Schokkende schoonheid

Under the Skin  van Jonathan Glazer     ★★★★½ 

Lang geleden dat wij nog zo gefascineerd naar het grote scherm gestaard hebben als tijdens het bekijken van Under the Skin (2013): een nieuw, bevreemdend, hoogst origineel en visueel verbluffend sciencefictionmysterie van de Engelse cineast Jonathan Glazer. 

Reeds vanaf de galactische openingsbeelden, die suggereren dat buitenaardse krachten op aarde belanden, kregen we het gevoel dat we naar iets bijzonders zaten te kijken; iets met een duistere, kwetsbare diepte dat zelden het licht ziet in de aan commerciële besognes onderworpen filmindustrie. 

Mysterie

Under the Skin volgt een mysterieuze vrouw -met glaciale superioriteit vertolkt door de Amerikaanse actrice Scarlett Johansson- terwijl zij in een bestelwagen door Schotland rijdt en op een kille, afstandelijke, schijnbaar emotieloze manier eenzame mannen in de val lokt. Een al even mysterieuze motorrijder helpt haar om sporen uit te wissen. Waar zijn zij mee bezig? Wat is die merkwaardige zwarte smurrie waarin hun slachtoffers verdwijnen? Wat wil dit methodische duo? Zijn zij op zoek naar levenskracht? Naar energie? Naar de ziel? En hoe reageert de mysterieuze mannenverleidster wanneer zij wezenlijke dingen begint op te merken die een mens tot mens maken, zoals humor, angst, medelijden, zelfopoffering, muzikaliteit, honger en liefde...?

Experimenteel 

Regisseur Jonathan Glazer (bekend van de misdaadthriller Sexy Beast en het familiedrama Birth) schreef samen met Walter Campbell het eigenzinnige scenario van Under the Skin en wisselt quasi documentaire straatopnames van de grauwe Schotse stad Glasgow af met poëtische, vaak betoverend mooie beelden, zoals de dissolve tussen een slapende Johansson en een in de wind wiegend sparrenbos. De experimentele beelden, waaronder ook fascinerende shots van een donkere ruimte met een vloeibare, spiegelende vloer, leunen soms dicht aan bij volbloed videokunst en herinneren aan de visuele magie in Stanley Kubricks magistrale sciencefictionepos 2001: A Space Odyssey uit 1968 (lees onze recensie hier, bekijk de trailer hier en een filmfragment hier). De visuele kracht van Under the Skin is wellicht te danken aan Glazers ervaring als regisseur van heel wat geslaagde reclamefilmpjes en muziekvideo's. Bekijk een interview met Glazer over zijn werk hier.  

Ook de bezwerende soundscapes van Mica Levi (beter bekend als Micachu), die doen denken aan de angstaanjagende muziek van György Ligeti in Kubricks briljante horrorthriller The Shining uit 1980 (bekijk de trailer hier), dragen bij tot de beklemmende atmosfeer in Under the Skin, die Glazer tot in de tragische finale weet vast te houden.

Sommige scènes, bijvoorbeeld in de bestelwagen, werden opgenomen met een verborgen camera, waarbij de tegenspelers van Johansson vaak toevallige passanten waren die slechts nadien te horen kregen dat ze in een film meespeelden, wat bijdroeg tot spontane, naturalistische interacties. En Johansson zelf is, met die 'buitenaardse', erotische uitstraling van haar (lees ons biografische portret van Johansson hier), perfect gecast als de mysterieuze vrouw door wier ogen wij verwonderd en meewarig meekijken naar de vreemde, domme, kwetsbare, ontroerende mensheid.

Scarlett Johansson.

Wat een verademing ook dat Glazer het aandurfde om niets uit te leggen en het aan de verbeelding van de kijker over te laten om te zoeken naar de betekenis van wat er zich 'onderhuids' allemaal afspeelt in deze even mooie als verontrustende film. 

Een treffender voorbeeld van cinema als een volwaardige kunstvorm kom je niet vaak tegen. Dreigend en droevig tegelijk, kil en teder, gloeit Under the Skin van een zeldzame, schokkende schoonheid.  

JN.

Under the Skin (Groot-Brittannië/USA/Zwitserland-2013): in de bioscoop sinds 25 juni 2014.

Met: Scarlett Johansson.

Genre: sciencefiction / mysterie / thriller / existentieel drama

Klik op de oranje links voor:

- de trailer: Under the Skin - trailer

- een achtergrondartikel: Visuele meesterwerken: Top 80

The Equalizer - trailer

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder op 480p, 720p of 1080p voor hogere beeldresolutie)


Klik op de oranje link voor een portret: De passie van rasacteur Denzel Washington

Genre: misdaadthriller / actie

Portret.

De passie van rasacteur 

Denzel Washington

Is het u ook opgevallen hoe weinig zwarten bekroond zijn met een Oscar sinds de felbegeerde beeldjes in 1929 voor de allereerste keer uitgereikt werden? Tot op heden -85 jaar later!- kregen slechts vier zwarte acteurs en één zwarte actrice een Oscar voor een hoofdrol.

Sidney Poitier was de eerste zwarte die (in 1963) de Oscar voor beste acteur won: voor zijn hoofdrol in de tragikomedie Lilies of the Field van Ralph Nelson. 

Pas 39 jaar later, in 2002, werd Denzel Washington de tweede zwarte in de filmgeschiedenis die bekroond werd met de Oscar voor beste acteur in een hoofdrol. Hij kreeg die onderscheiding voor zijn charismatische vertolking van de corrupte politiedetective Alonzo Harris (één van de beste movie villains aller tijden) in de spannende politiethriller Training Day (2001) van de Afro-Amerikaanse regisseur Antoine Fuqua (één van onze favoriete politiefilms; bekijk de hele film hier). Tijdens dezelfde Oscarceremonie kreeg ook de zwarte actrice Halle Berry (één van de mooiste filmgodinnen aller tijden) een Oscar voor haar hoofdrol in het romantisch drama Monster's Ball (2001). De ere-Oscar voor Sidney Poitiers filmcarrière maakte het Afro-Amerikaanse Oscarfeestje die avond compleet. 

In 2005 kreeg Jamie Foxx een Oscar voor zijn titelrol in de muzikale Ray Charles-biopic Ray (2004). 

En Forest Whitaker sluit het rijtje af met zijn Oscar voor de titelrol in The Last King of Scotland (2006): een biopic over de infame Oegandese dictator Idi Amin.

Denzel Washington (rechts) met Ethan Hawk in Training Day.

Van burgerrechtenactivist tot bad cop

Van alle zwarte Oscarwinnaars is Denzel Washington momenteel het populairst. Hij werd geboren op 28 december 1954 in Mount Vernon: een buitenwijk van New York City. In de jaren 70 volgde de nog jonge Denzel acteerlessen en kreeg hij zijn eerste toneel-, tv- en filmrolletjes.

In Glory.

Als Malcolm X.

Washingtons grote doorbraak kwam er in 1987, toen hij een Oscarnominatie kreeg voor zijn bijrol van de Zuid-Afrikaanse anti-Apartheidsactivist Steve Biko in het historisch drama Cry Freedom. 

In 1990 werd Washington bekroond met een Oscar voor zijn flamboyante bijrol van een soldaat in het Amerikaanse burgeroorlogsdrama Glory (1989). 

Daarna volgde zijn eerste Oscarnominatie voor beste acteur in een hoofdrol dankzij zijn doorleefde vertolking van het titelpersonage in Spike Lee's biopic over de gedreven zwarte burgerrechtenmilitant Malcolm X (1992). 

Vervolgens speelde Washington hoofdrollen in onder meer de succesvolle thrillers The Pelican Brief (1993) en Crimson Tide (1995). 

In 1999 won hij een Golden Globe voor zijn titelrol in The Hurricane (1999): een biopic over de ten onrechte voor moord veroordeelde Afro-Amerikaanse bokser Rubin Carter. 

Met zijn fenomenale en Oscarwinnende vertolking van een door en door corrupte flik in Training Day (2001) van Antoine Fuqua bevestigde Washington zijn reputatie van een gepassioneerde rasacteur. Bekijk de hele film hier.

Sindsdien was hij onder meer te zien in het drama Flight (2012), waarvoor hij op een overtuigende manier in de huid kroop van een vliegtuigpiloot met een hardnekkige alcoholverslaving (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier). Dat leverde hem alweer een Oscarnominatie op.

Als een drankzuchtige vliegtuigpiloot in Flight.

The Equalizer

Het duo Fuqua-Washington heeft de krachten nu opnieuw gebundeld in The Equalizer: een nieuwe, op de gelijknamige tv-serie gebaseerde misdaadthriller waarin Washington een voormalige militair speelt die onrecht bestrijdt. Hoewel dit naar een commerciële actieprent ruikt, mogen we van Fuqua en Washington méér verwachten. De trailer ziet er alvast veelbelovend uit.

JN.

The Equalizer (USA-2014): in de Belgische bioscopen vanaf 24 september 2014.

Met: Denzel Washington.

Genre: misdaadthriller / actie 

Klik op de oranje link voor de trailer: The Equalizer - trailer

Denzel Washington in The Equalizer.

Portret.

David Cronenberg

                               

De obsessies van een cultregisseur

Op 30 juli gaat in de Belgische bioscopen Maps to the Stars in première. Deze nieuwe film van de Canadese cultregisseur David Cronenberg is een donkere satire over een disfunctionele Amerikaanse familie, waarin Cronenberg de entertainmentindustrie in Hollywood genadeloos op de korrel neemt als een oppervlakkig en egocentrisch milieu dat zijn eigen kinderen opvreet.

De prijs van de roem

Mia Wasikowska speelt in Maps to the Stars de vervreemde dochter Agatha, die na haar vrijlating uit een psychiatrische instelling, waar zij opgesloten werd voor pyromanie, weer contact zoekt met haar familie. Haar jongere, 13-jarige broer Benjie (Evan Bird) is een kindsterretje maar kampt al sinds zijn negende met een drugsverslaving, wat zijn ambitieuze moeder Cristina (Olivia Williams) er echter niet van weerhoudt om te proberen de filmcarrière van zoonlief weer op gang te trekken. Het gezinshoofd, dokter Stafford Weiss (John Cusack), profiteert als manipulatieve zelfhulpgoeroe van rijke celebrities. Eén van zijn klanten is Havana Segrand (Julianne Moore): een filmster op haar retour die in de schaduw van haar overleden, nog beroemdere moeder Clarice (Sarah Gadon) leeft. Agatha besluit om te solliciteren voor de job van persoonlijk assistente bij Havana, waarna familiegeheimen uitkomen, opgekropte frustraties afgereageerd worden en de dingen stilaan uit de hand lopen..

 Mia Wasikowska in Maps to the Stars.

Met echo's van onder meer kritische metafilms over de schaduwzijden van Hollywood, zoals Sunset Blvd. (1950) van Billy Wilder (bekijk de hele film hier), The Player (1992) van Robert Altman en Mulholland Drive (2001) van David Lynch (één van onze favoriete films), focust Cronenberg in Maps to the Stars vooral op de psychologie van de personages, wier levens stilaan desintegreren terwijl zij bezwijken onder de druk van hun omstandigheden. Zoals we van hem gewoon zijn, doet Cronenberg dat op zijn eigen, doorgedreven manier die hem de reputatie opleverde van één van de meest eigenzinnige en omstreden cineasten in de filmgeschiedenis.

Experimentele horror

Reeds in de jaren 70 verwierf Cronenberg een cultreputatie met bizarre low-budget horrorfilms zoals Shivers (1975), Rabid (1977) en The Brood (1979), waarin sciencefiction, lichamelijkheid, obsessies, wetenschappelijke experimenten, infecties, mutaties, verminkingen, geweld en seksualiteit terugkerende thema's zijn die Cronenberg als body horror-cineast ook in zijn latere films bleef aanboren voor zijn filosofische reflecties over vreemde kronkels in de condition humaine. 

In 1981 scoorde hij een hit met Scanners: een horrorthriller over een groep mensen die met telepathische en telekinetische krachten in staat zijn om iemands hoofd te laten ontploffen.

Scanners uit 1981.

Ook Cronenbergs bevreemdende Videodrome (1983) -over gewelddadige, psychoseksuele 'videohallucinaties'- werd een cultsensatie onder sciencefiction- en horroradepten.

Klaar voor het grotere werk, kreeg Cronenberg ruimere budgetten voor:

- zijn horrorthriller The Dead Zone (1983), naar de gelijknamige roman van de populaire Amerikaanse horrorauteur Stephen King, met Christopher Walken (één  van onze favoriete acteurs) in de hoofdrol van een man met paranormale gaven; 

- de uiterst succesvolle remake in 1986 van de griezelfilm The Fly, met Jeff Goldblum in de titelrol van een wetenschapper die na een misgelopen experiment muteert in een vlieg.

Filmposter van The Fly uit 1986.

In Cronenbergs psychologische thriller Dead Ringers (1988) ging de regisseur dieper in op zijn fascinatie voor identiteit, lichamelijkheid, erotiek en geweld, met een dubbelrol van Jeremy Irons als de identieke tweelingbroers Elliot Mantle en Beverly Mantle (twee van de beste movie villains aller tijden) die vrouwen misleiden in hun gynaecologische kliniek. 

Gelet op Cronenbergs filmografie, is het niet verwonderlijk dat hij een grote fan is van de romans van de Amerikaanse cultschrijver en notoire junkie William S. Burroughs. In 1991 waagde Cronenberg zich aan de verfilming van Naked Lunch: de semi-autobiografische, surrealistische en als onverfilmbaar geachte roman van Burroughs over de paranoïde hallucinaties van een ongediertebestrijder. 

Ook Crash (1996) was een bizar project, waarin Cronenberg personages volgt die seksueel opgewonden geraken van auto-ongelukken.

Metakritiek

De afgelopen jaren koos Cronenberg voor een wat klassiekere, minder controversiële aanpak in onder meer:

- zijn misdaadthrillers Eastern Promises (2007) en A History of Violence (2005), beide met Viggo Mortensen in de hoofdrol (lees ons biografische portret hier), hoewel met name A History of Violence ook shockerend geweld toont.

-  en Cronenbergs psychoanalytische Jung-biopic A Dangerous Method uit 2011 (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier).

 

Viggo Mortensen in A History of Violence.

Milder geworden met de jaren -Cronenberg is intussen 71- kruipt het bloed toch nog steeds waar het niet gaan kan en blijft de Canadees zijn publiek graag prikkelen en uitdagen, zoals blijkt uit de zwarte humor van de bijtende metakritiek op de filmindustrie die hij in Maps to the Stars verwerkte.

JN.

Maps to the Stars (Canada/USA/Duitsland/Frankrijk-2014): in de Belgische bioscopen vanaf 30 juli 2014.

Met: Mia Wasikowska, Robert Pattinson, John Cusack, Julianne Moore, Sarah Gadon, Carrie Fisher, Evan Bird en Olivia Williams.

Genre: psychosociaal drama / satirische tragikomedie / thriller

Klik op de oranje link voor de trailer: Maps to the Stars - trailer

Maps to the Stars - trailer

Belgische bioscooprelease: 30 juli 2014.




(Klik op de playbutton en dan rechtsonder op 480p voor hogere beeldresolutie)


Genre: psychosociaal drama / satirische tragikomedie / thriller

The Homesman - trailer

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: western / psychosociaal drama