Posts tonen met het label Nietzsche. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Nietzsche. Alle posts tonen

zaterdag 15 september 2012

Tussen droom en werkelijkheid

Take This Waltz  van Sarah Polley     ★★★




De Canadese freelance journaliste Margot (gespeeld door Michelle Williams) is 28 en al vijf jaar gelukkig getrouwd met de sympathieke kookboekenschrijver Lou (Seth Rogen). Margot en Lou houden zielsveel van elkaar en delen een gezellig huis in Toronto, maar in de loop der jaren is er toch wat sleet gekomen op hun routineuze relatie. 

Seth Rogen als Lou
en Michelle Williams als Margot.

Op een dag woont Margot in het Canadese stadje Louisburg een stukje historisch straattheater bij (ironisch genoeg over eertijdse lijfstraffen voor overspel) en geraakt zij er in gesprek met de charmante kunstenaar Daniel (Luke Kirby). Het toeval -of het lot?- wil dat Daniel in Toronto in dezelfde straat blijkt te wonen als Margot en Lou. Daniel raakt een gevoelige snaar bij Margot. Hij lijkt haar te begrijpen wanneer zij uitlegt dat ze last heeft van fobofobie (angst voor de angst) en hij reageert attent op haar rusteloosheid. Tussen beiden groeit iets moois. Maar Margot wil haar huwelijk niet op het spel zetten en twijfelt of zij wel zou toegeven aan de ontluikende verliefdheid die zij voor Daniel begint te voelen...

Luke Kirby en Michelle Williams in Take This Waltz.

Shouldvitation

Margot twijfelt of haar huwelijk
wel 'spannend' genoeg is...
Take This Waltz (2011) is een nieuw, boeiend romantisch drama over verliefdheid, Weltschmerz en het onverzoenbare verlangen naar geborgenheid en avontuur tegelijk. 

Margot is voortdurend onderhevig aan twijfels die samengevat kunnen worden met het begrip shouldvitation: een neologisme van Daniel, dat neerkomt op een halfslachtige uitnodiging (invitation) voor iets dat in de smaak zou (should) kunnen vallen,  zoals bijvoorbeeld: "We zouden eens samen iets moeten gaan drinken". 

Lou is weliswaar een ongecompliceerde echtgenoot met een hoog knuffelgehalte, maar hij vergeet dat een huwelijk boeiend genoeg moet blijven om duurzaam te kunnen zijn. 

In het gezelschap van Daniel daarentegen krijgt Margot de prikkels die zij bij haar man mist...

Margot heeft last van fobofobie.

Michelle Williams speelt als de gevoelige, rusteloze Margot een gelijkaardig personage als de teleurgestelde jonge vrouw die zij met brio vertolkte in het mooie tragiromantisch drama Blue Valentine uit 2010 (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier). Met een andere, minder ontwapenende actrice in de rol van Margot zouden we wellicht naar het scherm geroepen hebben:"Stom kieken! Blijft bij uwe vent!" Maar Williams slaagt er in om bij de kijker begrip te wekken voor haar complexe personage. Seth Rogen is perfect gecast als de zachtaardige echtgenoot Lou. En Luke Kirby heeft de juiste ambivalente uitstraling voor zijn rol van de scherpzinnige maar ook ietwat gluiperige verleider Daniel.

Kunstenaar Daniel oefent een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit op Margot.

Madame Bovary

De Amerikaanse filmrecensent Richard Brody noemde Take This Waltz in het tijdschrift The New Yorker "een vehemente pseudo-Nietzscheaanse film" die rond de macht en aantrekkingskracht van uiterlijke schoonheid zou draaien. Hoewel Take This Waltz in een collectieve douchescène inderdaad het contrast tussen jonge en oude lichamen toont en daarmee de vergankelijkheid thematiseert, hadden wij echter nooit de indruk dat deze film over uiterlijkheden ging. Integendeel: de onmiskenbaar vrouwelijke toets van regisseuse Sarah Polley, die ook zelf het scenario schreef, zorgt vooral voor intieme, contemplatieve, bitterzoete momenten. En de problematische driehoeksverhouding in Take This Waltz heeft meer gemeen met de complexe relationele dynamiek in films zoals The Deep Blue Sea (2011) van Terence Davies (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier) en Unfaithful (2002) van Adrian Lyne dan met de meer fysieke, oppervlakkige ontrouw van de overspelige partner in pakweg Sunrise (1927) van F.W. Murnau (bekijk de hele film hier) of Fatal Attraction (1987) van Adrian Lyne. Bovendien begrijpen wij niet wat de filosofie van Friedrich Nietzsche hiermee te maken zou hebben: Take This Waltz gaat immers meer over kwetsbaarheid en hunkering dan over macht; meer over de onvervulde verlangens van een verveelde jongedame à la Madame Bovary (het titelpersonage in de beroemde Franse roman van Gustave Flaubert) dan over Nietzsche's zelfzekere Übermensch. En, tussen haakjes, volgens Nietzsche is er overigens geen sprake van een tegenstelling tussen het uiterlijke en het innerlijke: schijn en zijn vallen in zijn filosofie samen.



Dromen

De filmtitel Take This Waltz is ontleend aan Leonard Cohens gelijknamige ballade, die op zijn beurt gebaseerd is op het surrealistische, dromerige gedicht Kleine Weense Wals van Federico García Lorca, waarin de Spaanse dichter mijmert over liefde, dood en verlangen. 

In de film wordt het scherpe contrast tussen zoete dromen en de prozaïsche werkelijkheid geïllustreerd met een beklijvende sequentie waarin Daniel en Margot samen genieten van een hypnotiserend ritje in een ronddraaiende kermisattractie, tot de molen tot stilstand komt en schelle lichten de betovering verbreken. En de slotscène suggereert dat de film misschien, net als Mulholland Drive (2001) van David Lynch (één van onze favoriete films), goeddeels een droom was waarin Margot fantaseert over wat zou kunnen zijn. Dat zou tevens enkele vreemde kronkels in Take This Waltz verklaren, zoals een erotische montage die niet helemaal in de lijn ligt van Margots karakter. Een andere mogelijkheid is dat Margot, spijts de nieuwe wending in haar leven, eindigt hoe zij begon: onbevredigd.


Maar hoe je Take This Waltz ook interpreteert, de conclusie is duidelijk: liefde is een werkwoord, en dromen worden vroeg of laat ingehaald door de werkelijkheid.

JN.

Take This Waltz (Canada/Spanje/Japan-2011): in de Belgische bioscopen vanaf 19 september 2012.
Met: Michelle Williams, Seth Rogen en Luke Kirby.

Genre: romantisch drama

Klik op de oranje link voor de trailer: Take This Waltz - trailer

dinsdag 18 oktober 2011

Pluk de dag

The Future  van Miranda July     ★★



Danslerares Sophie (gespeeld door regisseuse Miranda July) en helpdeskmedewerker Jason (Hamish Linklater) zijn een relatief gelukkig maar kinderloos koppel. Op een dag besluiten ze om de gekwetste zwerfkat Paw Paw te adopteren. Terwijl ze wachten tot Paw Paw genezen is en ze de kat in het dierenasiel mogen ophalen, krijgen Sophie en Jason een existentiële crisis. Ze beseffen dat ze de kaap van de 40 naderen en besluiten om in afwachting van de komst van Paw Paw 30 dagen lang radicaal in het nu te leven. Deze 'pluk-de-dag-praktijk' zet hun relatie echter onder grote druk...

Miranda July en Hamish Linklater.

Is dit alles...?

The Future is, net als Groundhog Day met Bill Murray uit 1993, een eigenzinnige existentiële tragikomedie over het belang van de tijdsbeleving in ons leven. Consequent in het moment leven -zoals de utopische Übermensch van de Duitse filosoof Friedrich Nietzsche- is moeilijker dan je denkt. Het veronderstelt een onvoorwaardelijke aanvaarding en affirmatie van het Leven in àl zijn aspecten. Dus ook in zijn saaie of pijnlijke aspecten. "Is dit alles? Is dit alles? Is dit alles wat er is...?", zong de Nederlandse reggae-popgroep Doe Maar begin jaren 80. Een songtekst die de melancholische ondertoon van The Future goed samenvat. 

Arty farty

Het siert regisseuse Miranda July dat zij het aandurft om originele filosofische onderwerpen uit te diepen. Maar haar doelbewust kunstzinnige aanpak in The Future komt wel erg geforceerd over... 

JN.

The Future (Duitsland/USA-2011): in de bioscoop vanaf 2 november 2011.
Met: Miranda July, Hamish Linklater en David Warshofsky.

Genre: existentiële tragikomedie / psychologisch drama / romantiek

Klik op de oranje link voor de trailer: The Future - trailer

zondag 3 april 2011

Een postmoderne Faust

Limitless  van Neil Burger     ★★★



De (fictieve) Amerikaanse schrijver Eddie Morra (gespeeld door Bradley Cooper) zit in zak en as: hij heeft een writer's block, is blut en wordt gedumpt door zijn lief Lindy (Abbie Cornish). Eddie's uitzichtloze leventje krijgt echter een nieuwe, positieve wending wanneer hij via zijn voormalige schoonbroer een lading experimentele smart pillen in handen krijgt waarmee hij al zijn onbenutte hersencapaciteiten restloos kan activeren. Onder invloed van de pillen verandert Eddie plots in een hyperintelligente versie van zichzelf: zijn zintuigen staan op scherp, hij kan probleemloos informatie opdiepen uit de verste hoeken van zijn geheugen, zijn superbrein legt razendsnel verbanden en hij voelt zich energieker, helderder en doelbewuster dan ooit. 



 













Übermensch

Niet meer gehinderd door (faal)angst of schaamte en blakend van zelfvertrouwen, reorganiseert de new & improved Eddie zijn leven: hij voltooit zijn roman (een geheide bestseller), leert moeiteloos nieuwe talen en gebruikt zijn verscherpt mathematisch, economisch en psychologisch inzicht om samen met de gewiekste zakenman Carl Van Loon (bijrol van Robert De Niro) een fortuin te verdienen op de beurs (het personage Van Loon herinnert tot op zekere hoogte aan de prototypische beursmagnaat Gordon Gekko die Michael Douglas met brio vertolkte in de beklijvende yuppie-klassieker Wall Street van Oliver Stone uit 1987). Dankzij zijn hervonden levenslust en ambitie, slaagt Eddie er zelfs in Lindy weer voor zich te winnen. 

Geen writer's block meer...

Net zoals het titelpersonage Faust in de roman van Goethe zijn ziel verkoopt aan de duivel in ruil voor superieure gaven en persoonlijk succes, legt Eddie zijn lot in handen van de farmaceutica om een soort van Nietzscheaanse Übermensch te worden. Maar net als Faust, moet ook Eddy daar een hoge prijs voor betalen. Wanneer zijn voorraad pillen begint te slinken, krijgt Eddie ontwenningsverschijnselen. De chemische samenstelling van de unieke designer drug heeft immers gevaarlijke bijwerkingen. Bovendien is Eddie niet de enige die wil profiteren van de wonderpillen...

Boeiende vragen  

Gebaseerd op een scenario van Leslie Dixon, naar de roman The Dark Fields uit 2001 van Alan Glynn, roept de Amerikaanse regisseur Neil Burger boeiende vragen op in diens nieuwe psychologische sciencefictionthriller Limitless (2011). Wat is identiteit? Zijn we onszelf nog wanneer we op een kunstmatige manier onze mentale vermogens verhogen en onze persoonlijkheid veranderen? Hoever kan en mag je gaan in het streven naar zelfoverwinning en perfectie? Vanaf wanneer doe je jezelf geweld aan? En kan je echt gelukkig zijn wanneer het geluk in je schoot valt zonder moeite of eigen verdiensten...?

Gemiste kans

In het tweede deel van de film geraakt het boeiende Faust-thema op een zijspoor en glijdt het verhaal af naar een nogal stereotiepe, inspiratieloze finale met obligate gangsters, achtervolgingen en moorden. Een gemiste kans, want samen met de intrigerende premisse, de degelijke vertolking van hoofdrolspeler Bradley Cooper, de ingenieuze montage en de toepasselijke muziek (van de Schotse filmcomponist 
Paul Leonard-Morgan) had een intelligentere afwikkeling van de plot ook een meer beklijvende thriller kunnen opleveren.

Tot slot nog een kritisch, paradoxaal vraagje: als die pillen werkelijk zo efficiënt zijn als we moeten geloven, waarom anticipeert Eddie's superbrein dan niet van meet af aan op hun risico's en contacteert hij andere gebruikers pas wanneer hij zelf de negatieve bijwerkingen ervaart? Het zullen, lieve deugd, toch geen 'zelfbewuste' pillen zijn die hun eigen voortbestaan willen verzekeren...?


JN.

Limitless (USA-2011): in de Belgische bioscopen vanaf 6 april 2011.
Met: Bradley Cooper, Abbie Cornish en Robert De Niro.

Genre: psychologische thriller / sciencefiction / misdaad

Klik op de oranje link voor de trailer: Limitless - trailer


Dankzij de experimentele drug NZT48 beleeft Eddie de ene epifanie na de andere 
en verandert hij van een wanhopige loser in een succesvolle zakenman.