David Cronenberg
De obsessies van een cultregisseur
Op 30 juli gaat in de Belgische bioscopen Maps to the Stars in première. Deze nieuwe film van de Canadese cultregisseur David Cronenberg is een donkere satire over een disfunctionele Amerikaanse familie, waarin Cronenberg de entertainmentindustrie in Hollywood genadeloos op de korrel neemt als een oppervlakkig en egocentrisch milieu dat zijn eigen kinderen opvreet.
De prijs van de roem
Mia Wasikowska speelt in Maps to the Stars de vervreemde dochter Agatha, die na haar vrijlating uit een psychiatrische instelling, waar zij opgesloten werd voor pyromanie, weer contact zoekt met haar familie. Haar jongere, 13-jarige broer Benjie (Evan Bird) is een kindsterretje maar kampt al sinds zijn negende met een drugsverslaving, wat zijn ambitieuze moeder Cristina (Olivia Williams) er echter niet van weerhoudt om te proberen de filmcarrière van zoonlief weer op gang te trekken. Het gezinshoofd, dokter Stafford Weiss (John Cusack), profiteert als manipulatieve zelfhulpgoeroe van rijke celebrities. Eén van zijn klanten is Havana Segrand (Julianne Moore): een filmster op haar retour die in de schaduw van haar overleden, nog beroemdere moeder Clarice (Sarah Gadon) leeft. Agatha besluit om te solliciteren voor de job van persoonlijk assistente bij Havana, waarna familiegeheimen uitkomen, opgekropte frustraties afgereageerd worden en de dingen stilaan uit de hand lopen..
 |
| Mia Wasikowska in Maps to the Stars. |
Met echo's van onder meer kritische metafilms over de schaduwzijden van Hollywood, zoals Sunset Blvd. (1950) van Billy Wilder (bekijk de hele film hier), The Player (1992) van Robert Altman en Mulholland Drive (2001) van David Lynch (één van onze favoriete films), focust Cronenberg in Maps to the Stars vooral op de psychologie van de personages, wier levens stilaan desintegreren terwijl zij bezwijken onder de druk van hun omstandigheden. Zoals we van hem gewoon zijn, doet Cronenberg dat op zijn eigen, doorgedreven manier die hem de reputatie opleverde van één van de meest eigenzinnige en omstreden cineasten in de filmgeschiedenis.
Experimentele horror
Reeds in de jaren 70 verwierf Cronenberg een cultreputatie met bizarre low-budget horrorfilms zoals Shivers (1975), Rabid (1977) en The Brood (1979), waarin sciencefiction, lichamelijkheid, obsessies, wetenschappelijke experimenten, infecties, mutaties, verminkingen, geweld en seksualiteit terugkerende thema's zijn die Cronenberg als body horror-cineast ook in zijn latere films bleef aanboren voor zijn filosofische reflecties over vreemde kronkels in de condition humaine.
In 1981 scoorde hij een hit met Scanners: een horrorthriller over een groep mensen die met telepathische en telekinetische krachten in staat zijn om iemands hoofd te laten ontploffen.
 |
| Scanners uit 1981. |
Ook Cronenbergs bevreemdende Videodrome (1983) -over gewelddadige, psychoseksuele 'videohallucinaties'- werd een cultsensatie onder sciencefiction- en horroradepten.
Klaar voor het grotere werk, kreeg Cronenberg ruimere budgetten voor:
- zijn horrorthriller The Dead Zone (1983), naar de gelijknamige roman van de populaire Amerikaanse horrorauteur Stephen King, met Christopher Walken (één van onze favoriete acteurs) in de hoofdrol van een man met paranormale gaven;
- de uiterst succesvolle remake in 1986 van de griezelfilm The Fly, met Jeff Goldblum in de titelrol van een wetenschapper die na een misgelopen experiment muteert in een vlieg.
 |
| Filmposter van The Fly uit 1986. |
In Cronenbergs psychologische thriller Dead Ringers (1988) ging de regisseur dieper in op zijn fascinatie voor identiteit, lichamelijkheid, erotiek en geweld, met een dubbelrol van Jeremy Irons als de identieke tweelingbroers Elliot Mantle en Beverly Mantle (twee van de beste movie villains aller tijden) die vrouwen misleiden in hun gynaecologische kliniek.
Gelet op Cronenbergs filmografie, is het niet verwonderlijk dat hij een grote fan is van de romans van de Amerikaanse cultschrijver en notoire junkie William S. Burroughs. In 1991 waagde Cronenberg zich aan de verfilming van Naked Lunch: de semi-autobiografische, surrealistische en als onverfilmbaar geachte roman van Burroughs over de paranoïde hallucinaties van een ongediertebestrijder.
Ook Crash (1996) was een bizar project, waarin Cronenberg personages volgt die seksueel opgewonden geraken van auto-ongelukken.
Metakritiek
De afgelopen jaren koos Cronenberg voor een wat klassiekere, minder controversiële aanpak in onder meer:
- zijn misdaadthrillers Eastern Promises (2007) en A History of Violence (2005), beide met Viggo Mortensen in de hoofdrol (lees ons biografische portret hier), hoewel met name A History of Violence ook shockerend geweld toont.
- en Cronenbergs psychoanalytische Jung-biopic A Dangerous Method uit 2011 (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier).
 |
| Viggo Mortensen in A History of Violence. |
Milder geworden met de jaren -Cronenberg is intussen 71- kruipt het bloed toch nog steeds waar het niet gaan kan en blijft de Canadees zijn publiek graag prikkelen en uitdagen, zoals blijkt uit de zwarte humor van de bijtende metakritiek op de filmindustrie die hij in Maps to the Stars verwerkte.
JN.
Maps to the Stars (Canada/USA/Duitsland/Frankrijk-2014): in de Belgische bioscopen vanaf 30 juli 2014.
Met: Mia Wasikowska, Robert Pattinson, John Cusack, Julianne Moore, Sarah Gadon, Carrie Fisher, Evan Bird en Olivia Williams.
Genre: psychosociaal drama / satirische tragikomedie / thriller
Klik op de oranje link voor de trailer: Maps to the Stars - trailer
 |
