Reality van Matteo
Garrone ★★½
 |
| Aniello Arena als Luciano. |
De goedlachse Napolitaanse visboer en
family man Luciano (hoofdrol van Aniello Arena) is het prototype van de
Italiaanse 'plantrekker'. Zo verkoopt hij niet alleen vis, maar
drijft hij ook een dubieus handeltje in keukenrobots. Op aandringen van zijn kinderen, neemt Luciano deel aan de audities voor
Grande Fratello: de Italiaanse versie van het populaire
tv-programma Big Brother. Luciano gelooft dat zijn deelname
aan de reality soap verzekerd is en hij begint al te dromen van roem en
rijkdom. Wanneer hij na zijn auditie niets meer hoort van de producers, meent Luciano
dat ze hem stiekem in de gaten houden in afwachting van zijn selectie. Zijn hybris, paranoia en obsessie nemen
steeds groteskere vormen aan en brengen hem ook in conflict met zijn
vrouw...
Iedereen beroemd
Net als de tragikomedies The King
of Comedy (1982) van Martin Scorsese (één van onze favoriete komedies; bekijk de hele film hier) en Iedereen beroemd! (2000) van Dominique Deruddere, gaat de nieuwe Italiaanse tragikomedie Reality (2012) over het wanhopige verlangen van een nobody
om een somebody te worden. De
prozaïsche werkelijkheid van Luciano's dagelijkse leven staat in schril contrast met zijn optimistische perceptie van de glitter en glamour in het nochtans oppervlakkige
wereldje van al even oppervlakkige tv-vedettes, waardoor Luciano de waarde van zijn familie en vrienden vergeet. Hij neemt zijn dromen voor
werkelijkheid en kan geen onderscheid meer maken tussen schijn en
zijn.
 |
Brood en spelen
Luciano's tragikomische lotgevallen
weerspiegelen het bredere maatschappelijke lot van de meeste Italianen: in
de greep van een corrupte overheid die hen onder leiding van
de machtsgeile mediamagnaat en premier Silvio Berlusconi aan de rand van het bankroet bracht, zoeken de doorsnee Italianen afleiding van hun marginale bestaansvoorwaarden in zinledig, voyeuristisch vermaak.
Luciano's zelfbedrog lijkt een aberratie, maar is anno 2012 in feite haast overal schering en inslag: ook elders in de wereld vergapen zich dagelijks
uit verveling en verslaving talloze kijkers aan ijdele 'beroemdheden' zonder verdienste
die hun roem aan niets anders te danken hebben dan aan het perpetuum
mobile van hun inhoudsloze media exposure.
Het leven zoals het is?
Luciano's verhaal vertrekt dus vanuit
een interessante premisse. Maar regisseur Matteo Garrone doet er te weinig mee. Reality lost de verwachtingen daarom niet
helemaal in en is minder beklijvend dan Garrone's vorige film, het
rauwe maffiadrama Gomorra uit 2008, waarin Garrone de zelfkant van de
Italiaanse samenleving veel indringender evoceerde. De gebreken van Reality zijn niet
alleen te wijten aan het scenario, maar ook aan de
montage, waarvan het ritme soms te wensen overlaat.
 |
 |
Anderzijds valt niets aan te merken op
de vertolkingen: de kleurrijke personages lijken zo van de
Napolitaanse straten geplukt en de cast acteert met zoveel naturel
dat de film ook zelf op een reality soap lijkt.
De kitscherige aanblik van het hedendaagse Napels (let op de schreeuwerige garderobe van de personages) steekt sterk af tegen de vale, melancholische pasteltinten van de plekjes waar de stad nog haar traditionele karakter bewaard heeft (zoals de volkse huurkazerne waar Luciano woont). Met zijn afwisseling tussen een bijna documentaire beeldtaal en meer theatrale, naar de films van Federico Fellini verwijzende mise-en-scènes, lijkt regisseur Garrone in Reality de aandacht te willen vestigen op het feit dat 'het leven zoals het is' in Italië de afgelopen decennia fundamenteel veranderd is. En dat er op dat vlak geen enkele reden is tot euforie. Integendeel: net zoals Luciano, glijden ook in werkelijkheid steeds meer Italianen af naar een illusoir, virtueel en individualistisch wereldje dat nog maar weinig gemeen heeft met de tastbare en joviale gemeenschapszin waaraan het mediterrane schiereiland zijn warme, gastvrije reputatie te danken heeft. De mooie, lichtvoetige muziek van Alexandre Desplat in Reality lijkt dat op een ironiserende wijze te beamen.
De kitscherige aanblik van het hedendaagse Napels (let op de schreeuwerige garderobe van de personages) steekt sterk af tegen de vale, melancholische pasteltinten van de plekjes waar de stad nog haar traditionele karakter bewaard heeft (zoals de volkse huurkazerne waar Luciano woont). Met zijn afwisseling tussen een bijna documentaire beeldtaal en meer theatrale, naar de films van Federico Fellini verwijzende mise-en-scènes, lijkt regisseur Garrone in Reality de aandacht te willen vestigen op het feit dat 'het leven zoals het is' in Italië de afgelopen decennia fundamenteel veranderd is. En dat er op dat vlak geen enkele reden is tot euforie. Integendeel: net zoals Luciano, glijden ook in werkelijkheid steeds meer Italianen af naar een illusoir, virtueel en individualistisch wereldje dat nog maar weinig gemeen heeft met de tastbare en joviale gemeenschapszin waaraan het mediterrane schiereiland zijn warme, gastvrije reputatie te danken heeft. De mooie, lichtvoetige muziek van Alexandre Desplat in Reality lijkt dat op een ironiserende wijze te beamen.
Reality kreeg op het voorbije Filmfestival van Cannes de Grand Prix van de jury.
JN.
Reality (Italië/Frankrijk-2012): in de Belgische bioscopen vanaf 7 november 2012.
Genre: tragikomedie / psychosociaal familiedrama
Klik op de oranje link voor de trailer: Reality – trailer
 |
