NIEUWS! 

R.I.P.

 

Robert Towne

 

1934-2024

Scenarist van China Town overleden 

Afgelopen maandag, op 1 juli 2024, is de productieve en gerespecteerde Amerikaanse filmscenarist Robert Towne overleden in zijn woning in Los Angeles. Hij werd 89. Towne zal vooral herinnerd worden voor zijn Oscarwinnende scenario van het briljante neo noir misdaadmysterie China Town uit 1974 onder regie van Roman Polanski. Maar Towne's filmografie omvat nog andere boeiende scenario's, alsook enkele zelf geregisseerde films.

Geboren als Robert Bertram Schwartz op 23 november 1934 in de Amerikaanse filmstad Los Angeles, was Robert Towne de zoon van joodse ouders.

B-films

Towne's filmcarrière startte in de vroege jaren 60, toen hij scenario's begon te schrijven voor B-films van de Amerikaanse regisseur Roger Corman, zoals het sciencefictiondrama Last Woman on Earth (1960), waarin Towne ook een hoofdpersonage speelt, en de horrorfilm The Tomb of Ligeia (1964).

The Last Detail

Voor zijn scenario van de uitstekende tragikomische road movie The Last Detail (1973) van Hal Ashby (naar de gelijknamige roman van Darryl Ponicsan) werd Towne genomineerd voor een Oscar in de categorie 'beste bewerkte scenario'. Hoofdrolspeler Jack Nicholson (één van onze favoriete acteurs) kreeg een Oscar voor zijn hoofdrol, maar de Oscar voor beste bewerkte scenario ging uiteindelijk naar William Peter Blatty voor diens scenario van de briljante griezelfilm en kaskraker The Exorcist (één van onze favoriete horrorfilms) van William Friedkin (één van onze favoriete regisseurs).

V.l.n.r.: Jack Nicholson, Randy Quaid en Otis Young in The Last Detail.

China Town    

Een jaar later, in 1974, kwam China Town uit: een schitterend neo noir misdaadmysterie van de Poolse meesterverteller Roman Polanski (ook één van onze favoriete regisseurs), met Jack Nicholson, Faye Dunaway en John Huston in de hoofdrollen. Het uitstekende scenario was geschreven door Robert Towne, die er niet alleen een Oscar, maar ook een Golden Globe en BAFTA Award mee won. Ook het scenario van de (teleurstellende) sequel The Two Jakes (1990), onder regie van Jack Nicholson, werd geschreven door Towne. En ook het recente scenario van de verwachte tv-prequel (voorgeschiedenis) op China Town (momenteel in pre-productie) is een pennenvrucht van Towne.

Jack Nicholson en Faye Dunaway in China Town.

The Yakuza

Towne schreef tevens het scenario van The Yakuza: een neo noir gangsterdrama van Sidney Pollack, dat ook uitkwam in 1974, met Hollywoodveteraan Robert Mitchum in de hoofdrol. Quentin Tarantino (ook één van onze favoriete regisseurs) is naar eigen zeggen een fan van The Yakuza.

Shampoo

Voor het scenario van de romantische tragikomedie Shampoo (1975) van Hal Ashby (met o.a. Warren Beatty, Julie Christie, Goldie Hawn en Lee Grant) werden Robert Towne en Warren Beatty als co-scenaristen genomineerd voor een Oscar in de categorie 'beste scenario', maar die Oscar ging toen naar Frank Pierson voor diens scenario van het intense bankroversdrama Dog Day Afternoon (1975) van Sidney Lumet, één van de beste heist movies aller tijden. Het scenario van Shampoo won wel een National Society of Film Critics Award en een Writers Guild of America Award.

Tarzan

Samen met Michael Austin schreef Towne ook het scenario van het succesvolle avonturendrama Greystoke: The Legend of Tarzan, Lord of the Apes (1984), onder regie van Hugh Hudson, naar de roman Tarzan of the Apes van Edgar Rice Burroughs uit 1912. Dat leverde Towne en Austin een Oscarnominatie op in de categorie 'beste bewerkte scenario', maar die Oscar ging toen naar Peter Schaffer voor diens briljante scenario van de schitterende muzikale Mozart-biopic Amadeus (1984) van Miloš Forman (één van onze favoriete historische drama's; bekijk de hele film hier).

Frantic

In de jaren 80 schreef Towne als co-scenarist samen met Roman Polanski en Gérard Brach het scenario van de sfeervolle en meeslepende Hitchcockiaanse neo noir verdwijningsthriller Frantic (1988), geregisseerd door Roman Polanski, met Harrison Ford en Emmanuelle Seigner in de hoofdrollen (bekijk de hele film hier).

Harrison Ford en Emmanuelle Seigner in Frantic.

Jaren 90

In de jaren 90 droeg Towne als scenarist of co-scenarist bij tot onder meer:

- het autoracersdrama Days of Thunder (1990) van Tony Scott (lees ons In Memoriam over Scott hier), met Tom Cruise in de hoofdrol;

- de meeslepende advocatenthriller The Firm van Sydney Pollack (1993), ook met Tom Cruise in de hoofdrol;

- de eerste en uiterst succesvolle actie- en spionagethriller in de Mission Impossible-filmreeks, die uitkwam in 1996, onder regie van Brian De Palma (ook één van onze favoriete regisseurs), met alweer Tom Cruise in de hoofdrol;

- de meeslepende sequel Mission: Impossible II (2000) van John Woo, met Tom Cruise in de hoofdrol (bekijk een filmfragment hier).

Tom Cruise in Mission Impossible.

Script Doctor

Towne heeft in zijn lange filmcarrière ook vaak gewerkt als script doctor: dat is een scenarist die andermans scenario onder handen neemt om het op verzoek te wijzigen, bijvoorbeeld door scènes en/of dialogen toe te voegen en/of om het scenario op andere vlakken te optimaliseren. Zo droeg Towne als script doctor bij tot de verfilmde scenario's van onder meer:

- de iconische road movie Bonnie and Clyde (1967) over het legendarische Amerikaanse bankroverskoppel, onder regie van Arthur Penn (lees ons In Memoriam over Penn hier), met Warren Beatty en Faye Dunaway in de titelrollen;

- de sfeervolle western McCabe & Mrs. Miller (1971) van Robert Altman, met Warren Beatty en Julie Christie in de hoofdrollen;

- de magistrale en uiterst invloedrijke maffiakroniek The Godfather (1972) van Francis Ford Coppola, met onder anderen Marlon Brando (onze favoriete acteur), Al Pacino (ook één van onze favoriete acteurs), James Caan en Robert Duvall in de hoofdrollen;

- de politieke thriller The Parallax View (1974) van Alan J. Pakula, met Warren Beatty in de hoofdrol;

- de eigenzinnige western The Missouri Breaks (1976) van Arthur Penn (één van onze favoriete westerns), met Jack Nicholson en Marlon Brando in de hoofdrollen (bekijk een filmfragment hier);

- de intense achtervolgingsthriller Marathon Man (1976) van John Schlesinger, met Dustin Hoffman, Laurence Olivier, William Devane en Marthe Keller in de hoofdrollen (lees onze recensie hier en bekijk de hele film hier);

- de fantasy-tragikomedie Heaven Can Wait (1978), onder regie van Warren Beatty en Buck Henry, met Warren Beatty, Julie Christie en James Mason in de hoofdrollen;

- en de intense onderzeebootthriller Crimson Tide (1995) van Tony Scott, met Denzel Washington (lees ons biografische portret hier) en Gene Hackman (één van onze favoriete acteurs) in de hoofdrollen.

Faye Dunaway en Warren Beatty in Bonnie and Clyde.

Regisseur

Robert Towne regisseerde zelf vier langspeelfilms:

- zijn zelfgeschreven en zelf geproduceerde lesbische sportdrama Personal Best (1982), met Mariel Hemingway, Patrice Donnelly en Scott Glenn in de hoofdrollen;

- zijn zelfgeschreven en boeiende romantisch misdaaddrama Tequila Sunrise (1988) met Mel Gibson (één van de knapste acteurs aller tijden), Kurt Russell en Michelle Pfeiffer (één van de mooiste filmgodinnen aller tijden) in de hoofdrollen;

- zijn zelfgeschreven sportbiopic Without Limits (1998), met Billy Crudup, Donald Sutherland en Monica Potter in de hoofdrollen;

- en zijn zelfgeschreven romantisch drama Ask the Dust (2006), naar de gelijknamige roman uit 1939 van John Fante, met Colin Farrell (ook één van de knapste acteurs aller tijden) en Salma Hayek in de hoofdrollen.

Mel Gibson en Michelle Pfeiffer in Tequila Sunrise.

Screen Laurel Award

In 1997 werd Towne voor zijn oeuvre als scenarist bekroond door de Writers Guild of America met de prestigieuze Screen Laurel Award.

Ghostwriter

Naar verluidt werkte Towne als scenarist vanaf het midden van de jaren 60 vaak samen met een bevriende ghostwriter: zijn voormalige kamergenoot Edward M. Taylor op de campus van het Pomona College in Los Angeles County, waar beiden in de jaren 50 afgestudeerd waren. Zo droeg Taylor ook substantieel bij tot het Oscarwinnende scenario van China Town. Taylor overleed reeds in 2013, zonder dat de draagwijdte van zijn jarenlange bijdrage aan Towne's oeuvre als scenarist, co-scenarist en/of script doctor gekend is. Erg jammer, want nu ook Towne overleden is, zal Towne's individuele bijdrage aan Vrouwe Cinema wellicht nooit precies op waarde geschat kunnen worden, net zo min als de bijdrage van Taylor aan de filmgeschiedenis kan beoordeeld worden...  

Joeri Naanai

Marathon Man - full movie

Marathon Man is een uitstekende achtervolgingsthriller uit 1976 van de Engelse regisseur John Schlesinger, gebaseerd op een boeiend scenario van de succesvolle joods-Amerikaanse schrijver en scenarist William Goldman naar diens eigen gelijknamige roman uit 1974.

De hoofdrollen worden vertolkt door Dustin Hoffman, Laurence Olivier, Roy Scheider, William Devane en Marthe Keller.

Lees onze recensie van Marathon Man hier.

Om de hele film te bekijken, klikt u hieronder in het videoscherm op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan rechtsonder bij instellingen op "Quality" en op 720p voor hogere beeldkwaliteit.

(Klik op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan rechtsonder bij instellingen op "Quality" en op 720p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: thriller / misdaad

Klik op de oranje link voor onze recensie van Marathon Man: Een intense achtervolgingsthriller

Een intense achtervolgingsthriller

Marathon Man  van John Schlesinger     ★★★★ 

Dustin Hoffman als het achtervolgde titelpersonage.

Gisterenavond hebben we een klassieker herbekeken waarvan we reeds in onze tienerjaren genoten hebben: de uitstekende achtervolgingsthriller Marathon Man uit 1976 van de Engelse regisseur John Schlesinger, gebaseerd op een boeiend scenario van de succesvolle joods-Amerikaanse schrijver en scenarist William Goldman naar diens eigen gelijknamige roman uit 1974. Bekijk de hele film hier.

Een vakkundige scenarist

Eerder schreef William Goldman reeds de scenario's van het misdaadmysterie Harper (1966) en van de uitstekende western Butch Cassidy and the Sundance Kid uit 1969 (één van onze favoriete westerns). En na Marathon Man kwamen er nog meer boeiende films uit die gebaseerd waren op scenario's van Goldman, zoals:

- het beklijvende politiek-journalistieke drama All the President's Men (1976) over het Watergate-schandaal;

- het avontuurlijke oorlogsdrama A Bridge Too Far (1977);

- de ijzersterke psychosociale misdaadthriller Misery uit 1990 (één van onze favoriete films over seriemoorden, alsook één van onze favoriete horrorfilms en één van onze favoriete films tout court; bekijk een filmfragment hier en de hele film hier);

- het boeiende militaire rechtbankdrama A Few Good Men (1992);

- en de geslaagde politieke thriller Absolute Power (1997). 

Kortom, William Goldman (overleden in 2018) kende zijn vak, wat ook blijkt uit zijn scenario van Marathon Man.

Tegen wil en  dank

Het meeslepende verhaal van Marathon Man draait rond de joods-Amerikaanse geschiedenisstudent Thomas "Babe" Levy (titelrol van de veelzijdige en gerespecteerde Hollywoodacteur Dustin Hoffman). Aan de Columbia-universiteit in New York City bereidt Babe zijn doctoraat over tirannie voor en in zijn vrije tijd traint hij om marathons te lopen. In de universiteitsbibliotheek ontmoet Babe voor het eerst zijn nieuwe lief Elsa (gespeeld door de Zwitserse actrice Marthe Keller). Babe's oudere broer Henry "Doc" Levy (Roy Scheider) doet zich voor als een zakenman in de olie-industrie, maar werkt in het geheim voor een schimmig Amerikaans overheidsagentschap onder leiding van Peter "Janey" Janeway (met brio vertolkt door William Devane). 

Dustin Hoffman als Babe
en Marthe Keller als Elsa.

Babe geraakt tegen wil en dank betrokken in een gevaarlijke missie van zijn broer wanneer de Duitse voortvluchtige nazi, oorlogsmisdadiger en tandarts Christian Szell (glansrol van Laurence Olivier) vanuit diens schuilplaats in het Zuid-Amerikaanse Uruguay naar New York reist om er in een bankkluis een lading diamanten te recupereren die Szell tijdens de Tweede Wereldoorlog in het Poolse nazi-concentratiekamp Auschwitz ontvreemd had van joodse gevangenen...

Roy Scheider (links) en Laurence Olivier in Marathon Man.

Koortsig

Marathon Man boeit van begin tot eind, dankzij de verrassende plotwendingen, het sfeervolle camerawerk onder leiding van Conrad Hall, met locatie-opnames in onder meer New York en Parijs, de vakkundige montage door Jim Clark, de sfeerversterkende muziek van Michael Small, de degelijke vertolkingen van de cast en de strakke regie van John Schlesinger. Samen levert dat een koortsige thriller van de bovenste plank op.

William Devane als Janey.

Der Weiße Engel 

Twee acteurs springen er bovenuit: 

- William Devane, die perfect gecast is als de flegmatieke en ondoorgrondelijke commandant van het geheime Amerikaanse overheidsagentschap; 

- en bovenal de ervaren Engelse topacteur Laurence Olivier, die de show steelt als de gewetenloze en wrede dokter Christian Szell alias der Weiße Engel (de Witte Engel, vanwege zijn witte haren). Olivier heeft er als Szell nooit perverser uitgezien, met zijn geschoren witte haren en een bril met dikke glazen die zijn ogen vergroten. Het personage en zijn bijnaam der Weiße Engel zijn trouwens losjes gebaseerd op een échte oorlogsmisdadiger: de Duitse nazidokter en eugeneticus Josef Mengele alias der Todesengel (de Engel des Doods), die onder meer wrede medische experimenten uitvoerde op gevangenen in Auschwitz.

 Laurence Olivier als dokter Szell alias der Weiße Engel.

De folterscènes waarin Szell zijn oude technieken als nazi en tandarts combineert en toepast op Babe ("Is it safe...?") zijn ondraaglijk intens, mede dankzij de geloofwaardige vertolkingen van Dustin Hoffman en Laurence Olivier. Ook de spannende sequenties waarin Szell eerst 'zijn' diamanten in New York op waarde laat schatten in de joodse juwelierswijk, dan de diamanten ophaalt in de bank, en nadien herkend wordt op straat, behoren tot het beste wat Olivier in zijn lange carrière als acteur presteerde. Let op de reactie van Szell wanneer hij in de New Yorkse bankkluis voor het eerst weer 'zijn' diamanten ziet: Oliviers mimiek en motoriek tonen dat onder het aura van Szells zelfverklaarde nazisuperioriteit in feite vooral laag-bij-de-grondse hebzucht schuilgaat. Ook tijdens de spannende finale, die zich afspeelt in een New Yorks waterpomphuis in Central Park, bewijst Olivier zijn veelzijdige acteertalent met genuanceerde, wisselende emoties, waaronder verrassing, sluwe manipulatiedrang, ongeloof, hebzucht, verontrusting, trots en angst... 

Olivier kreeg voor zijn vertolking in Marathon Man onder meer een Oscarnominatie en de Golden Globe voor beste acteur in een bijrol. Wij namen zijn charismatische glansrol van der Weiße Engel op in onze Top 150 van de beste slechteriken in de filmgeschiedenis.

JN.

Marathon Man (USA-1976): beschikbaar op dvd en blu-ray disc, alsook te bekijken via onderstaande link.
Met: Dustin Hoffman, Roy Scheider, Laurence Olivier, William Devane en Marthe Keller.

Genre: thriller / misdaad

Klik op de oranje link om de hele film te bekijken: Marathon Man - full movie

Het verborgen leven van een oorlogskind

Zwei Leben  van Georg Maas en Judith Kaufmann     ★★★

Duitsland, november 1990. Kort na de val van de Berlijnse Muur en de hereniging van Oost- en West-Duitsland, reist de Noors-Duitse vrouw Katrine (gespeeld door Juliane Köhler) naar de Duitse stad Leipzig om er in een archief sporen van haar verleden uit te wissen...



Juliane Köhler als Katrine.

Katrine woont al 20 jaar lang in Noorwegen en is er gelukkig getrouwd met de Noorse marineofficier Bjarte (Sven Nordin). Hun dochter Anne (Julia Bache-Wigg) woont nog thuis en is net bevallen van haar baby. Katrine's moeder (gespeeld door Liv Ullman) komt vaak babysitten. Deze familie-idylle wordt echter verstoord wanneer plots een advocaat (rol van Ken Duken) opdaagt, die aan Katrine en aan haar moeder vraagt om te getuigen in een rechtszaak tegen de Noorse staat. Als oorlogskind van haar Noorse moeder en een (intussen overleden) Duitse soldaat, werd Katrine tijdens de Tweede Wereldoorlog immers met medeweten van de Noorse overheid in een weeshuis geplaatst dat deel uitmaakte van de infame Duitse Lebensborn-vereniging waarmee de nazi's destijds streefden naar een zuiver Arisch ras. Vreemd dus dat Katrine weigert om deel te nemen aan de rechtszaak. Blijkbaar heeft zij iets te verbergen...

Sven Nordin en Juliane Köhler.

Dilemma

Gebaseerd op de roman Eiszeiten van de Duitse schrijfster en radiojournaliste Hannelore Hippe, is Zwei Leben (2012) van de Duitse regisseurs Georg Maas en Judith Kaufmann (internationale titel: Two Lives) een intrigerend, in een mysteriethriller verpakt familiedrama over het geheime dubbelleven van een verbeten vrouw. 

Knap opgebouwd en efficiënt gemonteerd, geeft het scenario (van co-regisseur Georg Maas) zijn geheimen geleidelijk prijs. Terwijl we Katrine beter leren kennen, met onder meer korrelige flashbacks naar haar jeugd, worden we als kijker geconfronteerd met een moreel dilemma. Moeten we haar veroordelen voor de bewuste misleiding van haar familie? Of verdient zij begrip en medelijden? Geen gemakkelijke keuze, zo blijkt tijdens de tragische finale...

Julia Bache-Wiig (links) en Liv Ullman
als Katrine's dochter en moeder.

Niet spannend genoeg

Juliane Köhler vindt de juiste balans tussen zelfbeheersing en intensiteit in haar vertolking van de even geslepen als gevoelige Katrine. Liv Ullman is perfect gecast als Katrine's zwijgzame moeder, die instinctief lijkt aan te voelen dat er iets niet klopt. En ook de rest van de cast laat geen steken vallen, hoewel Ken Duken niet echt uit de verf komt als de advocaat.

Het resultaat is een boeiende film, ook al zagen wij de ontknoping reeds halverwege aankomen en mist Zwei Leben soms de dreiging en dramatiek van spannender thrillers over het dubieuze oorlogsverleden van ambivalente personages, zoals Marathon Man (1976) van John Schlesinger (lees onze recensie hier en bekijk de hele film hier), The Boys from Brasil (1978) van Franklin J. Schaffner (bekijk de hele film hier) en Music Box (1989) van Costa-Gavras. Uit de opzet van Zwei Leben viel nog méér te halen.

JN.

Zwei Leben aka Two Lives (Duitsland/Noorwegen-2012): in de Belgische bioscopen vanaf 4 juni 2014.

Met: Juliane Köhler, Sven Nordin, Liv Ullman, Julia Bache-Wiig en Ken Duken.

Genre: thriller / familiedrama / mysterie

Klik op de oranje link voor de trailer: Zwei Leben - trailer 

Ken Duken en Juliane Köhler.