Een intense achtervolgingsthriller

Marathon Man  van John Schlesinger     ★★★★ 

Dustin Hoffman als het achtervolgde titelpersonage.

Gisterenavond hebben we een klassieker herbekeken waarvan we reeds in onze tienerjaren genoten hebben: de uitstekende achtervolgingsthriller Marathon Man uit 1976 van de Engelse regisseur John Schlesinger, gebaseerd op een boeiend scenario van de succesvolle joods-Amerikaanse schrijver en scenarist William Goldman naar diens eigen gelijknamige roman uit 1974. Bekijk de hele film hier.

Een vakkundige scenarist

Eerder schreef William Goldman reeds de scenario's van het misdaadmysterie Harper (1966) en van de uitstekende western Butch Cassidy and the Sundance Kid uit 1969 (één van onze favoriete westerns). En na Marathon Man kwamen er nog meer boeiende films uit die gebaseerd waren op scenario's van Goldman, zoals:

- het beklijvende politiek-journalistieke drama All the President's Men (1976) over het Watergate-schandaal;

- het avontuurlijke oorlogsdrama A Bridge Too Far (1977);

- de ijzersterke psychosociale misdaadthriller Misery uit 1990 (één van onze favoriete films over seriemoorden, alsook één van onze favoriete horrorfilms en één van onze favoriete films tout court; bekijk een filmfragment hier en de hele film hier);

- het boeiende militaire rechtbankdrama A Few Good Men (1992);

- en de geslaagde politieke thriller Absolute Power (1997). 

Kortom, William Goldman (overleden in 2018) kende zijn vak, wat ook blijkt uit zijn scenario van Marathon Man.

Tegen wil en  dank

Het meeslepende verhaal van Marathon Man draait rond de joods-Amerikaanse geschiedenisstudent Thomas "Babe" Levy (titelrol van de veelzijdige en gerespecteerde Hollywoodacteur Dustin Hoffman). Aan de Columbia-universiteit in New York City bereidt Babe zijn doctoraat over tirannie voor en in zijn vrije tijd traint hij om marathons te lopen. In de universiteitsbibliotheek ontmoet Babe voor het eerst zijn nieuwe lief Elsa (gespeeld door de Zwitserse actrice Marthe Keller). Babe's oudere broer Henry "Doc" Levy (Roy Scheider) doet zich voor als een zakenman in de olie-industrie, maar werkt in het geheim voor een schimmig Amerikaans overheidsagentschap onder leiding van Peter "Janey" Janeway (met brio vertolkt door William Devane). 

Dustin Hoffman als Babe
en Marthe Keller als Elsa.

Babe geraakt tegen wil en dank betrokken in een gevaarlijke missie van zijn broer wanneer de Duitse voortvluchtige nazi, oorlogsmisdadiger en tandarts Christian Szell (glansrol van Laurence Olivier) vanuit diens schuilplaats in het Zuid-Amerikaanse Uruguay naar New York reist om er in een bankkluis een lading diamanten te recupereren die Szell tijdens de Tweede Wereldoorlog in het Poolse nazi-concentratiekamp Auschwitz ontvreemd had van joodse gevangenen...

Roy Scheider (links) en Laurence Olivier in Marathon Man.

Koortsig

Marathon Man boeit van begin tot eind, dankzij de verrassende plotwendingen, het sfeervolle camerawerk onder leiding van Conrad Hall, met locatie-opnames in onder meer New York en Parijs, de vakkundige montage door Jim Clark, de sfeerversterkende muziek van Michael Small, de degelijke vertolkingen van de cast en de strakke regie van John Schlesinger. Samen levert dat een koortsige thriller van de bovenste plank op.

William Devane als Janey.

Der Weiße Engel 

Twee acteurs springen er bovenuit: 

- William Devane, die perfect gecast is als de flegmatieke en ondoorgrondelijke commandant van het geheime Amerikaanse overheidsagentschap; 

- en bovenal de ervaren Engelse topacteur Laurence Olivier, die de show steelt als de gewetenloze en wrede dokter Christian Szell alias der Weiße Engel (de Witte Engel, vanwege zijn witte haren). Olivier heeft er als Szell nooit perverser uitgezien, met zijn geschoren witte haren en een bril met dikke glazen die zijn ogen vergroten. Het personage en zijn bijnaam der Weiße Engel zijn trouwens losjes gebaseerd op een échte oorlogsmisdadiger: de Duitse nazidokter en eugeneticus Josef Mengele alias der Todesengel (de Engel des Doods), die onder meer wrede medische experimenten uitvoerde op gevangenen in Auschwitz.

 Laurence Olivier als dokter Szell alias der Weiße Engel.

De folterscènes waarin Szell zijn oude technieken als nazi en tandarts combineert en toepast op Babe ("Is it safe...?") zijn ondraaglijk intens, mede dankzij de geloofwaardige vertolkingen van Dustin Hoffman en Laurence Olivier. Ook de spannende sequenties waarin Szell eerst 'zijn' diamanten in New York op waarde laat schatten in de joodse juwelierswijk, dan de diamanten ophaalt in de bank, en nadien herkend wordt op straat, behoren tot het beste wat Olivier in zijn lange carrière als acteur presteerde. Let op de reactie van Szell wanneer hij in de New Yorkse bankkluis voor het eerst weer 'zijn' diamanten ziet: Oliviers mimiek en motoriek tonen dat onder het aura van Szells zelfverklaarde nazisuperioriteit in feite vooral laag-bij-de-grondse hebzucht schuilgaat. Ook tijdens de spannende finale, die zich afspeelt in een New Yorks waterpomphuis in Central Park, bewijst Olivier zijn veelzijdige acteertalent met genuanceerde, wisselende emoties, waaronder verrassing, sluwe manipulatiedrang, ongeloof, hebzucht, verontrusting, trots en angst... 

Olivier kreeg voor zijn vertolking in Marathon Man onder meer een Oscarnominatie en de Golden Globe voor beste acteur in een bijrol. Wij namen zijn charismatische glansrol van der Weiße Engel op in onze Top 150 van de beste slechteriken in de filmgeschiedenis.

JN.

Marathon Man (USA-1976): beschikbaar op dvd en blu-ray disc, alsook te bekijken via onderstaande link.
Met: Dustin Hoffman, Roy Scheider, Laurence Olivier, William Devane en Marthe Keller.

Genre: thriller / misdaad

Klik op de oranje link om de hele film te bekijken: Marathon Man - full movie

The Hills Have Eyes - full movie

The Hills Have Eyes is een realistisch in beeld gebrachte horrorfilm van de Amerikaanse regisseur Wes Craven uit 1977, die uitgroeide tot een cultklassieker in het subgenre van exploitatiefilms over kannibalisme.

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Ondertiteling" en "Engels" voor Engelse ondertitels, en op "Kwaliteit" en 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: horror / thriller / exploitatiefilm

Een speelse cultklassieker die het horrorgenre vernieuwde

An American Werewolf in London  van John Landis     ★★★★½

Met zijn zelfgeschreven horrorkomedie An American Werewolf in London (één van onze favoriete horrorfilms) bevestigde de Amerikaanse cineast John Landis in 1981 niet alleen zijn reputatie als een getalenteerde scenarist en regisseur van komedies (zoals Animal House uit 1978 en The Blues Brothers uit 1980), maar bewees hij ook dat hij spannende griezelfilms kon maken. An American Werewolf in London is immers een even griezelige als grappige film, waarin Landis hedendaagse, speelse maar realistisch in beeld gebrachte varianten opvoert van de genreclichés uit traditionele weerwolffilms zoals The Wolf Man van Curt Siodmak uit 1941 en klassieke horrorkomedies zoals Abbott and Costello Meet Frankenstein van Charles Barton uit 1948. 

Naar eigen zeggen, wilde Landis van An American Werewolf in London een film maken die zwarte humor bevat maar tevens expliciete horror toont die realistisch genoeg overkomt om het publiek de stuipen op het lijf te jagen. Daarin is Landis geslaagd. In die mate zelfs dat An American Werewolf in London samen met de humoristische én angstaanjagende horrorfilm The Evil Dead van Sam Raimi (ook uit 1981 en ook één van onze favoriete horrorfilms; lees onze recensie hier) tal van latere films inspireerden die zwarte humor combineren met expliciete horror.

Pas op voor de volle maan...

An American Werewolf in London draait rond de twee jonge Amerikaanse toeristen David en Jack (gespeeld door David Naughton en Griffin Dunne), die begin jaren 80 met hun rugzakken door het Engelse platteland trekken en op een avond bij volle maan terechtkomen in een dorpspub met de toepasselijke naam The Slaughtered Lamb, waar de ongastvrije dorpelingen blijkbaar een gevaarlijk geheim verbergen. Het enige wat de dorpelingen kwijtwillen, wanneer David en Jack op het punt staan om de pub verlaten, zijn enkele raadselachtige en omineuze waarschuwingen: "Beware of the full moon", "Stay on the road" en "Stay clear of the moors"... 

Wat volgt verklappen we niet, maar u mag zich verwachten aan een geslaagde combinatie van horror, zwarte humor, hallucinaties, nachtmerries (en zelfs dromen in dromen) en tragische romantiek. 

Jack en David lopen bij volle maan verloren op de Engelse moors...

Bad Moon Rising

Eén van de meest memorabele sequenties is ongetwijfeld de sequentie waarin een personage (wie verklappen we niet) 's avonds in een Londense woning bij volle maan transformeert tot een weerwolf terwijl op de achtergrond de liedjes Bad Moon Rising van Creedence Clearwater Revival en Blue Moon van Sam Cooke weerklinken, met destijds baanbrekende special make-up effects van Rick Baker (er bestond toen nog geen overtuigende computeranimatie van bewegende personages). Ook andere scènes, met name de hallucinatie- en droomscènes waarin een gruwelijk verminkte levende dode opduikt (wie verklappen we niet), geven blijk van het talent van Rick Baker als grimeur, wat hem de allereerste Oscar voor beste grime opleverde in de geschiedenis van de Oscars.

De Schone en het Beest

De romantische subplot, die draait rond de Londense verpleegster Alex, vertolkt door de charmante Engelse actrice Jenny Agutter, is een speelse, geslaagde variant op De Schone en het Beest-achtige films zoals King Kong.

Tussen verpleegster Alex en haar nieuwe patiënt David groeit iets moois...

Spannend

Naast de sfeervolle en spannende scènes op het Engelse platteland (in het begin van de film), de even grappige als griezelige hallucinatie- en droomscènes, en de voormelde transformatiesequentie, dragen ook andere sequenties bij tot de verdiende cultstatus van An American Werewolf in London als een eigenzinnige, vernieuwende en meeslepende stijloefening in het horrorgenre, zoals de spannende achtervolging in de Londense metro (met onder meer knappe steadicam tracking shots) en de sequentie waarin de weerwolf paniek zaait in de Londense straten. 

Eén van de spannendste sequenties speelt zich af in de Londense metro.

Kaskraker

An American Werewolf in London was in 1981 een wereldwijde kaskraker. Behalve de Oscar voor beste grime, won de film ook twee Saturn Awards: voor beste horrorfilm en voor beste grime.

Nadien breide John Landis een vervolg aan zijn succesvolle filmcarrière met onder meer de sociale komedie Trading Places (1983) met Eddy Murphy (één van onze favoriete komedies), de lange horror-videoclip voor het razend populaire nummer Thriller (1983) van popster Michael Jackson, de westernkomedie ¡Three Amigos! (1986) en de komedie Coming to America (1988) met Eddy Murphy.

JN.

An American Werewolf in London (USA/Groot-Brittannië-1981): beschikbaar op dvd en blu-ray disc.

Met: David Naughton, Griffin Dunne en Jenny Agutter.

Genre: horror / zwarte komedie / romantiek

Klik op de oranje links voor:

- een video-interview uit 1982 over angstaanjagende films: Interview met John Landis, John Carpenter en David Cronenberg

- een achtergrondartikel: Onze favoriete horrorfilms: Top 25

Lawrence of Arabia - full movie

Lawrence of Arabia is een episch, meeslepend en briljant in beeld gebracht woestijnavontuur uit 1962 van de Engelse meestercineast David Lean (één van onze favoriete regisseurs), gebaseerd op de autobiografie Seven Pillars of Wisdom uit 1922 van de Britse kolonel en diplomaat Thomas Edward Lawrence, met de destijds debuterende Engelse acteur Peter O'Toole in zijn veelzijdige en iconische titelrol van de ambitieuze intellectueel en misfit T.E. Lawrence, die tijdens de Eerste Wereldoorlog als een luitenant in het Britse leger vanuit de Egyptische hoofdstad Caïro op avontuur gaat in het Midden-Oosten.

De belangrijkste bijrollen worden vertolkt door Omar Sharif, Anthony Quinn, Alec Guinness, Jack Hawkins, Claude Rains, Michel Ray en John Dimech. 

Deze film is niet alleen één van de beste historische avonturendrama's en antikoloniale oorlogsfilms, maar ook één van de beste biopics en karakterstudies aller tijden.

Lawrence of Arabia won maar liefst zeven Oscars, voor:

- beste film

- beste regisseur

- beste camerawerk in kleur (onder leiding van Freddie Young)

- beste montage (door Anne V. Coates)

- beste muziek (van Maurice Jarre)

- beste art direction en decors voor een kleurenfilm (van John Box, John Stoll en Dario Simoni)

- en beste geluid (van John Cox).

De film duurt bijna vier uur, maar blijft boeien.

Lawrence of Arabia is één van onze favoriete historische drama's, één van onze favoriete road movies en één van onze favoriete films tout court (ongeacht het genre).

Bekijk de hele film hieronder:

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Ondertiteling" en "Engels (Verenigd Koninkrijk)" voor Engelstalige ondertitels, en op "Kwaliteit" en 720p, 1080p, 1440p of 2160p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: historisch drama / avontuur / biopic / oorlogsfilm

Klik op de oranje links voor:

- een filmfragment: Lawrence of Arabia - fragment

- een achtergrondartikel: Onze favoriete films: Top 35

- een achtergrondartikel: Visuele meesterwerken: Top 80

- een achtergrondartikel: Onze favoriete historische drama's: Top 30

- een achtergrondartikel: Onze favoriete road movies: Top 25

Tokyo Story - full movie

Tokyo Story is een sober in beeld gebracht familiedrama uit 1953, gefilmd in zwart-wit, onder regie van de gerespecteerde Japanse cineast Yasujirô Ozu. De film wordt door heel wat cinefielen beschouwd als een psychosociaal meesterwerk. 

De belangrijkste rollen worden vertolkt door Chishû Ryû, Chieko Higashiyama, Sô Yamamura, Setsuko Hara, Haruko Sugimura en Kyôko Kagawa.

Bekijk de hele film hieronder:

 

(Klik op de playbutton)

Genre: psychosociaal familiedrama

Conan the Barbarian - full movie

Conan the Barbarian is een duister en sfeervol in beeld gebracht sword & sorcery-avontuur van de Amerikaanse regisseur John Milius uit 1982, dat destijds een internationale kaskraker was en uitgroeide tot een invloedrijke cultklassieker in het sword & sorcery-genre (een subgenre binnen het bredere fantasy-genre).

De film is gebaseerd op een scenario dat regisseur John Milius zelf schreef in samenwerking met zijn vakbroeder Oliver Stone, die daarvoor inspiratie vonden in de fantasy-verhalen van de Amerikaanse pulpfictieschrijver Robert E. Howard over de avonturen van de mythische held Conan (gepubliceerd vanaf 1932). Ook de schilderijen en tekeningen die de invloedrijke Amerikaanse fantasy- en sciencefictionillustrator Frank Frazetta maakte voor de Conan-verhalen van Robert E. Howard waren een inspiratiebron voor de film, met name voor het uiterlijk van de personages, de sfeerschepping en de visuele aanblik van de film. 

Het verhaal speelt zich af in de ijzertijd en draait rond de avontuurlijke zoektocht van de titelheld Conan naar de moordenaars die zijn ouders ombrachten toen hij nog een kind was. Zo komt Conan als volwassene op het spoor van een bizarre sekte onder leiding van de kwaadaardige tovenaar Thulsa Doom...

Conan wordt gespeeld door de imposante Oostenrijkse bodybuilder Arnold Schwarzenegger in zijn doorbraakrol. Actrice Sandahl Bergman won een Saturn Award voor haar rol van de moedige dievegge Valeria, die Conans love interest wordt. En de Afro-Amerikaanse acteur James Earl Jones blinkt uit in zijn charismatische vertolking van de tovenaar Thulsa Doom, die in een memorabele scène transformeert tot een gigantische reuzenslang. Ook Ben Davidson en Sven-Ole Thorsen hebben de juiste uitstraling in hun respectievelijke bijrollen van Rexor en Thorgrim: de moorddadige handlangers van Thulsa Doom.

De ruwe, fotogenieke landschappen in deze avontuurlijke road movie werden gefilmd in Spanje, waar ook de decors gebouwd werden, zoals de 50 meter hoge Temple of Set: een trappentempel van sekteleider Thulsa Doom.

De sfeerversterkende muziek is van de Grieks-Amerikaanse filmcomponist Basil Poledouris.

En ook de kostuums (ontworpen door John Bloomfield) maken indruk, zoals harnassen en helmen die herinneren aan de garderobe van middeleeuwse Mongoolse krijgers en Vikings. 

Conan the Barbarian behoort tot onze favoriete sword & sorcery-films.

Bekijk de hele film door hieronder in het videoscherm te klikken op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan op de playbutton, en rechtsonder bij instellingen op "Quality" en 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit.

 

(Klik op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan op de playbutton, en rechtsonder bij instellingen op "Quality" en 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: sword & sorcery / fantasy / avontuur / actie / road movie