Betoverende shots uit Suspiria (1977) - compilatie

Onderstaande compilatievideo toont betoverende shots uit Suspiria van de invloedrijke Italiaanse giallo-horrorcineast Dario Argento: een sfeervolle en visueel verbluffende griezelfilm uit 1977 in zinderende Technicolor, die wij opnamen in onze Top 25 van onze favoriete horrorfilms en in onze Top 80 van visuele meesterwerken. Bekijk de hele film hier.

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p, 1080p, 1440p of 2160p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: horror

Suspiria (1977) - full movie

Suspiria van de Italiaanse cultcineast Dario Argento uit 1977 (één van onze favoriete horrorfilms) is een sfeervolle en visueel verbluffende cultklassieker in het Italiaanse giallo-horrorgenre en groeide uit tot één van de meest invloedrijke horrorfilms aller tijden.

Het spannende scenario van Dario Argento en Daria Nicolodi is losjes gebaseerd op de poëtische essaybundel Suspiria de Profundis uit 1845 van de Engelse schrijver Thomas De Quincey.

In de hoofdrol herkennen we de Amerikaanse actrice Jessica Harper als de jonge Amerikaanse balletstudente Suzy Bannion, die in Duitsland arriveert om er balletles te volgen in een dansacademie waar vreemde dingen gebeuren...

De rest van de cast omvat o.a Stefania Casini (als dansstudente Sara), Alida Valli (als danslerares Miss Tanner), Barbara Magnolfi (als dansstudente Olga), Eva Axén (als dansstudente Pat), Udo Kier (als psychiater Frank Mandel), Flavio Bucci (als de blinde pianist Daniel), Rudolf Schündler (als professor Milius), en Hollywoodicoon Joan Bennett in haar laatste filmrol (als onderdirectrice Madame Blanc).

De cast bezondigt zich soms aan overacting. En ook de gebrekkige nasynchronisatie van de stemmen op de geluidsband is een storende factor. Maar dat maakt deze horrorfilm goed op het vlak van sfeerschepping en spanningsopbouw.

De zinderende kleurenfotografie in Technicolor stond onder leiding van de Italiaanse cinematograaf Luciano Tovoli, die cineasten zoals Brian De Palma (één van onze favoriete regisseurs) beïnvloedde.

Het opvallende production design in high kitsch is het werk van de Italiaan Giuseppe Bassan en diens team.

De sfeervolle muziek werd gecomponeerd door de Italiaanse rockgroep Goblin en door regisseur Dario Argento.

De montage is het werk van de Italiaan Franco Fraticelli.

Om de hele film te bekijken, klikt u hieronder in het videoscherm op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan rechtsonder bij instellingen op "Quality" en op 480p voor hogere beeldkwaliteit.

(Klik op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan rechtsonder bij instellingen op "Quality" en op 480p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: horror / mysterie

Klik op de oranje links voor: 

- een compilatievideo: Betoverende shots uit Suspiria (1977) - compilatie

- een achtergrondartikel: Onze favoriete horrorfilms: Top 25

- een achtergrondartikel: Visuele meesterwerken: Top 80

- onze recensie van de remake van Suspiria door Luca Guduagnino uit 2018: Een eigenzinnige remake

- een achtergrondartikel: Waarom kijken we graag naar horrorfilms?

The Bird with the Crystal Plumage - full movie

De horrorthriller The Bird with the Crystal Plumage (originele Italiaanse titel: L'uccello dalle piume di cristallo) dateert van 1970 en was het regiedebuut van de invloedrijke Italiaanse cultcineast Dario Argento.

Argento baseerde zijn zelfgeschreven scenario op de Amerikaanse mysterieroman The Screaming Mimi van Fredric Brown uit 1949 (reeds verfilmd in 1958 door de Duitse Hollywoodregisseur Gerd Oswald onder de titel Screaming Mimi).

The Bird with the Crystal Plumage hoort thuis in het subgenre van Italiaanse exploitatiefilms dat giallo genoemd wordt.

De hoofdrollen worden vertolkt door Tony Musante, Suzy Kendall en Enrico Maria Salerno.

Het camerawerk stond onder leiding van de getalenteerde Italiaanse cameraman Vittorio Storaro. Zijn beroemde landgenoot Ennio Morricone componeerde de sfeervolle muziek (lees meer over Morricone hier).

Om de hele film te bekijken, klikt u hieronder in het videoscherm op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan op de playbutton, en rechtsonder bij instellingen op "Quality" en 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit. 

(Klik op de link "Watch on Odnoklassniki" en dan op de playbutton, en rechtsonder bij instellingen op "Quality" en 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit )

Genre: horror / slasher movie / thriller / misdaadmysterie

Een eigenzinnige remake

Suspiria  van Luca Guadagnino     ★★★

Gemengde gevoelens: dat is wat wij overhouden aan Luca Guadagnino's eigenzinnige remake van Dario Argento's visueel verbluffende Italiaanse horrorklassieker Suspiria uit 1977 (één van onze favoriete horrorfilms; bekijk de hele film hier). Guadagnino's nieuwe versie, met overtuigende hoofdrollen van Dakota Johnson als een jonge, ambitieuze dansstudente en van Tilda Swinton als een dominante choreografe, boeit op diverse vlakken en is ook een visuele voltreffer. Het scenario is echter te beladen en evolueert naar een verwarrende ontknoping. 

Al bij al, loont deze ambitieuze remake -in feite is het een reboot- toch de moeite, want hoewel hij uiteindelijk niet kan tippen aan de originele Suspiria, komt de nieuwe versie soms aardig in de buurt. Sommige scènes steken Argento's beklemmende cultklassieker zelfs naar de kroon.

Tilda Swinton als Madame Blanc.

Dansen tussen hoop en vrees

Het verhaal van Guadagnino's remake begint in 1977 (het jaar waarin Argento's Suspiria uitkwam) en speelt zich, net als de originele film, in Duitsland af. Scenarist David Kajganich en regisseur Guadagnino verplaatsten het verhaal echter van Freiburg naar Berlijn. Dit liet hen toe om de plot uit te breiden met verwijzingen naar de terreurgolf van de marxistische Rote Armee Fraktion (ook Baader-Meinhof-Groep genoemd) die West-Berlijn in 1977 met gijzelingen en bomaanslagen letterlijk deed daveren op zijn grondvesten. 

Tegen de achtergrond van deze crisisperiode in de Duitse geschiedenis, maken we kennis met Susie Bannion (gespeeld door Dakota Johnson): een jonge, getalenteerde en ambitieuze danseres die opgroeide in een strikt religieuze familie van mennonieten in de Amerikaanse staat Ohio. Zij is net gearriveerd in West-Berlijn om auditie te doen in de Markos dansacademie. Zij hoopt er immers dansles te mogen volgen bij de gerespecteerde artistiek directeur en choreografe Madame Blanc (Tilda Swinton). Susie maakt indruk tijdens haar auditie en krijgt een prominente plek in de dansklas van Madame Blanc. Er gebeuren echter vreemde dingen in de dansschool: danseres Patricia (Chloë Grace Moretz) verdwijnt spoorloos; danseres Olga (Elena Fokina) beschuldigt Madame Blanc van leugens; en Susie krijgt 's nachts bizarre dromen...

Een angstaanjagend shot met Dakota Johnson als Susie (links)
en Tilda Swinton als Madame Blanc in de deuropening.

Grauw en kunstzinnig

Deze remake blinkt (net als Argento's originele versie) uit op visueel vlak, met heel knap camerawerk onder leiding van de Thaise cameraman Sayombhu Mukdeeprom, waaronder kunstzinnige beeldcomposities, wervelende camerabewegingen (vooral tijdens de dansscènes) en een sfeervolle, expressieve belichting. Het grootste verschil met Argento's gedurfde visuele stijl ligt op het vlak van production design. Argento koos voor kleurrijke belichting, kitscherige decors in felle kleuren en zinderende Technicolor-opnames, wat een visueel overdonderend resultaat opleverde en bijdroeg tot een surrealistische atmosfeer. Die opvallende visuele stijl was Argento's handelsmerk binnen het subgenre van de Italiaanse giallo-horrorfilms en inspireerde onder meer de gestileerde, vaak kleurrijke look van Brian De Palma's horrorthrillers. Guadagnino en zijn ploeg daarentegen kozen voor een grauw kleurenpalet en groezelige decors in sobere Bauhaus-stijl. Deze remake van Suspiria ziet er daardoor realistischer uit dan Argento's surrealistische horrorfantasie uit 1977. Guadagnino's combinatie van een sombere setting en creatief in beeld gebrachte dansscènes (met heel wat reflecties in spiegels) deed ons soms denken aan Darren Aronofsky's uitstekende balletthriller Black Swan uit 2011 (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier).

Ballast

Dankzij een goede casting, bevat deze remake van Suspiria sterke vertolkingen van onder anderen Dakota Johnson als Susie, Tilda Swinton als Madame Blanc, Mia Goth als danseres Sara, Angela Winkler als begeleidster Miss Tanner, de Nederlandse actrice Renée Soutendijk als begeleidster Miss Huller, en het pikzwarte, Soedanees-Britse fotomodel Alek Wek als begeleidster Miss Millius. 

Johnson en Swinton maken indruk met hun ambivalente uitstraling als de ambitieuze Susie en de mysterieuze Madame Blanc. Ook de begeleidsters hebben de juiste, onrustwekkende uitstraling en dragen bij tot een samenzweerderige sfeer. Swinton speelt tevens de bijrol van Helena Markos, naar wie de dansschool vernoemd is, en ook dat griezelige personage is een schot in de roos.

De rol van Patricia's oude psychiater (ook vertolkt door Swinton) overtuigde ons niét, onder meer vanwege de merkbare ouderdomsgrime die verklapt dat deze rol niet gespeeld wordt door een bejaarde man. Dit personage wordt bovendien beladen met een voorgeschiedenis die als subplot afleidt van de hoofdplot en het verhaal nodeloos compliceert. Dit brengt ons bij het grootste gebrek van deze remake: het wisselvallige scenario. 

Tijdens de openingsscène, waarin Patricia haar psychiater bezoekt, komt de kijker meteen te weten dat zich mogelijk heksen schuilhouden in de dansschool. Argento hield de kijker in spanning over wat er in de dansschool gaande is, maar de remake brengt de vermoedelijke hekserij meteen ter sprake en bevat dus een grote spoiler voor kijkers die de originele Suspiria nooit gezien hebben. In tegenstelling tot Argento's versie, bevat de remake ook talrijke verwijzingen naar de terreur van de Rote Armee Fraktion, naar het Duitse collectieve trauma als gevolg van de Tweede Wereldoorlog en de Berlijnse Muur, naar het feminisme in de jaren 70 en naar problematisch moederschap. Die thema's zijn bedoeld als historische context en psychosociale betekenislaag. Maar in tegenstelling tot de historische en psychosociale thema's in Andrzej Zulawski’s fascinerende relatiedrama en horrormysterie Possession uit 1981 (lees onze recensie hier), dat zich ook afspeelt in de schaduw van de Berlijnse Muur, sluiten de onderhuidse historische en psychosociale thema's in Guadagnino's Suspiria niet voldoende aan bij de horrorplot en voelen zij soms geforceerd aan. Vanwege twee subplots -één draait rond de oude psychiater, de andere rond de problematische relatie tussen Susie en haar doodzieke moeder- moeten er tijdens de onthullende finale en epiloog bovendien tal van narratieve knopen ontward worden. 

Kortom, ondanks de vakkundige montage, bezwijkt het scenario onder de ambitieuze ballast van zijsporen en betekenislagen, die de horrorplot vaak onderbreken. Dit gaat ten koste van sfeerschepping en spanningsopbouw, wat juist de sterkste punten waren in Argento's veel eenvoudigere originele versie.

Susie en Sara.

De beklemmende, onderhuidse spanning in de originele Suspiria was mee te danken aan de briljante, sfeervolle muziek van de Italiaanse prog-rockgroep Goblin (la, la, la, la, la, la, laaa...). Voor de soundtrack van de remake schreef Thom Yorke (leadzanger van de Engelse rockgroep Radiohead) ook sfeervolle muziek, die echter veel minder spannend is dan die van Goblin. 

Op het vlak van nasynchronisatie (het afstemmen van de geluiden en stemmen op de zichtbare beelden en mondbewegingen) is deze remake van Suspiria vanzelfsprekend stukken beter dan de gebrekkige nasynchronisatie in de originele film uit 1977 (een frequent euvel in Italiaanse films uit die tijd).

Verrassende dansmagie

Een lovenswaardige verdienste van deze remake is dat het scenario de focus legt op dans, waarbij de kunstzinnig in beeld gebrachte dansscènes organisch verbonden zijn met het horrorverhaal, net zoals in Black Swan. In de originele Suspiria fungeert klassiek ballet goeddeels op de achtergrond, terwijl de remake letterlijk en figuurlijk draait rond de betoverende magie van (hedendaagse) dans. Zo worden dansbewegingen door Susie toepasselijk omschreven als magische formules. Het was ook een uitstekende narratieve vondst om aan de talrijke dansscènes een geheime betekenis te geven die gradueel onthuld wordt, bijvoorbeeld tijdens een gruwelijke dansscène met cross-cutting tussen Susie en Olga. Kortom, de grondig uitgewerkte dansdimensie verleent aan deze remake een meerwaarde op inhoudelijk, artistiek en filmtechnisch vlak. 

Bovendien zijn Susie en Madame Blanc complexere personages in de remake, waardoor deze versie enkele boeiende verrassingen bevat die ontbreken in de originele film.

Horrorliefhebbers komen in elk geval aan hun trekken met onder meer de knappe montages van Susie's bizarre droombeelden, de gruwelijke 'dansscène' met Olga, en de bloederige finale. In die scènes toont deze film zich als een waardige reboot van Argento's cultklassieker.

De gruwelijke 'dansscène' met Olga.

Blijf kijken tot de eindgeneriek afgelopen is, want nadien volgt nog een kort extraatje.

JN.

Suspiria (Italië/USA-2018): in de Belgische bioscopen sinds 14 november 2018.

Met: Dakota Johnson, Tilda Swinton, Mia Goth, Chloë Grace Moretz, Angela Winkler, Ingrid Caven, Renée Soutendijk, Elena Fokina en Alek Wek.  

Genre: horror / dansfilm / mysterie

Klik op de oranje links voor:

- de trailer: Suspiria (2018) - trailer 

- de originele Suspiria uit 1977: Suspiria (1977) - full movie

- een achtergrondartikel: Onze favoriete horrorfilms: Top 25

- een achtergrondartikel: Visuele meesterwerken: Top 80

- een achtergrondartikel: Waarom kijken we graag naar horrorfilms?

Suspiria (2018) - trailer

De veelzijdige Italiaanse cineast Luca Guadagnino (bekend van onder meer Io sono l'amore, A Bigger Splash en Call Me by Your Name) regisseerde deze eigenzinnige reboot van Dario Argento's Italiaanse horrorklassieker Suspiria uit 1977. 

De cast omvat o.a. Dakota Johnson, Tilda Swinton, Mia Goth, Chloë Grace Moretz, Angela Winkler, Ingrid Caven, Renée Soutendijk, Alek Wek en Sylvie Testud.

De beloftevolle trailer hieronder wekt alvast onze nieuwsgierigheid.

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)


Genre: horror / dansfilm / mysterie

Klik op de oranje link voor onze recensie van Suspiria (2018): Een eigenzinnige remake

Zwanger van wraak

Prevenge  van Alice Low     ★★★

De titel van de nieuwe, komische slasher movie Prevenge (2016) dekt de lading, want Prevenge is een samentrekking van de Engelse woorden pregnant (zwanger) en revenge (wraak), en de film draait rond een alleenstaande zwangere vrouw die uit wraak een reeks moorden pleegt. Als kijker kom je stukje bij beetje te weten wat haar motieven zijn...

De zwangere vrouw heet Ruth en wordt gespeeld door de Engelse actrice Alice Low, die tijdens de opnames trouwens echt zwanger was. Bovendien schreef Low ook het scenario en zat zij zelf in de regiestoel. Prevenge is haar regiedebuut.

Zwarte komedie

Prevenge is een eigenzinnige zwarte komedie over pre- en postnatale depressie, die het vooral moet hebben van de geslaagde combinatie van humor en slasher horror. Dat is vooral te danken aan het stevige scenario, dat ons deed denken aan: 

- Roman Polanski's briljante horrorthriller Rosemary's Baby, ook een film over het gruwelijke zwangerschap van een getroebleerde jongedame (bekijk de trailer hier en een filmfragment hier);

- de schitterende, tweedelige wraakkroniek Kill Bill: Vol. 1 en Kill Bill: Vol. 2 van Quentin Tarantino, over de avontuurlijke wraakodysee van het vrouwelijke hoofdpersonage; 

- een vrouwelijke versie van Michael Winners wraakthriller Death Wish en Martin Scorsese's briljante karakterstudie van grootstedelijke eenzaamheid en verbitterde wraaklust in Taxi Driver (lees onze recensie hier, bekijk de trailer hier en een filmfragment hier); 

- en de feministische wraakroman Dirty Weekend van Helen Zahavi. 

Nochtans is Prevenge geen feministisch pamflet, want Ruth vermoordt ook vrouwen. 

Filmrecensent David Rooney omschreef Prevenge in het Amerikaanse tijdschrift The Hollywood Reporter toepasselijk als een film over "malevolence in utero" en als "a kind of deadpan, British kitchen-sink Dario Argento".

Wij hebben vooral genoten van de absurde situaties en de grappige, kurkdroge dialogen. Ook de kraaiende, Gollem-achtige voice-over van Ruths ongeboren dochtertje, die haar moeder blijkbaar beveelt om de moorden te plegen, was een goede vondst. 

Ruths vroedvrouw (gespeeld door Jo Hartley) sust de zwangere Ruth: "You have absolutely no control over your body or mind anymore. But Baby knows what to do. Baby will tell you. Baby knows best." Maar Ruth begint daaraan te twijfelen en klaagt tegen de baby in haar buik: "Kids are so spoiled these days: ‘Mummy, I want a Playstation, mummy I want you to kill that man'." 

Tom Davis als DJ Dan
en Alice Low als Ruth.

Ruth vermoordt weliswaar enkele onuitstaanbare personages, zoals de gluiperige uitbater van een dierenwinkel die haar probeert te versieren: "That is my big fat snake. Do you want to touch it?" En de vrouwonvriendelijke klootzak DJ Dan (gespeeld door Tom Davis) zegt tegen de rondbuikige Ruth: "I fucking love fat birds. You don't mind what people do to you." Maar Ruth maakt ook slachtoffers die onze sympathie verdienen. Daardoor blijf je als kijker nieuwsgierig naar haar motieven. Dat die motieven uiteindelijk niet blijken op te wegen tegen de moorden, kunnen we door de vingers zien, want Prevenge is een zwarte komedie, geen maatschappijkritisch of moralistisch drama.

Ook op de cast valt weinig aan te merken. Hoofdrolspeelster Alice Low overtuigt zowel op komisch als dramatisch vlak als de getroebleerde Ruth, die onmiskenbaar gebukt gaat onder haar onverwerkte leed uit het verleden. De andere acteurs vertolken bijrollen en doen dat verdienstelijk. Zo hebben we ook genoten van Jo Hartley als de vroedvrouw. Alleen de vertolking van Tom Davis als DJ Dan vonden wij te karikaturaal, maar dat kan ook gelegen hebben aan het scenario en/of de regie. 

Gemiste kans

Op visueel vlak stelt Prevenge wat teleur. Het camerawerk (onder leiding van Ryan Eddleston) is all over the place (bijvoorbeeld op het vlak van cadrage en scherpstelling) en ook de belichting, de art direction, de kleuren, het set design en andere elementen van het production design en de mise-en-scène missen consistentie, alsof regisseuse Alice Low moeite had om te kiezen tussen een realistische of artistieke aanpak. 

Eén van de drie Furies in Crime Without Passion.

In sommige scènes en montages bewijst Low nochtans dat zij als scenariste en regisseuse voldoende talent heeft voor een artistieke aanpak in het spoor van de kleurrijke giallo slasher movies van de Italiaanse cultcineast Dario Argento. Zo combineert Low in Prevenge af en toe kleurrijke shots met zwart-wit opnames van de drie Furies uit de briljante openingsbeelden van de oude film noir Crime Without Passion (1934) van Ben Hecht en Charles MacArthur. Samen met de geslaagde synthesizermuziek van Toydrum in Prevenge roept dat een beklijvende sfeer op, die herinnert aan de baanbrekende giallo-horrorklassiekers van Dario Argento uit de jaren 70, zoals The Bird with the Crystal Plumage uit 1970 (bekijk de hele film hier), Profondo rosso (1975) en Suspiria uit 1977 (bekijk de hele film hier en een compilatie van betoverende shots hier). In tegenstelling tot Suspiria bijvoorbeeld, gaat Prevenge echter niet voluit op artistiek vlak en dat is een gemiste kans.

JN.

Prevenge (Groot-Brittannië-2016): beschikbaar op dvd en blu-ray disc.

Met: Alice Low, Jo Hartley, Kayvan Novak, Tom Davis, Kate Dickie, Dan Renton Skinner en Gemma Whelan.

Genre: zwarte komedie / slasher movie / horror

Alice Low als Ruth.

Een stijloefening in vintage erotica

The Duke of Burgundy  van Peter Strickland     ★★★½

Evelyn (gespeeld door Chiara D'Anna) voert als huismeid van de strenge Cynthia (Sidse Babett Knudsen) elke dag dezelfde routineuze taken uit. Die taken gaan echter véél verder dan van wat men van een huismeid mag verwachten. Waarom laat zij zich zo vernederen door Cynthia...?  

Meesteres en slavin

The Duke of Burgundy (2014) is een nieuw romantisch drama over de complexe liefde tussen twee vrouwen, verpakt in een fascinerende stijloefening die teruggrijpt naar sado-masochistische erotica uit de jaren 60 en 70. 

Vanaf de begingeneriek is duidelijk dat de Engelse regisseur Peter Strickland zich liet inspireren door de beeldtaal van films uit de sixties en seventies, met name door Belle de Jour (1967) van Louis Buñuel, Die bitteren Tränen der Petra von Kant (1972) van Rainer Werner Fassbinder, exploitation movies van B-film-regisseurs zoals Jess Franco, en de giallo-horrorthrillers van Italiaanse cineasten zoals Dario Argento. Lees hier een lijstje met zes films die Strickland naar eigen zeggen inspireerden.

Chiara D'Anna als Evelyn.

De gestileerde horrorfilms van Dario Argento waren trouwens ook een belangrijke inspiratiebron voor Stricklands vorige film Berberian Sound Studio (2012), die het resultaat was van een interessante kruisbestuiving tussen het Italiaanse giallo-genre, de gothic horror-films van de Britse studio Hammer Film Productions en de paranoia in de Amerikaanse mysteriethrillers The Conversation (1974) van Francis Ford Coppola (lees onze recensie hier) en Blow Out (1981) van Brian De Palma (bekijk de hele film hier). 

The Duke of Burgundy bevat géén horror, maar wel een onderhuidse claustrofobische spanning die voortvloeit uit de duistere draaikolk van verboden verlangens waarin Evelyn en Cynthia meegezogen worden. Strickland focust daarbij vooral op de wisselende dynamiek tussen beide vrouwen, waarin niet altijd even duidelijk is wie van beiden nu eigenlijk de lakens uitdeelt. Net zoals tussen de butler en zijn werkgever in het psychosociaal drama The Servant (1963), gespeeld door Dirk Bogarde en James Fox, is ook tussen Evelyn en Cynthia sprake van een Hegeliaanse meester-slaaf-dialectiek waarin de rollen vaak worden omgedraaid. Zo blijkt 'meesteres' Cynthia even afhankelijk van 'slavin' Evelyn als vice versa.

Vlinders

In The Servant (geregisseerd door Joseph Losey) ging het over de machtsverhouding tussen twee mannen. The Duke of Burgundy daarentegen speelt zich af in een exclusief vrouwelijk wereldje: er komt geen enkele man in beeld. De enige 'man' komt voor in de filmtitel, The Duke of Burgundy, die verwijst naar de sleutelbloemvlinder of Hamearis lucina. Vlinders zijn trouwens een leidmotief in deze film. Cynthia is immers een lepidopterologe (vlinderdeskundige) en woont samen met Evelyn lezingen over vlinders bij. Deze gevleugelde insecten staan in de film wellicht symbool voor (het verlangen naar) metamorfose, vermits vlinders groeien uit de transformatie van rupsen tot vliegende, 'vrije' insecten. Hiermee zijn we meteen beland bij het onderhuidse thema van de film: Cynthia sluit Evelyn 's nachts op in een kist, maar beiden zitten gevangen in de rituelen van hun relatie. Beiden verlangen, elk op hun eigen manier, naar transformatie, maar ze staan elkaar (en zichzelf) daarbij ook in de weg en hervallen voortdurend in oude gewoontes. Hierdoor sluiten ze elkaar en zichzelf als het ware op in de 'kist' van hun relatie.

Tijdloze droom

The Duke of Burgundy heeft een dromerige, surrealistische kwaliteit. De film is heel mooi in beeld gebracht (onder leiding van de cameraman Nic Knowland), met een zachte belichting die doet denken aan de foto's van David Hamilton uit de jaren 70. Heel wat shots zijn poëtisch genoeg om in te kaderen: Evelyns gezicht tegen de achtergrond van wit-blauwe badkamertegels; zeepbellen op ondergoed dat in de week ligt; een soezende Siamese kat; een in slow motion vliegende mot. 

De film werd opgenomen in Hongarije en speelt zich goeddeels af in een ouderwets landhuis. Ook de aristocratische garderobe van Cynthia (een klassieke rok of beige rijbroek, laarzen in zwart leder, satijnen bloezen en zwarte lingerie) en de onderdanige, ouderwetse kleding van Evelyn geven de film een tijdloze aanblik.

Schijn bedriegt

Op het eerste zicht voelt The Duke of Burgundy aan als een oud, luxueus modeblad met suggestieve foto's van pikante vrouwen. Maar de kunstzinnige montages van shots met geclassificeerde vlinders, de close-ups van larven en insecten, het zoemende geluid van vlinders op de soundtrack, en de onheilspellende push-ins op de donkere kist waarin Evelyn haar nachten doorbrengt, maken duidelijk dat Strickland dieper wilde graven; onder de oppervlakte van het wereldje waarin Evelyn en Cynthia leven. In dat opzicht deed The Duke of Burgundy ons soms denken aan Mulholland Drive (2001) van David Lynch (één van onze favoriete films): ook een romantisch drama over een vreemde relatie tussen twee vrouwen waarin onvervulde verlangens centraal staan en niets is wat het lijkt.  

Tijdens de scène waarin Cynthia en Evelyn luisteren naar een lezing over vlindersoorten die er hetzelfde uitzien maar toch een verschillend geluid produceren, glijdt de camera langs de toehoorders: allemaal vrouwen, maar toch onderling verschillend. Net als Cynthia en Evelyn: twee vrouwen, maar toch verschillend; veroordeeld tot elkaar als gevangenen van hun wederzijdse, maar onderling verschillende verlangens. 

Sidse Babette Knudsen als Cynthia.

Subtiel

Voor een film over kinky erotiek is The Duke of Burgundy opvallend 'introvert'. Zo wordt er amper naakt getoond, maar veeleer gesuggereerd. En dat werkt. De sporadische humor (let op de modepoppen in het publiek tijdens de lezing, en op de vermelding in de eindgeneriek van een human toilet consultant) geeft trouwens aan dat Strickland zijn in wezen teder liefdesdrama zelf met een korreltje zout neemt en vooral bedoelde als een play op vintage erotica. 

Omdat de humor subtiel blijft, is The Duke of Burgundy echter geen volbloed zwarte komedie. En omdat de film uiteindelijk ook nooit echt spannend wordt, is hij evenmin een erotische thriller. Zelfs op dramatisch vlak blijft de film wat te vrijblijvend. Dat ligt niet aan Sidse Babett Knudsen (bekend van de Deense tv-serie Borgen), die uitstekend acteert in The Duke of Burgundy, noch aan de Italiaanse Chiara D'Anna, die verdienstelijk acteert, maar aan het door Strickland zelfgeschreven scenario. Strickland lijkt de personages en hun verhaal soms ondergeschikt te maken aan de 'cinefiele' verwijzingen naar zijn inspiratiebronnen. Dit is echter pas zijn derde langspeelfilm (zijn concertfilm over popzangeres Björk niet meegerekend), wat verklaart waarom Strickland misschien nog niet genoeg zelfvertrouwen had om zijn inspiratiebronnen nog meer te overstijgen. Toch is The Duke of Burgundy een bioscoopbezoekje waard. Vergeet het overroepen Fifty Shades of Gray van  Sam Taylor-Johnson en laat u meevoeren door de dromerige erotiek van Peter Strickland.

JN.

The Duke of Burgundy (Groot-Brittannië-2014): in de Belgische bioscopen vanaf 17 juni 2015.

Met: Sidse Babett Knudsen en Chiara D'Anna.

Genre: erotiek / romantisch drama

Klik op de oranje link voor de trailer: The Duke of Burgundy - trailer

Onder deze kunstzinnige stijloefening in vintage sadomasochistische erotica
gaat een in wezen teder liefdesdrama schuil.