NIEUWS! 

Hollywoodicoon 

Robert Redford 

is overleden 

op 89-jarige leeftijd

Alweer treurig nieuws uit de filmwereld: de gerespecteerde Amerikaanse Hollywoodacteur, regisseur en filmproducent Robert Redford is eergisteren overleden, op dinsdag 16 september 2025. Hij was 89. Naar verluidt, stierf hij in zijn slaap in zijn woning in het Sundance Resort: een door hemzelf opgericht skipark en cultuurcentrum aan de voet van de Mount Timpanogos in de Amerikaanse staat Utah. Redford was één van de populairste acteurs in de jaren 70, dankzij zijn knappe looks, charisma en memorabele hoofdrollen in onder meer de uitstekende westerns Butch Cassidy and the Sundance Kid (1969) en Jeremiah Johnson (1972), de fijne oplichterskomedie The Sting (1973) en het meeslepende journalistieke drama All the President's Men (1976). 

Bij heel wat huidige jongeren is Robert Redford geen grote naam. Bij sommigen onder hen doet de naam niet eens een belletje rinkelen. Robert wie...? Maar ooit was deze getalenteerde acteur een wereldster: de Brad Pitt van de jaren 70. Dat had Redford niet alleen te danken aan zijn knappe uiterlijk (mooie donkerblonde haren, grijsblauwe ogen, een atletisch lichaam, perfecte tanden en een brede, guitige glimlach), maar ook aan zijn charismatische uitstraling.

Jeugd

Charles Robert Redford Jr. werd geboren op 18 augustus 1936 in de Californische badplaats Santa Monica. Na zijn studies schilderkunst aan het Pratt Institute in Brooklyn, New York, volgde Redford acteerlessen aan de American Academy of Dramatic Arts in New York.

Zijn professionele carrière als acteur begon met toneelrollen in de New Yorkse theaterwijk Broadway vanaf 1959 en met gastrollen in Amerikaanse tv-series vanaf 1960. 

In 1960 was Redford ook voor het eerst te zien in een langspeelfilm, als figurant in de romantische komedie Tall Story van Joshua Logan, met Anthony Perkins en Jane Fonda (ook in haar filmdebuut) in de hoofdrollen. Redford was toen 24.  

Zes jaar later, in 1966, speelde Redford mee in The Chase van Arthur Penn (lees ons In Memoriam over Penn hier): een beklijvend psychosociaal drama over racisme, overspel, roddels, corruptie en vigilantisch geweld in een bekrompen Amerikaans stadje, met Marlon Brando (onze favoriete acteur) en Jane Fonda in de hoofdrollen en met Redford in zijn bijrol van de ontsnapte gevangene Charlie "Bubba" Reeves.

Jane Fonda en Robert Redford in The Chase.

Doorbraak

Redfords grote doorbraak begon in 1969, toen hij als de zwijgzame outlaw The Sundance Kid een hoofdrol vertolkte in de schitterende western en buddy movie Butch Cassidy and the Sundance Kid van George Roy Hill (één van onze favoriete westerns). Redfords tegenspelers waren de 11 jaar oudere, ervaren en reeds beroemde method-acteur Paul Newman (één van onze favoriete acteurs) als de flamboyante partner in crime Butch Cassidy, en de mooie actrice Katharine Ross in haar bijrol van Etta Place: de love interest van The Sundance Kid. Losjes gebaseerd op historische feiten in de misdadige levenswandel van de beruchte Amerikaanse bandieten Robert LeRoy Parker alias Butch Cassidy en Harry Alonzo Longabaugh alias The Sundance Kid, werd deze avontuurlijke western en road movie een kaskraker. Dat was onder meer te danken aan de meeslepende chemie tussen Newman en Redford, wier veelzijdige vertolkingen van het duo voortvluchtige outlaws -van komisch tot dramatisch- onweerstaanbaar bleken. Bekijk een filmfragment hier.

Robert Redford (links) en Paul Newman in Butch Cassidy and the Sundance Kid.

Datzelfde jaar was Redford ook te zien als de onpeilbare hulpsheriff Cooper in de antiracistische en tragiromantische western Tell Them Willie Boy Is Here (1969) van Abraham Polonsky, met Robert Blake in de titelrol van de voortvluchtige indiaan Willie Boy, en Katharine Ross als Willie Boy's indiaanse geliefde Lola. Tot slot speelde Redford in datzelfde jaar ook de titelrol van de (fictieve) Amerikaanse competitieskiër David Chappellet in het skidrama Downhill Racer (1969) van Michael Ritchie, met tegenspeler Gene Hackman (één van onze favoriete acteurs) als de coach van de Amerikaanse skiploeg (lees ons In Memoriam over de onlangs overleden Gene Hackman hier).

Robert Redford als het titelpersonage in Downhill Racer.

Redfords drie hogervermelde vertolkingen in 1969 leverden hem een gezamenlijke BAFTA Award voor beste acteur op.

Stille kracht

In 1972 kwam Redfords stille kracht als acteur voluit tot zijn recht in zijn doorleefde vertolking van de verbeten titelheld in de avontuurlijke frontierwestern Jeremiah Johnson van Sidney Pollack (ook één van onze favoriete westerns), gebaseerd op de echte exploten van de legendarische Amerikaanse pelsjager en avonturier John Jeremiah Garrison Johnston (circa 1824-1900) zoals beschreven in de biografie Crow Killer: The Saga of Liver-Eating Johnson van Raymond Thorp en Robert Bunker uit 1958 en in de historische roman Mountain Man van Vardis Fisher uit 1965. Bekijk de hele film hier.

Robert Redford als de avontuurlijke titelheld in Jeremiah Johnson.

Romantiek

Sydney Pollack zat ook in de regiestoel voor het populaire romantisch drama The Way We Were (1973): een kaskraker waarin Redford en Barbra Streisand de hoofdrollen vertolken.

Tot de latere succesvolle romantische drama's met Robert Redford in een hoofdrol behoren onder meer:

Robert Redford en Meryl Streep in Out of Africa.

- The Great Gatsby (1974) van Jack Clayton, naar de gelijknamige roman uit 1925 van F. Scott Fitzgerald, met Redford in de titelrol van de miljonair Jay Gatsby en met Mia Farrow als de love interest Daisy Buchanan;

- Out of Africa (1985), andermaal onder regie van Sidney Pollack, losjes gebaseerd op de memoires van de Deense barones Karen Christenze von Blixen-Finecke, gespeeld door Meryl Streep, met Redford als de Engelse aristocraat Denys Finch Hatton: een jager op groot wild in Brits-Oost-Afrika (het huidige Kenia). De film won maar liefst 7 Oscars, waaronder die voor beste film, beste regie en beste actrice Meryl Streep;

- en Indecent Proposal (1993) van Adrian Lyne, met Demi Moore en Woody Harrelson als een pasgetrouwd koppel in geldnood en Redford als een miljonair die het echtpaar een onwelvoeglijk maar verleidelijk voorstel doet...

Oplichterskomedie

Eén van de beste en meest succesvolle films met Redford is The Sting: een veelzijdige oplichterskomedie uit 1973, waarvoor Redford opnieuw samenwerkte met regisseur George Roy Hill en acteur Paul Newman. Robert Shaw speelt daarin met brio een onuitstaanbare Iers-Amerikaanse bankdirecteur en gangsterbaas, maar ook de vertolkingen van Redford als de grifter Johnny Hooker en van Newman als de ervaren con man Henry Gondorff zijn om van te snoepen. De film werd niet alleen een kaskraker van jewelste (hij kostte circa 5,5 miljoen dollar, maar leverde in de VS alleen al ruim 160 miljoen dollar op), maar won bovendien 7 Oscars, waaronder die voor beste film, beste regie, beste origineel scenario, beste muziek en beste kostuumontwerp. Bekijk een filmfragment met Paul Newman en Robert Shaw hier.

Robert Redford (links) en Paul Newman in The Sting.

Politieke drama's en mysteriethrillers

Redford speelde ook hoofdrollen in memorabele politieke drama's en mysteriethrillers, zoals:

- het cynische politiek drama The Candidate (1972) van Michael Ritchie, met Redford in de titelrol van de (fictieve) Californische gouverneurszoon Bill McKay, die zich kandidaat stelt om verkozen te worden tot senator onder leiding van zijn opportunistische politieke consultant en campagneleider (gespeeld door Peter Boyle);

- het degelijke spionagemysterie Three Days of the Condor (1975), alweer onder regie van Sidney Pollack, met Redford als de New Yorkse CIA-analist Joe Turner die begint te vrezen voor zijn leven nadat zijn collega's vermoord worden;

- en het meeslepende en invloedrijke journalistieke drama All the President's Men (1976) van Alan J. Pakula, naar het gelijknamige boek uit 1974 van de Amerikaanse journalisten Carl Bernstein en Bob Woodward over het politieke Watergate-schandaal, met Redford als Woodward en Dustin Hoffman als Bernstein.   

Robert Redford (links) en Dustin Hoffman in All the President's Men.

Latere filmrollen

In de eerste helft van de jaren 80 speelde Redford nog hoofdrollen in onder meer:

- het op feiten gebaseerde gevangenisdrama Brubaker (1980) van Stuart Rosenberg, met Redford in de titelrol van de integere gevangenisdirecteur Henry Brubaker die undercover gaat als een pseudo-gedetineerde in zijn eigen gevangenis...;

- het populaire honkbaldrama The Natural (1984) van Barry Levinson, met Redford in de titelrol van de getalenteerde (fictieve) honkbalspeler Roy Hobbs (losjes gebaseerd op de echte honkbalspeler Eddie Waitkus);

- en het hogervermelde romantisch drama Out of Africa (1985). 

Daarna waren Redfords hoogdagen als populaire filmster stilaan voorbij, hoewel hij de voorbije decennia nog meespeelde in zo'n 25 films, waaronder:

- het hogervermelde erotisch drama Indecent Proposal (1993);

- het (door Redford zelf geregisseerde) populaire drama The Horse Whisperer (1998): een kaskraker met Redford in de titelrol van de paardenfluisteraar Tom Booker en met een nog piepjonge Scarlett Johansson als het hulpbehoevende tienermeisje Grace MacClean;

- het zeil- en overlevingsdrama All Is Lost (2013) van J.C. Chandor, met Redford als enige acteur in zijn rol van een naamloze zeiler in nood;

- en de razend populaire superheldenfilms Captain America: The Winter Soldier (2014) en Avengers: Endgame (2019), beide geregisseerd door de broers Anthony en Joe Russo, met Redford in zijn bijrol van het personage Alexander Pierce.

Robert Redford in Captain America: The Winter Soldier.

Regisseur

Behalve een succesvolle acteur, was Redford ook een verdienstelijke regisseur, die zijn eigen films bovendien meestal zelf produceerde.

Zijn regiedebuut was het psychosociaal familiedrama Ordinary People uit 1980, met Timothy Hutton, Mary Tyler Moore, Donald Sutherland, Judd Hirsch en Elizabeth McGovern in de belangrijkste rollen. De film leverde Redford meteen de Oscar voor beste regisseur op en won ook de Oscars voor beste film, beste mannelijke bijrol (van Timothy Hutton) en beste bewerkte scenario (van Alvin Sargent). Veel te veel eer, volgens ons, want er waren in 1980 veel betere films van veel betere regisseurs met veel betere scenario's en betere vertolkingen, zoals The Shining van Stanley Kubrick, Raging Bull van Martin Scorsese, Dressed to Kill van Brian De Palma en Tess van Roman Polanski. Lees meer over deze en andere missers van de Oscarjury in ons kritische artikel Schaf de Oscars af!. 

De populairste film onder regie van Redford is wellicht het hogervermelde drama The Horse Whisperer uit 1998.

Robert Redford en Scarlett Johansson in The Horse Whisperer.

Maar de beste film die Redford zelf regisseerde, is volgens ons Quiz Show uit 1994: een meeslepend drama, gebaseerd op historische feiten, over bedrieglijke praktijken tijdens de Amerikaanse tv-quiz Twenty One in de jaren 50, met Ralph Fiennes, John Turturro (één van onze favoriete acteurs), David Paymer en Hank Azaria als de bedriegers (die wij opnamen in onze Top 150 van de beste movie villains aller tijden).

Promotie van onafhankelijke films

Redford was ook de oprichter en bezieler van het jaarlijkse Sundance Film Festival in Utah, dat hij startte in 1978, en van het Sundance Film Institute, opgericht in 1981 in Utah, beide bedoeld ter ondersteuning en promotie van onafhankelijke filmproducties. Zowel het Sundance Film Festival als het Sundance Film Institute bestaan vandaag nog steeds. 

Net als Redfords Sundance Resort in Utah (opgericht in 1969), werden het Sundance Film Festival en het Sundance Film Institute vernoemd naar Redfords titelpersonage The Sundance Kid in de hogervermelde western Butch Cassidy and the Sundance Kid: de film waarmee Redford in 1969 voor het eerst een grote ster werd.

Gemiste kans

Redford vertolkte als acteur bijna uitsluitend sympathieke personages. Heel af en toe een ambivalente antiheld, zoals de norse en enigmatische hulpsheriff Cooper in de hogervermelde western Tell Them Willie Boy Is Here uit 1969, waarin Cooper seksueel profiteert van de hunkerende antropologe Liz (gespeeld door Susan Clark). Maar Cooper is au fond een integere en moedige man. En afgezien van Redfords bijrol van het personage Alexander Pierce in de hogervermelde superheldenfilms, speelde Redford nooit een movie villain. Jammer, want hoewel hij geknipt was voor zijn talrijke rollen van good guys en hij daarmee uitgroeide tot een Hollywoodicoon, misten Redfords rollen tot op zekere hoogte variatie en complexiteit, terwijl deze getalenteerde acteur volgens ons nochtans meer dan genoeg in huis had om complexere, meer uitdagende personages te vertolken, zoals volbloed slechteriken die de donkere kant van de condition humaine belichamen. Kortom, Redford was geen verrassende en intense method-acteur à la Marlon Brando of Daniel Day-Lewis (die wij beiden wél opnamen in onze Top 25 van onze favoriete acteurs).

Toch zullen wij Robert Redford blijven koesteren als één van de laatste oldskool Hollywoodsterren, wiens tijdloze charisma gelukkig op film vastgelegd werd. 

Adiós, amigo!

Joeri Naanai

Robert Redford als The Sundance Kid in Butch Cassidy and the Sundance Kid.

Jeremiah Johnson - full movie

Jeremiah Johnson is een avontuurlijke, meeslepende frontierwestern van Sidney Pollack uit 1972, met Robert Redford in één van zijn beste vertolkingen als de verbeten titelheld. 

De film, die behoort tot onze favoriete westerns, is gebaseerd op het leven van de échte legendarische Amerikaanse pelsjager en avonturier John Jeremiah Garrison Johnston (circa 1824-1900), zoals beschreven in de non-fictieboeken Mountain Man van Vardis Fisher en Crow Killer: The Saga of Liver-Eating Johnson van Raymond Thorp en Robert Bunker.

Om de hele film te bekijken, klikt u hieronder in het videoscherm op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan rechtsonder bij instellingen op "Quality" en op 720p voor hogere beeldkwaliteit.

 

(Klik op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan rechtsonder bij instellingen op "Quality" en op 720p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: western / avontuur / biopic / road movie

   

De beste

  westerns

      aller tijden       

           

Op westerns wordt vandaag de dag vaak -en volgens ons volkomen onterecht- neergekeken als ware het een ouderwets en voorbijgestreefd filmgenre. Er kleeft al enkele decennia een etiket van gedateerde kinderachtigheid op het genre. Alsof het in westerns alleen maar zou gaan om clichés uit Hollywood, zoals duellerende revolverhelden, stoere cowboys en indianen op het oorlogspad. Dat geldt weliswaar voor heel wat westerns, die vaak oppervlakkig zijn, maar er bestaan ook tal van voorbeelden die bewijzen dat een western veel meer kan zijn dan dat. En sommige westerns zijn zelfs onvervalste meesterwerken. Het verdomhoekje waarin de western tegenwoordig zit doet in elk geval afbreuk aan het veelzijdige potentieel van het genre. 

Hoe dan ook, de liefde van de filmindustrie en de meeste bioscoopbezoekers voor westerns is vandaag dermate bekoeld dat er in vergelijking met films in andere genres nog zeer weinig westerns gemaakt worden. Dat was ooit anders.

De klassieke western

In de eerste helft van de 20ste eeuw waren westerns razend populair. Wist u trouwens dat de allereerste volwaardige Amerikaanse actiefilm een western was: The Great Train Robbery, een zeer invloedrijke stille kortfilm van Edwin S. Porter uit 1903, met het memorabele shot van een treinrover die naar de camera schiet (naar het publiek dus); een shot dat 87 jaar later door Martin Scorsese (één van onze favoriete regisseurs) geïmiteerd werd in zijn magistrale gangsterkroniek GoodFellas (één van onze favoriete films). The Great Train Robbery was tevens één van de allereerste blockbusters en droeg er toe bij dat de western destijds snel uitgroeide tot het populairste filmgenre in de VS. Tussen 1900 en 1940 werden naar schatting ruim 10.000 westerns geproduceerd. 

Screenshots uit The Great Train Robbery (links) en GoodFellas.

John Wayne werd een ster dankzij Stagecoach.

In 1939 voltooide de Amerikaanse cineast John Ford -dé westernregisseur bij uitstek- Stagecoach: ook een uiterst invloedrijke klassieker, met westernicoon John Wayne in zijn doorbraakrol (lees onze recensie hier en bekijk de hele film hier). De legendarische Amerikaanse cineast Orson Welles beschouwde Stagecoach als één van de beste films aller tijden. Volgens Welles-biograaf Simon Callow keek Orson Welles ter voorbereiding van zijn eigen invloedrijke meesterwerk Citizen Kane (1941) zo'n 40 keer naar Stagecoach, omdat deze western volgens Welles de ideale blauwdruk is van hoe een goede film in elkaar zit. Stagecoach was destijds een daverend succes en wordt sindsdien beschouwd als een iconische mijlpaal in de filmgeschiedenis. Dat geldt ook voor John Fords epische en visueel verbluffende western The Searchers uit 1956 (tevens één van onze favoriete road movies), waarin John Wayne een racistische antiheld speelt die indianen haat. Omdat dit personage wordt neergezet als een hardvochtige, antipathieke loner, kan The Searchers beschouwd worden als een vroege voorloper van de latere zogeheten 'revisionistische' westerns. (zie verder) Ook daarom is het één van de favoriete films van Martin Scorsese. 

Het iconische, vaak geïmiteerde shot uit de slotscène van The Searchers.

Scorsese is, net als ons, ook een grote fan van Duel in the Sun (1946): een in glorieuze Technicolor opgenomen western van King Vidor, met Gregory Peck (één van de knapste acteurs aller tijden) en Jennifer Jones als een koppel dat ten onder gaat aan hun onderlinge zelfdestructieve passie (bekijk de hele film hier).

De spaghettiwestern

   

Na de opkomst van de televisie kregen westernfilms zware concurrentie van westernseries op tv, waardoor de populariteit van westernfilms fors daalde. Tot de geniale Italiaanse cineast Sergio Leone (ook één van onze favoriete regisseurs) het genre in de jaren 60 heruitvond met zijn invloedrijke spaghettiwesterns, die gekenmerkt worden door onder meer explosief geweld, een realistisch production design, absurde humor, extreme close-ups en magistrale muziek van Ennio Morricone (bekijk een documentaire over Leone hier, lees ons biografische portret van Morricone hier en beluister filmmuziek van Morricone hier). Dankzij Sergio Leone's uiterst invloedrijke eerste western A Fistfull of Dollars (1964) en zijn latere westerns For a Few Dollars More uit 1965 (bekijk de hele film hier), The Good, the Bad and the Ugly uit 1966 (tevens één van onze favoriete road movies; bekijk de hele film hier en de knappe begingeneriek hier) -alledrie met Clint Eastwood- en onze favoriete western Once Upon a Time in the West uit 1968 (tevens één van onze favoriete films tout court, ongeacht het genre; bekijk een filmfragment hier) kreeg het westerngenre een tweede adem en blikten ook andere regisseurs, zoals Sergio Corbucci, talrijke spaghettiwesterns in.

Eli Wallach (links) en Clint Eastwood in The Good, the Bad and the Ugly.

De revisionistische western

Het gewelddadige karakter van de spaghettiwesterns die Leone en zijn epigonen (onder wie Sergio Corbucci) maakten, weerspiegelde een nieuwe, rebelse en maatschappijkritische tijdsgeest die leidde tot het boeiende subgenre van de revisionistische western, die de mythe van het heroïsche Wilde Westen op losse schroeven zette en onder meer inzoomde op de immorele aspecten van geweld. Dit verklaart de cynische ondertoon in boeiende westerns zoals:

- The Left Handed Gun (1958) van Arthur Penn (lees ons In Memoriam over Penn hier), met Paul Newman (één van onze favoriete acteurs) in zijn titelrol als een psychologisch labiele versie van de historische 'revolverheld' Billy the Kid; 

- One-Eyed Jacks (1961) van en met Marlon Brando (onze favoriete acteur): het complexe, zwaar onderschatte regiedebuut van Brando (dat tevens behoort tot onze favoriete road movies), waarin Brando en Karl Malden (ook één van onze favoriete acteurs) uitblinken als een duo bandieten die behoren tot de beste movie villains aller tijden (bekijk de hele film hier);

- The Wild Bunch (1969) van Sam Peckinpah: memorabel voor zijn bloederige, controversiële 'balletten van geweld';

- Little Big Man (1970) van Arthur Penn (ook één van onze favoriete road movies): een humoristische, maar tevens aangrijpende tragikomedie waarin Penn de genocide op de indianen aan de kaak stelde en onrechtstreeks kritiek gaf op de Vietnamoorlog (bekijk de hele film hier). 

Dustin Hoffman (rechts) als het titelpersonage in Little Big Man.

Ook de rauwheid van McCabe & Mrs. Miller (1971) van Robert Altman, de complexe psychologie van de titelpersonages in Pat Garrett and Billy the Kid (1973) van Sam Peckinpah, en het duivelse karakter van de naamloze, enigmatische wraakengel die Clint Eastwood speelt in de door hemzelf geregisseerde western High Plains Drifter (1973) toonden aan dat de gloriedagen van de klassieke western voorgoed voorbij waren en plaats geruimd hadden voor een donkerder wereldbeeld. Dit soort van ambigue, antiheroïsche westerns, waarin het onderscheid tussen goed en kwaad vervaagt, kreeg navolging met onder meer:

Kevin Costner in Dances With Wolves.

- Heaven's Gate (1980) van Michael Cimino: een aan de kassa gigantisch geflopt, maar visueel verbluffend historisch westernepos over de oorlog tussen hebzuchtige grootgrondbezitters en nieuwe Europese immigranten in Wyoming aan het eind van de 19de eeuw; 

- The Long Riders (1980) van Walter Hill: een knappe western met de broers James en Stacy Keach als de legendarische outlaws Jesse James en Frank James, die destijds indruk maakte met onder meer fotogenieke, in slow motion gefilmde shootouts;

- Dances with Wolves (1990) van en met Kevin Costner: een episch avontuur waarin Costner terechte kritiek geeft op de blanke terreur tegen de indianen (bekijk een filmfragment hier en de hele film hier);

- Unforgiven (1992) van en met Clint Eastwood: een meesterwerk dat de mythe van de nobele revolverheld ontkracht (en dat tevens behoort tot onze favoriete road movies en onze favoriete films tout court), waarin Gene Hackman (één van onze favoriete acteurs) en Richard Harris uitblinken in hun briljante vertolkingen van twee memorabele movie villains (bekijk de trailer hier en een filmfragment hier);

- The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford (2007) van Andrew Dominik: een visueel verbluffend, lyrisch in beeld gebracht psychosociaal drama over de laffe moord op de outlaw Jesse James, met knappe vertolkingen van Brad Pitt als de ondoorgrondelijke Jesse James en vooral van Casey Affleck als de gluiperige moordenaar Robert Ford, ook één van de beste movie villains aller tijden (bekijk een filmfragment hier). 

Clint Eastwood als de duistere antiheld in Unforgiven.

De komische western

De meeste westerns zijn letterlijk en figuurlijk bloedserieus. Toch zitten er ook enkele geslaagde komedies en tragikomedies tussen, zoals Cat Ballou (1965) van Elliot Silverstein met Jane Fonda en Lee Marvin, The Life and Times of Judge Roy Bean (1972) van John Huston met Paul Newman en Ava Gardner (bekijk de hele film hier), Goin' South uit 1978 van en met Jack Nicholson (één van onze favoriete acteurs) en de musical Oklahoma! (1955) van Fred Zinneman (bekijk de hele film hier). 

De beste films in dit humoristische subgenre zijn volgens ons Little Big Man (zie hoger), de avontuurlijke tragikomedie Butch Cassidy en the Sundance Kid (1969) van George Roy Hill met Paul Newman en Robert Redford in de titelrollen (bekijk een filmfragment hier) en My Name Is Nobody uit 1973 (bekijk de hele film hier). Die laatste film is een hilarische spaghettiwestern onder regie van de Italiaanse cineasten Toni Valerii en Sergio Leone, met glansrollen van Hollywoodveteraan Henry Fonda als een oude revolverheld en van een grappige Terence Hill (één van de knapste acteurs aller tijden) die de show steelt als de nonchalante, koelbloedige en uiterst roekeloze titelheld "Nobody". De schitterende muziek is van -hoe kan het ook anders- Ennio Morricone (beluister die muziek hier).

Absurde humor met Terence Hill in de avontuurlijke westernkomedie My Name Is Nobody.

Onverwoestbaar

Hoewel het westerngenre sinds de jaren 70 op apegapen ligt, is het niet dood. Sommige cineasten blijven zich immers aangetrokken voelen tot de avontuurlijke, epische dimensies van het genre, waarin universele en tijdloze thema's zoals goed en kwaad, hebzucht, eer, heroïsme, geweld, wraak, vrijheid, romantiek en nostalgie kunnen gevisualiseerd worden tegen het fotogenieke decor van de Far West. Dat maakt het genre onverwoestbaar, zoals blijkt uit het succes van de briljante neo-western-misdaadthriller No Country For Old Men uit 2007 (die tevens behoort tot onze favoriete road movies en onze favoriete films over seriemoorden) onder regie van Joel en Ethan Coen (die behoren tot onze favoriete regisseurs). Deze film won vier Oscars: voor beste film, beste regie, beste mannelijke bijrol (van Javier Bardem als één van de beste movie villains aller tijden) en beste geadapteerd scenario (bekijk een filmfragment hier en een making-of documentaire hier). Met True Grit (2010) -een geslaagde remake van de gelijknamige klassieker met John Wayne uit 1969- bewezen de gebroeders Coen dat zij ook een klassieke western aankunnen (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier). 

The Hateful Eight (2015), de nieuwe film van Quentin Tarantino (ook één van onze favoriete regisseurs), is met zijn combinatie van duivelse humor, extreem geweld en door Tarantineske dialogen gedreven mysterie allesbehalve klassiek, maar scoorde bij pers en publiek (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier). Het succes van deze eigenzinnige western is ook te danken aan de cast, de knappe Panavision-beelden en de knappe muziek van Ennio Morricone die er een Oscar voor won.

The Revenant (2015), een meeslepende en briljant in beeld gebrachte survival-western van de getalenteerde Mexicaanse cineast Alejandro González Iñárritu, met Leonardo DiCaprio en Tom Hardy in hun doorleefde hoofdrollen, werd zelfs genomineerd voor maar liefst 12 Oscars (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier). Dit toont aan dat het westerngenre ook vandaag nog een schijnbaar onuitputtelijke bron van inspiratie is.

Leonardo DiCaprio kreeg een Oscar voor zijn doorleefde titelrol
in het epische overlevingsdrama The Revenant.

Wie doet er mee 'cowboy en indiaan'?

Ik kan alvast niet genoeg krijgen van westerns. Reeds als kind was ik in de ban van westerns (en van piratenfilms en historische drama's). Toen ik op woensdagnamiddagen en 's weekends niet naar school moest, zat ik thuis in de woonkamer vaak aan het tv-scherm gekluisterd om te genieten van zwart-wit klassiekers zoals High Noon (1952) van Fred Zinneman met Gary Cooper (één van de knapste acteurs aller tijden) en Grace Kelly (één van de mooiste filmgodinnen aller tijden), of Fort Apache (1948) van John Ford met John Wayne en Henry Fonda. Het was mijn manier om weg te dromen. Daags nadien riep ik op de speelplaats van de jongensschool in de Sint-Camillusstraat in Wilrijk: "Wie doet er mee cowboy en indiaan?", waarna ik samen met mijn schoolkameraadjes in onze eigen 'westerns' meespeelde. En dankzij de Nederlandse ondertitels van de westerns die ik destijds op tv zag, leerde ik ook op zeer jonge leeftijd Engels. Waar westerns al niet goed voor zijn... 

TOP 30

Dit zijn onze favoriete westerns,

in volgorde van onze voorkeur:

1. Once Upon a Time in the West  van Sergio Leone (1968)

Charles Bronson (links) en Henry Fonda in Once Upon a Time in the West.

2. The Good, the Bad and the Ugly  van Sergio Leone (1966)

3. Unforgiven  van Clint Eastwood (1992)

4. Little Big Man  van Arthur Penn (1970)

5. Dances with Wolves  van Kevin Costner (1990)

6. Butch Cassidy and the Sundance Kid  van George Roy Hill (1969)

7. One-Eyed Jacks  van Marlon Brando (1961)

8. No Country for Old Men  van Joel en Ethan Coen (2007)

9. The Searchers  van John Ford (1956)

10. The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford  van Andrew Dominik (2007)

11. My Name Is Nobody  van Tonino Valerii en Sergio Leone (1973)

12. The Revenant  van Alejandro González Iñárritu (2015)

13. Jeremiah Johnson  van Sydney Pollack (1972)

14. The Treasure of the Sierra Madre  van John Huston (1948)

15. Stagecoach  van John Ford (1939)

16. True Grit  van Joel en Ethan Coen (2010)

17. Duel in the Sun  van King Vidor (1946)

18. How the West Was Won  van Henry Hathaway, John Ford en George Marshall (1962)

19. The Big Trail  van Raoul Walsh (1930)

20. The Hateful Eight  van Quentin Tarantino (2015)

21. Shane  van George Stevens (1953)

22. The Wild Bunch  van Sam Peckinpah (1969)

23. High Plains Drifter  van Clint Eastwood (1973)

24. Red River  van Howard Hawks (1948)

25. The Missouri Breaks  van Arthur Penn (1976)

26. Ride the High Country  van Sam Peckinpah (1962)

27. Heaven's Gate  van Michael Cimino (1980)

28. The Ballad of Cable Hogue  van Sam Peckinpah (1970)

29. Goin' South  van Jack Nicholson (1978)

30. 3:10 to Yuma  van James Mangold (2007)

Niet akkoord met de films (of hun volgorde) in bovenstaande lijst? Reageer hieronder in de reactiebox (klik op de link "reacties" als de reactiebox nog niet open is).

Joeri Naanai.

De ogen van Charles Bronson als het personage "Harmonica" in Once Upon a Time in The West.
Zulk een extreme close-up was één van de handelsmerken van regisseur Sergio Leone.