Erotisch

Hoewel Against All Odds een remake is, zijn er grote verschillen met Out of the Past: zo speelt Against All Odds zich af in de jaren 80 (in plaats van in de jaren 40) en voelt de remake ook veel erotischer aan dankzij sensuele praat-, verleidings- en seksscènes waarin de bloedmooie Australische actrice Rachel Ward in haar rol van Jessie met brio alle fysieke en emotionele registers bespeelt om ons als kijker te laten begrijpen waarom niet alleen Jake maar ook Terry zich onweerstaanbaar aangetrokken voelen tot Jessie. 

Rachel Ward bespeelt als Jessie met brio alle emotionele registers.

Against All Odds mist soms visuele flair, zeker in vergelijking met het knappe camerawerk en de sfeervolle belichting in de zwart-wit klassieker Out of the Past. Toch bevat Against All Odds enkele sfeervol in beeld gebrachte scènes, zoals de erotische scène in een piramide in de ruïnes van de oude Mayastad Chichén Itzá, met omineuze tussenshots van oude, gebeeldhouwde Mayagezichten die de stomende seksscène als het ware lijken te observeren terwijl gevaar op de loer ligt...

De focus op passie (die een voedingsbodem is van obsessie, jaloezie, manipulatie, bedrog, verraad en misdaad) in Against All Odds hoort thuis in het boeiende subgenre van erotische neo noir misdaaddrama's zoals American Gigolo (1980), The Postman Always Rings Twice (1981), Body Heat uit 1981 (lees onze recensie hier en bekijk de hele film hier), Breathless (1983), Body Double uit 1984 (bekijk de hele film hier), Blue Velvet uit 1986 (één van onze favoriete films; bekijk de hele film hier), Fatal Attraction (1987), Black Widow uit 1987 (één van onze favoriete films over seriemoorden; bekijk de hele film hier), Sea of Love (1989), The Hot Spot uit 1990 (bekijk de hele film hier), Basic Instinct uit 1992 (ook één van onze favoriete films over seriemoorden), Single White Female (1992), Final Analysis (1992), Double Jeopardy (1992), China Moon uit 1994 (bekijk de hele film hier), The Last Seduction (1994), Lost Highway uit 1997 (ook één van onze favoriete films; lees onze recensie hier en bekijk de hele film hier) en Wild Things (1998).

Rachel Ward en James Woods in Against All Odds.

Een charismatische antagonist

James Woods is briljant
als de onberekenbare Jake.

Jeff Bridges acteert zeer verdienstelijk als het hoofdpersonage Terry, en ook Jane Greer, Richard Widmark en Alex Karras overtuigen in hun bijrollen. Toch worden zij vaak van het scherm gespeeld door Rachel Ward en James Woods. Deze laatste is ronduit briljant in zijn veelzijdige, geloofwaardige en charismatische vertolking van de coole maar onvoorspelbare antagonist Jake. Bijvoorbeeld tijdens de scène waarin hij Terry probeert te kleineren door tegen hem te zeggen: "What the hell made you think you could handle Jessie? I bet you used to bring her home flowers." Let op Jake's wisselende gelaatsuitdrukkingen wanneer Terry hem een genadeloos antwoord geeft (dat we hier niet verklappen). De veelzijdige mimiek van James Woods als Jake zegt in die scène meer dan duizend woorden: hier staat een uiterst complexe man, die loyaal probeert te blijven in zijn vriendschap met Terry en in zijn liefde voor Jessie, maar zich verraden voelt, terwijl hij zijn eigen gebreken (waaronder ziekelijke bezitsdrang ten aanzien van Jessie en allerlei criminele praktijken) innerlijk relativeert, waarna Terry uit beeld stapt en Jake met een trotse, zelfzekere, vastberaden en superieure blik lijkt te willen volharden in zijn egocentrische en manipulatieve levenswandel. De schitterende acteerprestatie van Woods maakt van Jake een memorabel personage dat behoort tot onze Top 150 van beste schurken en feeksen in de filmgeschiedenis. 

Ook van acteur Saul Rubinek hebben wij genoten: als het personage Steve Kirsch zet hij een onuitstaanbaar gluiperige advocaat neer die je als kijker love to hate.

Saul Rubinek als de gluiperige advocaat Steve Kirsch.

Legendarische car chase

Against All Odds bevat enkele spannende scènes, zoals de scène waarin Jake met zijn zwarte Ferrari 308 GTS Quattrovalvole op de drukke Sunset Boulevard in Los Angeles racet tegen Terry's rode Porsche 911SC. Die scène mag gerekend worden tot één van de beste car chases in de filmgeschiedenis.

Terry neemt het in zijn Porsche op tegen Jake's Ferrari.

Kid Creole & the Coconuts

Tijdens de scène waarin Terry de nachtclub van Jake bezoekt, geeft de Amerikaanse muziekgroep Kid Creole & the Coconuts er een optreden: een fijn extraatje in dit meeslepende, tragiromantische neo noir misdaaddrama. 

JN. 

Against All Odds (USA-1984): beschikbaar op dvd en blu-ray disc. 

Met: Jeff Bridges, Rachel Ward, James Woods, Richard Widmark, Jane Greer, Alex Karras en Saul Rubinek. 

Genre: neo noir / romantisch drama / misdaadthriller / erotiek