Een verzorgde, maar teleurstellende remake

 Black Narcissus - miniserie (2020)  van Charlotte Bruus Christensen     ★★½

In 1939 verscheen de boeiende roman Black Narcissus van de Engelse schrijfster Rumer Godden. De eerste verfilming daarvan volgde in 1947, ook onder de titel Black Narcissus, geproduceerd en geregisseerd door het veelgeprezen Britse filmmakersduo Michael Powell en Emeric Pressburger, die tevens zelf het scenario schreven (lees daarover meer hier). Het oogstrelende camerawerk in betoverende Technicolor stond onder leiding van de kunstzinnige Engelse cinematograaf Jack Cardiff, die er een Oscar en Golden Globe mee won. Het resultaat was een unieke, fascinerende bioscoopfilm die terecht beschouwd wordt als een visueel meesterwerk. Lees onze recensie hier en bekijk de hele film hier. 

Wie die film nog nooit gezien heeft, zal wellicht genieten van de tweede verfilming van Goddens roman: de driedelige miniserie Black Narcissus uit 2020, geregisseerd door de Deense cineaste en cameravrouw Charlotte Bruus Christensen, die niet alleen in de regiestoel zat maar ook zelf het camerawerk in de miniserie leidde. Wie de film uit 1947 al wél gezien heeft, zoals wij, zal de miniserie waarschijnlijk een teleurstellende remake vinden, zoals wij, want hoewel het scenario van de miniserie, geschreven door de Engelse scenariste Amanda Coe, veel potentieel had (zie verder) en de miniserie ook erg verzorgd in beeld gebracht is, kan deze remake niet tippen aan de onvergetelijke film uit 1947.

Een sensueel religieus thrillerdrama

Een poster ter promotie
van de miniserie Black Narcissus.

Net als de roman uit 1939 en de film uit 1947, focust de miniserie Black Narcissus op de bewogen lotgevallen van een groepje Britse nonnen die onder leiding van hun jonge, nieuwe zuster overste Clodagh (in de miniserie gespeeld door Gemma Arterton) ten tijde van het Britse koloniaal bewind in India vertrekken naar een afgelegen Indiaas dorpje in het Himalayagebergte om daar op een hoge, winderige bergkam het voormalige harempaleis van een Indiase generaal te transformeren tot een nieuw klooster dat tevens dienst moet doen als een missieschooltje voor de kinderen van de Indiase dorpelingen die in de vallei aan de voet van de bergkam wonen. De nonnen krijgen daarbij assistentie van ene mister Dean (Alessandro Nivola): een flegmatieke en vrijzinnige Britse oorlogsveteraan en koloniaal agent, die behulpzaam is maar op de zenuwen werkt van de strikte zuster overste Clodagh. 

De geïsoleerde en winderige locatie, betoverende vergezichten, ijle berglucht, eeuwenoude volkstradities van de dorpelingen en erotische Indiase muurschilderingen in het voormalige harempaleis hebben een merkwaardig, desoriënterend effect op de 'beschaafde' Britse nonnen. Zelfs de immer zelfbeheerste zuster overste 'ontdooit' stilaan: Clodagh herinnert zich de tijd alvorens zij non werd, toen in haar leven en hart nog plaats was voor romantiek en seksualiteit. Tot haar eigen ontreddering, voelt zij zich bovendien aangetrokken tot mister Dean. Maar zij is niet alleen: ook de jonge, labiele non zuster Ruth (Aisling Franciosi) geraakt in de ban van mister Dean. Dat zorgt voor conflicten tussen beide nonnen, waardoor de miniserie evolueert van een sensueel religieus drama naar een thriller...

Gemma Arterton als zuster overste Clodagh
en Alessandro Nivola als mister Dean
in de miniserie Black Narcissus.

Kwaliteiten

De miniserie, die 3 episodes omvat van telkens circa een uur, graaft dieper dan de film uit 1947 in de voorgeschiedenis van het voormalige Indiase harempaleis, met flashbacks naar het tragische lot van de jonge Indiase concubine Srimati (bijrolletje van Gianni Gonsalves), wier zelfmoord en bewaard gebleven paleiskamertje een bron van fascinatie worden voor de morbide zuster Ruth.

Zuster Ruth geraakt in de miniserie geobsedeerd
door de herinnering aan de dode Indiase concubine Srimati.

Net als de roman en de film, thematiseert de miniserie vooral de tegenstelling tussen geest en lichaam, cultuur en natuur, ascese en lust, inhibitie en passie, het cerebrale en het zinnelijke, religieuze spiritualiteit en aards genot. In de miniserie wordt dat bovendien toepasselijk in de verf gezet met shots van zuster overste Clodagh die regelmatig haar hoofdharen kaalscheert en zichzelf in haar kloosterkamer kastijdt met een karwats als zelfopgelegde boetedoening voor haar zonden.

Gemma Arterton als zuster overste Clodagh in de miniserie.

Op visueel vlak blinkt de miniserie uit met onder meer buitenopnames van mooie berglandschappen (gefilmd in Nepal), toepasselijke historische kostuums, waaronder de witte habijten van de nonnen, een prachtig kleurenpalet (veel wit, roze, paars, blauw en bruin), een sfeervolle belichting en knappe decors, waardoor de miniserie herinnert aan de betoverende kleuren en visuele kracht van de film uit 1947. 

Aisling Franciosi heeft in de miniserie de juiste uitstraling als de gestoorde zuster Ruth. Bovendien injecteert Franciosi haar jonge personage met een gevoelige kwetsbaarheid die ontbrak in de filmversie van zuster Ruth die Kathleen Byron met brio vertolkte in 1947 (zie verder). Alessandro Nivola ziet er in de miniserie als mister Dean virieler uit dan de acteur David Farrar die er in de film als mister Dean in zijn korte broek op de rug van een pony veeleer belachelijk dan verleidelijk uitzag. Nila Aalia acteert in de miniserie veel beter in haar bijrol van de Indiase concièrge Angu Ayah dan de overacterende May Hallatt in de film. En Karen Bryson overtuigt in de miniserie met haar gevoelige bijrol van de vertwijfelde zuster Philippa, net zoals Flora Robson in de film. 

Karen Bryson als de zwarte zuster Philippa in de miniserie Black Narcissus. 

Gemiste kansen

Spijts de hogervermelde kwaliteiten, blijft de miniserie ver beneden het niveau van de film uit 1947. Dat ligt vooral aan het volgende:

- Gemma Arterton mist in de miniserie als het hoofdpersonage Clodagh het charisma en veelzijdige acteertalent van Deborah Kerr die schitterde met haar briljante vertolking van de zuster overste in de film uit 1947;

- de flashbacks naar het verleden van Clodagh, alvorens zij non werd, blijven in de miniserie in gebreke in vergelijking met de wondermooie flashbacks in de film die Clodaghs bitterzoete, weemoedige, tragiromantische herinneringen aan haar verleden veel beter opriepen;

- de chemie tussen Alessandro Nivola (als mister Dean) en Gemma Arterton (als Clodagh) in de miniserie mist de nodige 'elektriciteit';  

- de zeer degelijke vertolking van Aisling Franciosi in de miniserie als de labiele zuster Ruth kan uiteindelijk toch niet tippen aan de verontrustende, iconische vertolking van Kathleen Byron als de angstaanjagende zuster Ruth in de film (die behoort tot de beste movie villains aller tijden);

- het psychologische steekspel en de confrontaties tussen zuster overste Clodagh en zuster Ruth in de miniserie beklijven veel minder dan de jaloerse en antagonistische verhouding tussen beide nonnen in de film, bijvoorbeeld tijdens de briljante scène in de film waarin Clodagh aan zuster Ruth verwijt dat zij in de ban is van mister Dean terwijl Clodagh met haar vingers een potlood omklemt en zij niet alleen plots beseft dat haar eigen puntig gevijlde vingernagels te zien zijn (hoewel nonnen hun nagels kort moeten houden uit preutse bescheidenheid) maar Clodagh wellicht ook plots de seksuele bijbetekenis beseft van het potlood (een 'fallus') tussen haar vingers, waarna de camera naar boven zwenkt en eerst een Bijbel toont en dan de veelzeggende (bijna grijnzende) gelaatsuitdrukking van zuster Ruth ter bevestiging dat zij reeds gemerkt heeft dat ook Clodagh onderhevig is aan profane driften (zoals ijdelheid en lust) als gevolg van mister Deans aantrekkingskracht: "I've noticed you're very pleased to see him yourself", aldus zuster Ruth tegen Clodagh in de film; 

Dipika Kunwar als Kanchi (links)
en Chaneil Kular als prins Dilip Rai.

- Dipika Kunwar, nochtans een bevallige actrice, is in de miniserie in haar bijrol van het Indiase dorpsmeisje Kanchi minder memorabel dan Hollywoodster Jean Simmons in de film (denk bijvoorbeeld aan het mooie dansje van Simmons als Kanchi in de film);

- op zijn beurt kan ook Chaneil Kular, hoewel overtuigend in de miniserie in zijn bijrol van de jonge Indiase prins Dilip Rai, de charismatische vertolking van de Indiase acteur Sabu als de sympathieke maar ijdele prins in de film uit 1947 niet doen vergeten;

- de miniserie mist de poëtische kracht van de film; 

- de miniserie slaagt er nooit in om de intense spanningsopbouw in de film te evenaren;

- de muziek in de miniserie tijdens spannend bedoelde momenten (gecomponeerd door Anne Dudley) klinkt vaak stereotiep en stelt teleur in vergelijking met de spannende muzieksegmenten in de film (gecomponeerd door Brian Easdale);

- het ritme van de montage in de miniserie laat soms ook te wensen over;

- en de slotsequenties in de miniserie, waaronder de finale, zijn een sof in vergelijking met de intense slotsequenties in de film, waaronder de sublieme, bloedstollende finale in de film die zich afspeelt in de kloosterkapel en onder de kloosterklok aan de rand van de afgrond.

Gemma Arterton als Clodagh in de miniserie Black Narcissus.

Kortom: hoewel de miniserie Black Narcissus een verdienstelijke poging is om de roman van Rumer Godden nieuw leven in te blazen, staat de eerste verfilming uit 1947 vooralsnog op onaantastbare hoogte.

JN.

Black Narcissus - miniserie (Groot-Brittannië/USA-2020): te bekijken via verschillende streamingdiensten.

Met: Gemma Arterton, Aisling Franciosi, Alessandro Nivola, Chaneil Kular, Nila Aalia, Rosie Cavaliero, Karen Bryson, Patsy Ferran, Gina McKee, Dipika Kunwar, Kulvinder Ghir, Gianni Gonsalves, Diana Rigg, Soumil Malla en Jim Broadbent.

Genre: psychosociale thriller / religieus drama / romantiek

Een oogstrelende reboot in zwart-wit

Ripley (miniserie)  van Steven Zaillian     ★★★★½

In 1955 verscheen de boeiende psychosociale misdaadroman The Talented Mr. Ripley van de Amerikaanse schrijfster Patricia Highsmith, over de leugens, manipulaties en misdaden van het titelpersonage Thomas "Tom" Ripley: een jonge, maar erg sluwe Amerikaanse oplichter met homofiele (of biseksuele) neigingen, die in de jaren 50 naar Italië reist en daar in de gunst probeert te komen van de Amerikaanse rijkeluiszoon Richard "Dickie" Greenleaf, terwijl Dickie in Italië samen met zijn vriendin Marge én profiteur Ripley van het leven genieten op kosten van vader Greenleaf. Maar, zoals het spreekwoord zegt, schone liedjes duren niet lang...  

Romanverfilmingen

In 1960 werd de roman voor het eerst verfilmd onder de titel Plein soleil (aka Purple Noon) door de Franse regisseur René Clément, met de Franse topacteur Alain Delon (één van de knapste acteurs aller tijden) in de rol van Tom Ripley. 

Alain Delon als Tom Ripley in Plein soleil.

In 1999 volgde de uitstekende en populaire neo noir-versie The Talented Mr. Ripley onder regie van de Britse cineast Anthony Minghella, die hiermee één van onze favoriete films over seriemoorden afleverde. Dat was vooral te danken aan Minghella's zelfgeschreven en meeslepende scenario, de fijne Italiaanse couleur locale uit de jaren 50, de mooie vintage kostuums (ontworpen door Ann Roth en Gary Jones, die er een Oscarnominatie voor kregen), de degelijke montage (door Walter Murch) en de uitstekende vertolkingen van de hoofdpersonages door:

- Matt Damon (één van onze favoriete acteurs), wiens veelzijdige belichaming van Tom Ripley resulteerde in één van de beste movie villains aller tijden;

- Jude Law, perfect gecast als de knappe en charismatische rijkeluiszoon, jazz-aficionado en bon vivant Dickie, wat de Engelse acteur onder meer een Oscarnominatie en BAFTA Award als beste acteur in een bijrol opleverde;

- Gwyneth Paltrow in haar doorleefde, emotionele rol van Dickie's vriendin Marge;

- en Philip Seymour Hoffman (ook één van onze favoriete acteurs), die uitblonk in zijn memorabele rol van Dickie's vriend Freddie Miles: een jonge, rijke en snobistische feestneus, die van meet af aan wantrouwig staat tegenover Tom Ripley...

Gwyneth Paltrow, Jude Law en Matt Damon in The Talented Mr. Ripley.

En nu kan u, sinds 4 april 2024, op de streamingdienst Netflix genieten van de nieuwe, uitstekende neo noir miniserie Ripley (2024) over de misdadige exploten van het oneerlijke, opportunistische en manipulatieve titelpersonage, deze keer onderkoeld gespeeld door de Ierse acteur Andrew Scott. Bekijk de trailer hier.

Een sfeervol screenshot uit de nieuwe neo noir miniserie Ripley.

Een visueel meesterwerk

De nieuwe serie werd geschreven en geregisseerd door de ervaren Amerikaanse scenarist Steven Zaillian, die eerder onder meer een Oscar, Golden Globe en BAFTA Award won voor zijn scenario van het aangrijpende holocaustdrama Schindler's List uit 1993 (één van onze favoriete historische drama's) van Steven Spielberg (één van onze favoriete regisseurs). Lees meer info over de filmografie van de intussen 71-jarige Zaillian hier.

De miniserie Ripley omvat 8 episodes (goed voor in totaal zo'n 8 uur kijkplezier) en is een visueel meesterwerk dankzij de briljante sfeerschepping, met oogstrelende opnames in zwart-wit, gefilmd op fotogenieke locaties in New York en Italië onder leiding van de kunstzinnige Amerikaanse cameraman Robert Elswit, die eerder een Oscar won voor zijn camerawerk in There Will Be Blood (2007) van Paul Thomas Anderson (één van onze favoriete historische drama's en tevens één van onze favoriete films tout court).

Zaillian verplaatste het verhaal van Ripley naar de jaren 60, die overtuigend tot leven komen dankzij het knappe production design onder leiding van David Gropman in samenwerking met de art directors Karen Schulz Gropman en Alex Santucci, waardoor in de serie onder meer vintage kostuums (ontworpen door Giovanni Casalnuovo en Maurizio Millenotti), oude rekwisieten, oldtimers en authentiek ogende decors te zien zijn.

Kortom, de serie ziet er schitterend uit, met héél veel shots die mooi genoeg zijn om in te kaderen.

Caravaggio

Een vaak terugkerend visueel en thematisch element in Ripley zijn de fascinerende doeken van de Italiaanse barokschilder Caravaggio (1571-1610). Terwijl Ripley zich (in navolging van zondagsschilder Dickie) verdiept in oude Italiaanse kunst, geraakt de oplichter stilaan in de ban van Caravaggio's oeuvre en persoonlijkheid. Dat is geen toeval, want: 

- net als Caravaggio, heeft Ripley wellicht homofiele (of biseksuele) neigingen; 

- Caravaggio was naar verluidt een opvliegende en gewelddadige man, die zelfs beschuldigd werd van moord, en zijn schilderijen tonen vaak gewelddadige en/of bloederige taferelen, terwijl ook Ripley draait rond een man die in staat is tot bloederige moorden;

- wanneer Ripley in de Galleria Borghese in Rome vol bewondering staat voor Caravaggio's schilderij David met het hoofd van Goliath (uit circa 1610), luistert Ripley er naar een toeristengids die uitleg geeft over het Bijbelse tafereel: "In the painting, Caravaggio links the killer and victim by portraying David as compassionate, even loving, in the way he gazes at the severed head of Goliath. And he made this bond even stronger by using himself as the model for both. Both are Caravaggio's face. Young and old." Een soort van dubbel zelfportret dus, waarin Caravaggio zich afbeeldde als moordenaar en slachtoffer tegelijk. Daarin kan Ripley zich herkennen, want hij is niet alleen een oplichter die andermans identiteit steelt, maar ook een narcistische seriemoordenaar die zichzelf wellicht beschouwt als slachtoffer van zijn omstandigheden (zijn jeugdtrauma's, armoede, enz...) en die zich vermoedelijk romantisch en/of seksueel aangetrokken voelt tot één van zijn slachtoffers (wie verklappen we hier niet...);

- de serie trekt nog meer parallellen tussen Ripley en Caravaggio's leven en werk, in die mate zelfs dat de miniserie ook korte segmenten uit Caravaggio's bewogen leven toont (waarin de schilder gespeeld wordt door de Italiaanse acteur Daniele Rienzo); 

- Caravaggio hanteerde in zijn schilderijen de clair-obscur-stijlen chiaroscuro en tenebrisme, met sterke contrasten tussen licht en donker, net zoals de sfeervolle neo noir aanblik van de miniserie Ripley.

Caravaggio's schilderij David met het hoofd van Goliath uit circa 1610.

Realistisch

Andrew Scott verdient een pluim voor zijn ingehouden, raadselachtige en daardoor fascinerende vertolking van het titelpersonage in Ripley. 

Andrew Scott als Tom Ripley.

Het door Matt Damon gespeelde titelpersonage in Minghella's The Talented Mr. Ripley is een jonge, nerdy, bebrilde en emotioneel labiele snaak en misfit met een jaloers minderwaardigheidscomplex als gevolg van zijn jeugdtrauma's (als weesjongen) en zijn armoede en eenzaamheid. Aanvankelijk, wanneer hij Dickie en Marge leert kennen, wier luxueuze en zorgeloze leven afgunst wekt, wil Ripley er gewoon 'bij horen'. Pas gaandeweg evolueert hij in de film naar een moorddadige sociopaat. In Ripley echter is het titelpersonage een volwassen en uiterst koelbloedige man (en Andrew Scott speelt hem ook zo), die vooral op geld en luxe uit is en reeds in het begin van de miniserie een ervaren, egocentrische en gewetenloze mythomaan, grifter en eenzaat met een duister verleden blijkt, waardoor we als kijker beter begrijpen dat deze kunstmatig beleefde narcist later zelfs in staat is om moorden te plegen. En zo komt het titelpersonage in de miniserie dus nog realistischer over dan Damons rol in The Talented Mr. Ripley. 

Ripley bevat weliswaar enkele sequenties waarin het titelpersonage erg roekeloze risico's neemt die hem zouden kunnen ontmaskeren, wat ongeloofwaardig lijkt voor een sluwe en ervaren oplichter, maar hij schijnt daarbij onderhevig aan een compulsieve drang tot het nemen van risico's en hij geniet zichtbaar, met duping delight en leedvermaak, van de momenten waarop hij tijdens zijn kat-en-muisspel iedereen om de tuin kan leiden, zoals een schaakspeler die een zet verder kan denken dan zijn tegenspelers, wat past bij het karakterprofiel van een narcistische sociopaat. 

Toegegeven, Ripley bevat minstens één onwaarschijnlijkheid die wij niét realistisch vinden, want het lijkt ons ongeloofwaardig dat de Italiaanse politie tijdens het onderzoek naar de gemediatiseerde verdwijning van Dickie niet veel vroeger in de serie een foto van de échte Dickie te zien krijgt en daarmee dus Ripley zou kunnen ontmaskerd hebben als een bedrieger, wat de intelligente en ervaren con man bovendien zou moeten kunnen geanticipeerd hebben. Voor het overige echter voelt het titelpersonage in de miniserie nog levensechter aan dan Damons personage in The Talented Mr. Ripley. 

Dit betekent echter niet dat wij Andrew Scotts rol van Tom Ripley meeslepender vinden dan Damons versie, want Scotts enigmatische personage is (doelbewust) in nog meer schaduw gehuld. Of zoals Marge in de miniserie terecht tegen Dickie zegt: "Everything about Tom is perfectly vague. Intentionally so, if you ask me. Or haven't you noticed?" Daardoor is het als kijker moeilijker om je in te leven in Scotts afstandelijke en ijskoude personage dan in Damons emotionelere rol van een jonge, getroebleerde en teleurgestelde outsider die hunkert naar aanvaarding en daardoor, spijts zijn misdaden, toch begrip en tot op zekere hoogte zelfs medelijden wekt. 

Dat begrip en medelijden voelden wij niet voor het immers kille en ronduit antipathieke titelpersonage in Ripley, maar wij leefden wel anderszins mee met hem tijdens de talrijke sequenties waarin hij vindingrijk en vaak improviserend probeert te vermijden om betrapt te worden.

Zo is er een erg lange en heel spannende sequentie in de 5de episode, waarin Ripley in zijn huurappartement in Rome geconfronteerd wordt door een wantrouwig personage dat Ripley's verleden als oplichter achterhaalde, waarna Ripley dat personage vermoordt en opgescheept zit met het lijk, terwijl de kijker zich afvraagt hoe Ripley zich ongemerkt zal kunnen ontdoen van het lijk zonder sporen achter te laten. Die zenuwslopende sequentie eindigt uiteindelijk in het holst van de nacht, buiten de stadsmuren van Rome, op de antieke Romeinse heirbaan Via Appia Antiqua, die onder leiding van cameraman Robert Elswit betoverend in beeld gebracht werd. 

In dit sfeervolle shot ontdekt de Italiaanse politie 's nachts een verlaten Fiat op de Via Appia Antiqua. 

Soms maakt Ripley foutjes, zoals in het veelzeggende moment waarop hij tijdens een gesprek met Marge over Dickie praat maar Ripley zich per ongeluk van naam vergist en "Tom" zegt, waarbij hij dus naar zichzelf verwijst en zo onrechtstreeks zijn bedrog verklapt. Of Marge de verstrekkende implicaties van dat foutje beseft, onthullen we hier niet...

Daarnaast hebben we ook genoten van het volatiele kat-en-muisspel tussen Ripley en de Italiaanse politie-inspecteur Pietro Ravini die Ripley op de hielen zit, mede dankzij de gortdroge vertolking van de Italiaanse acteur Maurizio Lombardi als de bloedserieuze politie-inspecteur.

Maurizio Lombardi als de Italiaanse politie-inspecteur Pietro Ravini.

Ook Dakota Fanning overtuigt als Dickie's lief Marge, maar dat personage is in de miniserie minder intens op emotioneel vlak en daardoor in sommige opzichten ook minder beklijvend dan Gwyneth Paltrows memorabele rol van Marge in The Talented Mr. Ripley.

Dakota Fanning als Marge.

Johnny Flynn stelt in Ripley tot op zekere hoogte teleur als de rijkeluiszoon, bohémien en talentloze would-be-kunstenaar Dickie: hij komt weliswaar heel geloofwaardig over, maar mist het aanstekelijke charisma van Jude Law in The Talented Mr. Ripley. Bovendien is Dickie in de film een veelzijdiger personage: niet alleen knap en sympathiek, maar ook egoïstisch en ontrouw; en daardoor interessanter dan de nogal vlakke, bijna saaie Dickie in de miniserie. 

Johnny Flynn als Dickie.

Eliot Sumner acteert in Ripley heel verdienstelijk als Freddie Miles (Dickie's jarenlange vriend), maar ook Sumners vertolking kan niet tippen aan de (flamboyantere) versie van Freddie die Philip Seymour Hoffman met brio vertolkte in The Talented Mr. Ripley.

Eliot Sumner als Freddie.

De Italiaanse acteur Renato Solpietro speelt een bijrol in Ripley, en hij doet dat voortreffelijk: je gelóóft hem in zijn zelfzekere vertolking van de Italiaanse crimineel Carlo.

Renato Solpietro als de Italiaanse crimineel Carlo.

Wat de 'acteerprestaties' in Ripley betreft, mogen we ook King niet vergeten: een charismatische kat, in de serie Lucio genaamd, die de stille getuige is van Ripley's misdadige komen en gaan in de traphal van diens huurappartement in Rome...

King als Lucio.

Droge humor   

Naast drama en spanning, bevat Ripley ook een snuif geslaagde droge humor. Zo is er bijvoorbeeld een vaak terugkerende running gag, waarin Ripley of andere personages vermoeid lange trappen bestijgen. 

Ook de volgende dialoogsegmenten, tussen politie-inspecteur Ravini en een Italiaanse getuige, illustreren de subtiele humor in de miniserie:

Politie-inspecteur Ravini: "And what were you doing?"

Getuige: "Taking my dog for a walk."

Ravini: "At midnight?"

Getuige: "He always has to go at midnight. He has a kidney problem. He has to pee more than the average dog."

Ravini: "Fine."

(...)

Ravini: "And then?"

Getuige: "I went home with Enzo."

Ravini: "Who?"

Getuige: "My dog. Enzo."

Ravini: "I thought your name was Enzo."

Getuige: "It is... It's his name too."

Pure cinema

Ripley ontvouwt zich als een slow burn, met een beheerste, getemporiseerde montage (door Joshua Raymond Lee en David O. Rogers) van vaak lange sequenties, waarin soms weinig gezegd wordt terwijl de vakkundig gemonteerde beelden die verhaalsegmenten uit de doeken doen, zoals de "pure cinema" van de Engelse Master of Suspense Alfred Hitchcock (één van onze favoriete regisseurs).

Wie als kijker geduld toont, zal zich echter niet vervelen en stilaan in de ban geraken van deze intrigerende serie, bijvoorbeeld tijdens de hogervermelde, lange maar spannende sequentie waarin Ripley zich in Rome ongemerkt probeert te ontdoen van een lijk.

Conclusie

Kortom, qua sfeerschepping, visuele impact en realisme overtreft de miniserie Ripley de film The Talented Mr. Ripley, maar de cruciale rollen van Dickie, Marge en Freddie komen in de film beter uit de verf. 

De miniserie en de film zijn dus aan elkaar gewaagd en kunnen we beide ten zeerste aanbevelen.

JN.

Ripley (USA-2024): te bekijken op de streamingdienst Netflix sinds 4 april 2024.

Met: Andrew Scott, Dakota Fanning, Johnny Flynn, Maurizio Lombardi, Eliot Sumner, Kenneth Lonergan en Renato Solpietro.

Genre: neo noir misdaadthriller / psychosociaal drama

Klik op de oranje link voor de trailer: Ripley - trailer

The Staircase - documentaire

The Staircase (originele Franse titel: Soupçons) is een achtdelige, uiterst fascinerende documentaire van de Franse film-, tv- en documentairemaker Jean-Xavier de Lestrade uit 2004 over de onvoorspelbare rechtszaak tegen de Amerikaanse schrijver en ex-militair Michael Peterson, die beschuldigd wordt van moord op zijn vrouw Kathleen. Peterson houdt echter vol dat hij onschuldig is en dat zijn echtgenote per ongeluk wellicht van de trap gevallen is...

Bekijk elke episode van de hele serie door hieronder telkens in het videoscherm te klikken op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan op de playbutton, en rechtsonder bij instellingen op "Quality" en op 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit. 

Episode 1:

Episode 2:




Episode 3:

Episode 4:




Episode 5:




Episode 6:




Episode 7:




Episode 8:

 

Genre: documentaire / misdaadmysterie / familiedrama

Shōgun (2024) - trailer

 

Gebaseerd op de gelijknamige historische roman uit 1975 van James Clavell, die zich afspeelt vanaf het jaar 1600 in het feodale en door oorlogen geteisterde Japan, is Shōgun (2024) een nieuwe Amerikaanse serie van bedenkers Rachel Kondo en Justin Marks, die hiermee een reboot presenteren van de gelijknamige miniserie van Jerry London uit 1980 (waarin Richard Chamberlain, Toshiro Mifune en Yoko Shimada de hoofdrollen speelden).

In de reboot, die bestaat uit 10 episodes, worden de belangrijkste hoofdrollen vertolkt door:

- Cosmo Jarvis als de Engelse zeeman en schipbreukeling John Blackthorne;

- Hiroyuki Sanada als de ambitieuze en sluwe Japanse heerser en samoeraikrijger Yoshii Toranaga;

- en Anna Sawai als de mysterieuze Japanse edelvrouw en tolk Toda Mariko.

Shōgun is vanaf 27 februari te bekijken via de streamingsdiensten Disney+, Hulu en Star+. 

Hieronder vindt u alvast de opwindende trailer.

Klik hieronder in het videoscherm op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Ondertiteling" en "Engels (Verenigde Staten)" voor Engelstalige ondertitels en op "Kwaliteit" en 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit.

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Ondertiteling" en "Engels (Verenigde Staten)" voor Engelstalige ondertitels en op "Kwaliteit" en 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: historisch drama / oorlog / avontuur / actie / romantiek

Strutter - begingeneriek & fragmenten

In deze onheuglijke tijden van opdringerige politieke correctheid en daarmee verbonden vormen van onverdraagzame en moralistische (zelf)censuur, trakteren wij, onverbeterlijke vrije geesten, u hieronder met plezier op een dosis moralinevrij tegengif in de gedaante van Mike Strutter: het vuilgebekte, misantrope, coke snuivende, kettingrokende, whisky drinkende en agressieve titelpersonage in MTV's totaal ontregelde komische tv-serie Strutter uit 2006 en 2007, geschreven en op onnavolgbare wijze schitterend belichaamd door de compromisloze Engelse komiek, acteur en rockzanger Paul Kaye (ook bekend als de provocatieve celebrity-interviewer Dennis Pennis en als het personage Thoros of Myr in de razend populaire tv-serie Game of Thrones).

Strutter staat in The Guinness Book of World Records als de tv-show met het grootste aantal scheldwoorden. Haast niemand is veilig voor de tirades van het personage Mike Strutter, want hij heeft een hekel aan zowat iedereen. 

Kortom: no way dat een serie zoals Strutter vandaag de dag, in het huidige politiek correcte klimaat, door een main stream tv-zender geproduceerd laat staan uitgezonden zou worden. En dat is jammer, want de 'foute' humor in Strutter is niet alleen erg grappig maar ook een moedige fuck you tegen het brave, bloedeloze entertainment in de meeste tv-programma's.

Hieronder kan u kijken naar:

- de hilarische begingeneriek van Strutter;
- een grappig fragment waarin Mike Strutter op genadeloze wijze afrekent met de New Age-beweging;
- een explosief fragment waarin hij populaire vakantiebestemmingen bekritiseert;
- en een compilatie van zijn 'creatieve' beledigingen aan het adres van al wie zich door hem beledigd voelt.

Niet geschikt voor moraalridders, fatsoenrakkers of andere snowflakes. 

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 480p voor hogere beeldkwaliteit)

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p voor hogere beeldkwaliteit)

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p voor hogere beeldkwaliteit)

(Klik op de link "Bekijken op YouTube" en dan op de playbutton, en rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 360p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: komedie / satire

Italiaanse girl power

My Brilliant Friend - seizoen 1  van Saverio Costanzo     ★★★

Liefhebbers van Italiaanse coming-of-age-kronieken waarin de dramatische levens van de hoofdpersonages jarenlang gevolgd worden, zoals de ontroerende bioscoopfilm Cinema Paradiso van Giuseppe Tornatore uit 1988 of de populaire tweedelige familiekroniek La meglio gioventù van Marco Tullio Giordana uit 2003, kunnen nu hun hart ophalen met het 1ste seizoen van de nieuwe Italiaanse tv-serie My Brilliant Friend (originele Italiaanse titel: L'amica geniale) van Saverio Costanzo uit 2018: een coproductie van de Amerikaanse zender HBO en de Italiaanse openbare omroep RAI. 

Buurmeisjes in een Napolitaanse volkswijk

Het scenario van My Brilliant Friend is gebaseerd op de gelijknamige Bildungsroman van de Italiaanse schrijfster Elena Ferrante uit 2012. Dat boek is het eerste deel in Ferrante's vierdelige Napolitaanse romanreeks. Zij schreef, samen met regisseur Savrio Costanzo en twee andere co-scenaristen, ook het scenario van de serie.

Het 1ste seizoen omvat 8 afleveringen van telkens bijna een uur en volgt de lotgevallen van twee Italiaanse buurmeisjes: Elena ("Lenù") Greco (als kind vertolkt door Elisa Del Genio en als tiener door Margherita Mazzucco) en Lila Cerulla (als kind gespeeld door Ludovica Nasti en als tiener door Gaia Girace). De meisjes groeien in de jaren 50 op in een volkse buitenwijk van de Zuid-Italiaanse stad Napels en worden onafscheidelijke vriendinnetjes.

Ludovica Nasti als Lila (links) en Elisa Del Genio als Lenù.

Op vleugels van vriendschap

Elena Greco -men noemt haar Lenù- is een goede leerling op school. Haar vriendinnetje Lila Cerulla -een opstandige dochter in een arm schoenmakersgezin- zit in dezelfde klas en blijkt van nature nog intelligenter dan Lenù. Zo blinkt de leergierige Lila uit in onder meer rekenkunde, talen, tekenen en het schrijven van verhalen. Bovendien legt Lila zich niet neer bij de oude, traditionele rollenpatronen in de volkswijk, waar meisjes worden klaargestoomd om later toegewijde echtgenotes en moeders te worden, terwijl jongens de handelszaak van hun vader erven, een ambacht leren of mogen doorstuderen om later kostwinner te worden. Lila is zelfzeker op het arrogante af en gedraagt zich als een vrije geest en rebel. Ze wil niet onderdoen voor de stoere jongens in haar wijk. De veel bravere Lenù kijkt afgunstig op naar haar eigenzinnige vriendinnetje en vindt in Lila het feministische rolmodel dat Lenù mist in haar eigen kreupele, ouderwetse en kille moeder (gespeeld door Anna Rita Vitolo).

Lila is een slim en opstandig meisje. 

Lila en Lenù voelen zich gevangen in hun benepen volkswijk, waar iedereen elkaar kent en waar jaloezie, roddels, burenruzies en familievetes bijdragen tot aanslepende conflicten. Daarom streven beide meisjes naar een betere toekomst, waarin zij vrij en onafhankelijk zouden kunnen zijn. Hun wapen: zoveel mogelijk kennis vergaren. Want, zoals de Engelse geleerde Francis Bacon reeds schreef in zijn Mediationes Sacrae uit 1597: "Ipsa scientia potestas est." Kennis is macht. En macht betekent vrijheid. 

Juf Oliviero (Dora Romano), die lesgeeft in de klas van Lenù en Lila, raadt de verstandige schoolmeisjes aan om verder te studeren. Ten huize van Lenù protesteert haar strenge, verbitterde moeder echter tegen die dure plannen. En de arme ouders van Lila verwachten dat zij met haar oudere broer in de schoenmakerij van de vader des huizes werkt in plaats van met haar neus in de boeken te blijven zitten. En zo worden de groeiende intellectuele vleugels van beide vriendinnetjes gekortwiekt. Dat houdt hen echter niet tegen: op de vleugels van hun stimulerende vriendschap proberen zij hardnekkig tegen de wind van de ouderwetse en verstikkende tijdsgeest in te blijven vliegen...

Kloof

Behalve over vriendschap, verlangens, ambitie, teleurstelling, kinderleed en doorzettingsvermogen, gaat My Brilliant Friend ook over de sociale kloof tussen rijk en arm in de oude Zuid-Italiaanse volkswijk, waar die kloof mee aan de basis ligt van de vele conflicten tussen de wijkbewoners.

Hoewel zowel Lenù als Lila het thuis niet breed hebben en zij op dat vlak lotgenoten zijn, gaapt ook tussen hen een kloof. Lenù is immers doorgaans naïef en gehoorzaam, terwijl Lila een vroegrijpe en sluwe dwarsligger is die haar zinnetje doorzet. Bovendien liggen affectie en afgunst dicht bij elkaar in hun vriendschap, want de meisjes willen op school niet voor elkaar onderdoen. Maar wanneer het er op aankomt, steunen zij elkaar. Zij delen immers hetzelfde instinct naar vrijheid en zijn op dat vlak, ondanks hun verschillende temperament, zielsverwanten: geen van beiden verzoent zich met hun schijnbaar voorbestemd lot om later even saaie huismoeders te worden als hun eigen moeders en de meeste andere vrouwen in hun wijk.

Anna Rita Vitolo geeft uitstekend gestalte aan Lenù's strenge moeder.

Feministisch 

Het boeiende scenario van My Brilliant Friend is onmiskenbaar gebaseerd op een bij uitstek vrouwelijke roman, geschreven vanuit het oogpunt en de gemoedstoestand van de twee vrouwelijke hoofdpersonages. Bovendien worden bijna alle mannelijke personages (zowel de jongens als de mannen) in een negatief daglicht gesteld als pestkoppen, geldwolven, agressievelingen, losers, geilaards of zelfs verkrachters. Deze radicaal feministische ondertoon doet afbreuk aan het feit dat er in de jaren 50 in Italiaanse volkswijken ook tal van goedhartige, competente en deftige jongens en mannen rondliepen. Bovendien was Italië destijds niet alleen een patriarchaat waarin mannen doorgaans de enige kostwinners waren en aan het hoofd van hun gezinnen stonden, maar ook een matriarchiaat waarin de kinderen thuis goeddeels opgevoed werden door hun vaak strenge, traditionele moeders die de oude rollenpatronen, met inbegrip van de repressieve aspecten, mee in stand hielden. Die actieve en passieve medeplichtigheid van vrouwen aan de vrouwonvriendelijke aspecten van de toenmalige Italiaanse cultuur komt in My Brilliant Friend wél aan bod, bijvoorbeeld in de rol van Lenù's ouderwetse en botte moeder.

Gaia Girace als tiener Lila
en Elvis Esposito als de opdringerige Marcello.

Ensemblecast

Wat de vertolkingen betreft, hebben wij vooral genoten van Ludovica Nasti en Gaia Girace in hun respectievelijke rol van Lila als kind en als tiener. Beide actrices stralen veel charisma uit en overtuigen in hun belichaming van de zelfzekere Lila. Elisa Del Genio acteert verdienstelijk als Lenù in haar kindertijd, maar maakt minder indruk dan Nasti die de show steelt als de piepjonge Lila. Margherita Mazzucco is dan weer uitstekend als Lenù in haar tienerjaren: een onzekere en eenzame puber, die voor het eerst in haar eentje op zomervakantie gaat en laveert tussen verlegenheid en nieuwsgierigheid terwijl zij de wereld en haar eigen seksualiteit ontdekt. Die bitterzoete vakantiescènes ontroeren dankzij de toepasselijke, ingehouden maar genuanceerde vertolking van Mazzucco. Ook Anna Rita Vitolo schittert in haar bijrol van Lenù's strenge moeder. 

Margherita Mazzucco als Lenù in haar tienerjaren.

Daarnaast zijn er degelijke bijrollen van Luca Gallone als Lenù's vader, Antonio Buonanno als Lila's vader, Gennaro De Stefano als Lila's oudere broer Rino, Dora Romano als juf Oliviero, Giovanni Amura als de kruidenierszoon Stefano Carracci, Elvis Esposito als de opdringerige jongeman Marcello Solara, Emanuele Valenti als de ontrouwe dichter Donato Sarratore, Francesca Pezzella als buurmeisje Carmela, en Rosaria Langellotto als buurmeisje Gigliola. De rest van de omvangrijke ensemblecast is minder memorabel.

Authentieke sfeerschepping

My Brilliant Friend is verzorgd in beeld gebracht, met degelijk camerawerk en een geslaagd production design. De authentiek ogende sets, retro kleding, oude wagens en vintage rekwisieten wekken de sfeer van de jaren 50 overtuigend tot leven. Filmkenners zullen ook enkele cinefiele knipoogjes herkennen naar oude films, zoals het Italiaanse neorealistisch oorlogsdrama Roma, città aperta van Roberto Rossellini uit 1945 (tijdens de scène waarin een schreeuwende vrouw achter een wagen rent waarin haar gearresteerde man zit) en het Franse romantisch drama Jules et Jim van de nouvelle vague-cineast François Truffaut uit 1962 (tijdens de scène waarin enkele jongeren een synchroon dansje doen).

De makers van deze serie creëerden een levensechte Italiaanse volkswijk uit de jaren 50.

Minpunten

Hoewel My Brilliant Friend een meeslepende serie is, stoorden wij ons aan enkele opvallende minpunten in het 1ste seizoen. Zo laat de montage soms te wensen over, onder meer omdat sommige shots en sommige scènes te lang duren, wat te nadrukkelijke accenten oplevert. Ook de muziek (van Max Richter) is te nadrukkelijk, met typische zeurende strijkers die spanning willen wekken of met enerverende orgelmuziek. Dat emotioneel effectbejag zit ook in het scenario, met een (melo)dramatische focus op tragiek. Het 1ste seizoen van deze serie mist een gezonde dosis humor als tegengewicht. Humor hoeft immers niet ten koste te gaan van drama en kan tragiek zelfs verdiepen met lichtvoetige of prettig gestoorde contrapunten, zoals in de briljante Italiaanse coming-of-age-tragikomedie Amarcord van Federico Fellini uit 1973 (een visueel meesterwerk dat behoort tot onze favoriete komedies en tot onze favoriete films tout court; bekijk een filmfragment hier).

Spijts de voormelde gebreken van My Brilliant Friend, hebben wij de 8 afleveringen van het 1ste seizoen toch in één ruk volledig uitgekeken. Tijdens die binge-watch leefden we immers van begin tot eind mee met Lenù en Lila. 

Wordt vervolgd...

Het 1ste seizoen eindigt met een aangrijpend slot dat nieuwsgierig maakt naar het vervolg. Dat vervolg komt er trouwens, want het tweede boek in de Napolitaanse romanreeks van Elena Ferrante, getiteld The Story of a New Name, zal verfilmd worden als het 2de seizoen van de tv-serie.  

JN.

My Brilliant Friend aka L'amica geniale (Italië/USA-2018): beschikbaar op dvd en blu-ray disc.
Met: Margherita Mazzucco, Gaia Girace, Elisa Del Genio en Ludovica Nasti.  

Genre: psychosociaal coming-of-age-drama