Hieronder kan u kijken naar een boeiende documentaire van Giulio Reale uit 2006, die terugblikt op de succesvolle carrière en grote invloed van de geniale Italiaanse cineast Sergio Leone (1929-1989).
Leone was de grootvader van de Italiaanse spaghettiwesterns en regisseerde onder meer de westerns A Fistful of Dollars (1964), For a Few Dollars More (1965), The Good, the Bad and the Ugly (1966), Once Upon a Time in the West (1968) en Duck, You Sucker! (1971), alsook de Amerikaanse gangsterkroniek Once Upon a Time in America (1984).
In de documentaire vertellen acteurs Eli Wallach (boef Tuco in The Good, the Bad and the Ugly) en Claudia Cardinale (damsel in distress Jill in Once Upon a Time in the West) over hun samenwerking met Leone. Daarnaast komen o.a. Leone's briljante huiscomponist Ennio Morricone, de Britse filmkenner Christopher Frayling, de Italiaanse scenarist Luciano Vincenzoni, de Italiaanse cameraman Tonino Delli Colli, de Italiaanse filmmonteurs Eugenio Alabiso en Nino Baragli, en de Italiaanse regisseurs Giuliano Montaldo, Vittorio Giacci en Tonino Valerii aan het woord.
(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op 480p voor hogere beeldkwaliteit)
Hoewel de briljante Italiaanse componist Ennio Morricone de voorbije 60 jaar zo'n 450 soundtracks voor films en tv-series inblikte, waaronder de wereldberoemde muziek in de spaghettiwesterns van zijn landgenoot Sergio Leone, leverde geen enkele van Morricone's soundtracks een Oscar op. Daar kwam in de nacht van zondag op maandag eindelijk verandering in, toen het intussen 87-jarige muzikale genie een Oscar won voor zijn muziek in Quentin Tarantino's nieuwe western The Hateful Eight. Reden genoeg om hieronder even terug te blikken op enkele van de mooiste composities uit Morricone's schitterende oeuvre.
Ennio Morricone wordt vooral geassocieerd met zijn muziek voor de iconische spaghettiwesterns van de Italiaanse cineast Sergio Leone, één van onze favoriete regisseurs (bekijk een documentaire over Leone hier). Sinds Leone's eerste western A Fistful of Dollars uit 1964, schreef Morricone ook de muziek voor alle latere films van Leone. Daartoe behoren echter niet alleen westerns, maar ook films in andere genres, zoals Leone's schitterende gangsterkroniek Once Upon a Time in Americauit 1984 (bekijk de hele film hier). Bovendien componeerde Morricone ook de soundtracks voor alle films van zijn landgenoot Giuseppe Tornatore vanaf diens Oscarwinnende romantische tragikomedie en coming-of-age-drama Cinema Paradiso uit 1988. En daar zit geen enkele western tussen. “Ik ben niet gebonden aan een specifiek filmgenre”, zei Morricone ooit. “Ik hou van alle soorten films. En door van genre te wisselen, verveel ik me nooit.”
Een eclectisch genie
Ennio Morricone.
Gebruikmakend van elementen uit de klassieke muziek, jazz, pop, rock, avant-garde en/of Italiaanse volksmuziek, gaat Morricone voor elke film op zoek naar de geschikte soundtrack. Dat levert telkens een uniek, maar toch herkenbaar, onmiskenbaar 'Morricoons' resultaat op.
Als geen ander weet Morricone de juiste melodieën en soundscapes te verzinnen voor het verhaal, de personages, de thematiek en de atmosfeer van een film. “Mijn muziek staat altijd ten dienste van de film en dringt door tot het 'hart' van de film”, aldus Morricone. Dit zorgt letterlijk en figuurlijk voor een harmonie tussen beeld en geluid, waardoor de film een magische meerwaarde krijgt die ondenkbaar is zonder Morricone's muziek. Vandaar dat hij op handen gedragen wordt door heel wat cineasten. Zo componeerde Morricone op vraag van Quentin Tarantino muziek voor diens nieuwe, uitstekende western The Hateful Eight. Dat leverde de componist zowel een Golden Globe als een Oscar op.
Vivo ergo scribo
Op zijn Oscar heeft Morricone ten onrechte héél lang moeten wachten (lees ons achtergrondartikel Schaf de Oscars af!hier). In 2007 kreeg hij weliswaar een ere-Oscar voor zijn hele oeuvre als filmcomponist, maar pas met zijn muziek voor The Hateful Eight verzilverde hij een Oscarnominatie voor een specifieke soundtrack. Zijn 5 eerdere nominaties -voor de soundtracks van Days of Heaven, The Mission, The Untouchables, Bugsyen Malèna- leverden immers geen enkele Oscar op. Het is bovendien een schande dat Morricone zelfs niet eens genomineerd werd voor zijn briljante muziek in de 6 films die we hieronder vermelden. Het grote publiek weet wel beter, zo blijkt uit de verkoop van Morricone's soundtracks, compilaties en singles: wereldwijd gingen intussen ruim 70 miljoen exemplaren over de toonbank. Kortom, Morricone is ongetwijfeld de beste, productiefste, populairste en invloedrijkste filmcomponist aller tijden. Spijts zijn gezegende leeftijd, peinst de oude maestro er trouwens niet over om op pensioen te gaan: “Ik hou van muziek schrijven. Dat is mijn leven. Ik leef dus ik schrijf.”
Zes iconische
soundtracks
Het is onbegonnen werk om Ennio Morricone's veelzijdigheid als filmcomponist hier uit de doeken te doen. Daarvoor is zijn oeuvre te omvangrijk. Daarom beperken we ons hieronder, in chronologische volgorde, tot 6 onvergetelijke soundtracks:
1. A Fistful of Dollars (1964)
Clint Eastwood in A Fistful of Dollars.
Morricone brak internationaal door met zijn soundtrack voor de vernieuwende spaghettiwestern A Fistful of Dollars van Sergio Leone (één van de invloedrijkste films aller tijden). Het was de eerste western in Leone's zogeheten Dollars-trilogie. Gebruikmakend van onder meer Siciliaanse folkinstrumenten, houtblazers, elektrische gitaren, een koor en allerlei muzikale special effects, vond Morricone een nieuwe vorm van filmmuziek uit die bijdroeg tot het wereldwijde succes van deze baanbrekende spaghettiwestern en van hoofdrolspeler Clint Eastwood als een zwijgzame, enigmatische revolverheld. Het gefloten titelnummer tijdens de begingeneriek -met geweerschoten, galopperende paardenhoeven en zweepslagen- zet meteen de toon: dit wordt een meeslepend avontuur! Luister hieronder naar de volledige soundtrack.
(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p60 of 1080p60 voor hogere geluidskwaliteit)
2. The Good, the Bad and the Ugly (1966)
Eli Wallach (links) en Clint Eastwood in The Good, the Bad and the Ugly.
The Good, the Bad and the Ugly is één van onze favoriete westerns. Het knappe, tweetonige leidmotief "a-a-a-a-aaaa" in het titelnummer van dit derde en beste deel in Sergio Leone's Dollars-trilogie introduceert drie verschillende instrumenten:
- sopraanfluit voor de held (gespeeld door Clint Eastwood);
- ocarinafluit voor de slechterik (Lee Van Cleef);
- en zangstemmen voor de sympathieke schurk Tuco (Eli Wallach als één van de beste movie villains aller tijden).
"Dit leidmotief is gebaseerd op het geluid van een huilende coyote”, verduidelijkt Morricone. Tijdens de koortsige finale op het kerkhof weerklinkt de compositie The Ecstasy of Gold, met een glorieuze trompet en de hemelse stem van de Italiaanse zangeres Edda Dell'Orso: één van de meest gecoverde, gesampelde en geremixte stukken filmmuziek ooit. bekijk de hele film hier, de knappe begingeneriek hier en luister hieronder naar de volledige soundtrack.
(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p60 of 1080p60 voor hogere geluidskwaliteit)
3. Once Upon a Time in the West (1968)
Claudia Cardinale in Once Upon a Time in the West.
Once Upon a Time in the West is niet alleen onze favoriete western aller tijden, maar tevens één van onze favoriete films tout court (ongeacht het genre). Ook voor deze magistrale spaghettiwestern van Sergio Leone bedacht Morricone voor elk van de hoofdpersonages een eigen muzikaal thema:
- een snerpende mondharmonica voor de mysterieuze vreemdeling "Harmonica" (gespeeld door Charles Bronson);
- een vrolijke honky-tonk piano voor de vrijbuiter Cheyenne (Jason Robards);
- een elektrische gitaar voor de kille huurmoordenaar Frank (Henry Fonda als één van de beste movie villains aller tijden);
- en de lyrisch zangstem van Edda Dell'Orso voor de voormalige prostituee Jill (Claudia Cardinale).
Tijdens de scène waarin Jill uit de trein stapt stijgt de camera omhoog om het westernstadje Flagstone te tonen terwijl de muziek simultaan in crescendo gaat: een briljant voorbeeld van de naadloze eenheid tussen beeld en muziek. Bekijk die schitterende scène hier en luister hieronder naar de volledige soundtrack.
(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p60 of 1080p60 voor hogere geluidskwaliteit)
4. My Name Is Nobody (1973)
Terence Hill in My Name Is Nobody.
My Name is Nobody behoort niet alleen tot onze favoriete westerns maar ook tot onze favoriete komedies. Deze vermakelijke spaghettiwestern van de Italiaanse regisseurs Tonino Valerii en Sergio Leone is vooral memorabel dankzij de hilarische glansrol van Terence Hill (één van de knapste acteurs aller tijden) als het titelpersonage "Nobody": de prettig gestoorde beschermengel van een oude revolverheld (met zwijgzaam charisma gespeeld door Hollywoodveteraan Henry Fonda). Morricone's schitterende titelnummer -met een aanstekelijk gitaarritme, vrolijk fluitdeuntje en levenslustige zangstemmen- klinkt even onbezorgd als de nonchalante, roekeloze antiheld Nobody en is één van de mooiste composities aller tijden. Bekijk de hele film hier en luister hieronder naar de volledige soundtrack.
(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p voor hogere geluidskwaliteit)
5. Once Upon a Time in America (1984)
Robert De Niro (één van onze favoriete acteurs) en James Woods spelen met brio een duo joodse bendeleiders (die behoren tot de beste movie villans aller tijden) in deze briljante gangsterkroniek van Sergio Leone over de opkomst van de georganiseerde misdaad in New York. Het elegische titelnummer behoort, met die zweverige panfluit van Gheorghe Zamfir, tot de mooiste filmmuziek tussen hemel en aarde. En voor het joodse meisje Deborah (vertolkt door de debuterende Jennifer Connelly en als volwassen vrouw door Elizabeth McGovern) bedacht Morricone Deborah's Theme: een romantische, bitterzoete compositie met melancholische strijkers en de etherische zangstem van Edda Dell'Orso. Mede dankzij Morricone's sfeervolle soundtrack, is Once Upon a Time in America één van de beste gangsterfilms aller tijden. Bekijk de hele film hier, een filmfragment hier en luister hieronder naar de volledige soundtrack.
(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p of 1080p voor hogere geluidskwaliteit)
6.The Hateful Eight (2015)
Samuel L. Jackson in The Hateful Eight.
Morricone is Quentin Tarantino's favoriete componist: “Beter dan Mozart, Bach en Beethoven.” Dit verklaart waarom Tarantino in Kill Bill, Death Proof, Inglourious Basterds en Django Unchained bestaande nummers van Morricone gebruikte. Voor Tarantino's The Hateful Eight, één van onze favoriete westerns(lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier), schreef Morricone heel knappe, onheilspellende muziek die goed aansluit bij het spannende moordmysterie in deze als een western verpakte zwarte komedie. Daarnaast recycleerde Tarantino in The Hateful Eight Morricone's Regan's Theme uit de horrorfilm Exorcist IIvan John Boorman, alsook drie duistere tracks van Morricone -Eternity, Bestiality en Despair- voor de horrorfilm The Thing uit 1982 die regisseur John Carpenter destijds onbenut liet. Luister hieronder naar de volledige soundtrack van The Hateful Eight.
Klik hieronder op de playbutton.
(Klik linksboven op de playbutton en schuif de verticale balk in de rechterkolom naar omlaag om de rest van de playlist te zien)
(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)
In het bovenstaande filmfragment uit Sergio Leone's magistrale spaghettiwestern Once Upon a Time in the West uit 1968 (originele Italiaanse titel: C'era una volta il West) -onze favoriete western en tevens één van onze favoriete films tout court- zien we hoe de voormalige prostituee Jill McBain (gevoelig vertolkt door de beeldschone Italiaanse actrice Claudia Cardinale) per trein arriveert in het (fictieve) Amerikaanse westernstadje Flagstone en teleurgesteld merkt dat haar kersverse echtgenoot niet is komen opdagen om haar af te halen van het treinstation.
Morricone
De Italiaanse maestro Ennio Morricone -met voorsprong de beste componist van filmmuziek aller tijden (lees daarover meer hier)- bedacht voor het personage Jill (net als voor elk van de andere hoofdpersonages in de film) een eigen, toepasselijk muzikaal thema. Jill's bitterzoete muzikale thema drukt de melancholie van haar wilskrachtige, maar door tegenspoed getekend karakter perfect uit. De ijle, etherische, zuiver vocale (woordenloze) en wondermooie vrouwelijke zangstem die u hoort, is van de Italiaanse zangeres Edda Dell'Orso, met wie Morricone ook samenwerkte voor diens muziek in Leone's invloedrijke spaghettiwestern A Fistful of Dollars uit 1964 en Leone's iconische spaghettiwestern The Good, the Bad and the Uglyuit 1966 (ook één van onze favoriete westerns).
Zes schitterende soundtracks van Morricone, waaronder de muziek in A Fistful of Dollars, The Good, the Bad and the Ugly en Once Upon a Time in the West, kan u hier beluisteren.
Harmonie
Op vraag van Sergio Leone (één van onze favoriete regisseurs), liet Morricone zijn muziek voor Once Upon a Time in the West opnemen alvorens de filmopnames begonnen, zodat cast en crew de muziek konden horen tijdens de filmopnames. Dat bracht de acteurs in de juiste stemming en verzekerde ook de ritmische harmonie tussen de muziek, de motoriek en mimiek van de acteurs en de camerabewegingen. Vandaar de naadloze samenhang tussen beeld en muziek in Once Upon a Time in the West, bijvoorbeeld wanneer de camera in bovenstaand fragment omhoog zwenkt boven het treinstation en het drukke stadje Flagstone in beeld verschijnt terwijl de muziek simultaan in crescendo aanzwelt.
Geniaal duo
Once Upon a Time in the West werd goeddeels opgenomen in Spanje, maar het weidse, indrukwekkende landschap dat u in bovenstaand fragment ziet is onmiskenbaar gefilmd in Monument Valley in Utah, waar ook tal van andere westerns werden gedraaid, waaronder de visueel verbluffende klassieker The Searchers (1956) van John Ford (ook één van onze favoriete westerns).
Leone en Morricone: het was een unieke, geniale combinatie, zoals blijkt uit Once Upon a Time in the West, volgens ons nog steeds de beste western in de filmgeschiedenis.
