Hommage aan cameraman Gregg Toland - compilatievideo

De geniale Amerikaanse cameraman Gregg Toland (1904-1948) werd door de al even geniale Amerikaanse cineast Orson Welles (1915-1985), met wie Toland in 1941 het uiterst invloedrijke meesterwerk Citizen Kane inblikte (bekijk een filmfragment hier), ooit omschreven als "de beste cameraman aller tijden". Begrijpelijk, want Toland slaagde er met zijn doordachte en sfeervolle camerawerk in om heel wat films op te tillen tot visuele meesterwerken, waarbij hij gebruikmaakte van allerlei invloedrijke technieken zoals: tegenlicht, low-key belichting en clair-obscur (sterke contrasten tussen licht en donker), high-key belichting (een heldere belichting), interessante beeldcomposities, dieptescherpte in het hele frame door zijn vernieuwende gebruik van erg lichtgevoelige filmpellicule en deep focus-cameralenzen of split diopter-cameralenzen, sfeerversterkende camerastandpunten zoals high angles, low angles en Dutch angles, dramatische camerabewegingen, enzovoort...

Gregg Toland in 1935.

Tolands creatieve, kunstzinnige camerawerk resulteerde in sfeervolle opnames die bijdroegen tot de dramatische en emotionele impact van de films waaraan hij meewerkte, waardoor zijn opvallende esthetiek ook een inspiratiebron was voor visuele meesterwerken van andere creatieve cameralieden. 

Vanwege zijn grote aandacht voor de sfeerversterkende belichting van zijn shots, kreeg Toland de lovende bijnamen Master of Light and Shadow en King of Darkness. 

Toland ontving in zijn carrière 7 Oscarnominaties, waarvan hij één nominatie kon verzilveren met een Oscar voor zijn camerawerk in de romanverfilming Wuthering Heights (1939) van de Amerikaanse cineast William Wyler. 

Jammerlijk genoeg, is Toland veel te vroeg gestorven in 1948, op slechts 44-jarige leeftijd. Gelukkig had hij tegen dan als cameraman reeds bijgedragen tot de betoverende visuele kracht van heel wat films, zoals blijkt uit onderstaande compilatievideo met sfeervolle opnames van Toland uit de volgende films (hieronder opgelijst in de chronologische volgorde van de jaartallen waarin die films uitkwamen):   

- Mad Love (1935) van Karl Freund

- Les Misérables (1935) van Richard Boleslawski

- Dead End (1937) van William Wyler

- Wuthering Heights (1939) van William Wyler

- The Grapes of Wrath (1940) van John Ford (bekijk de hele film hier)

- The Long Voyage Home (1940) van John Ford

- The Westerner (1940) van William Wyler

- Citizen Kane (1941) van Orson Welles (bekijk een filmfragment hier)

- Ball of Fire (1941) van Howard Hawks

- The Little Foxes (1941) van William Wyler

- The Outlaw (1943) van Howard Hughes

- The Best Years of Our Lives (1946) van William Wyler

- The Bishop's Wife (1947) van Henry Koster (bekijk de hele film hier)

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)

Wuthering Heights (2011) - trailer

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder op 480p, 720p of 1080p voor hogere beeldresolutie)


Klik op de oranje link voor onze recensie van Wuthering Heights: Verboden liefde

Genre: romantisch drama

Verboden liefde

Wuthering Heights  van Andrea Arnold     ★★★

Na verfilmingen in onder meer 1939 (door William Wyler, met Laurence Olivier en Merle Oberon in de hoofdrollen) en 1992 (door Peter Kosminsky, met Ralph Fiennes en Juliette Binoche), heeft nu ook de Engelse cineaste Andrea Arnold zich gewaagd aan een nieuwe filmversie van Wuthering Heights (2011): de beroemde liefdesroman van de Engelse schrijfster Emily Brontë uit 1847. 

Een gekleurd zigeunerjong

Heathcliff, de mannelijke protagonist in het tragiromantische verhaal, wordt nu voor de eerste keer in de filmgeschiedenis vertolkt door een gekleurde acteur. Of liever twee gekleurde acteurs: Solomon Glave als de jonge Heathcliff, en James Howson als de volwassen Heathcliff.

Solomon Glave als de jonge Heathcliff.

Regisseuse Andrea Arnold baseerde zich voor de casting van het personage Heatcliff op onder meer de passage in Brontë's boek waarin Heathcliff beschreven wordt als "a dark-skinned gypsy in aspect" (met het uiterlijk van een donkere zigeuner) en als "a little lascar" (d.w.z. van Zuid-Aziatische origine). Ook Charlotte Brontë, Emily's zuster en vakgenote, typeerde Heathcliff in een brief aan haar uitgever als een "zwart zigeunerjong". En in de film zegt de geadopteerde huismeid Nelly tegen hem dat hij er uitziet als het kind van een Afrikaanse koningin en een Chinese keizer. Heatcliff is hoe dan ook een vreemde eend in de bijt: een exotische outsider, die mede daarom een bijzondere aantrekkingskracht uitoefent op Catherine, het andere hoofdpersonage in dit tijdloze liefdesverhaal.

Shannon Beer als de jonge Catherine.

Van pleegkind tot huisslaaf

Catherine voelt zich na verloop van tijd
onweerstaanbaar aangetrokken tot de exotische Heathcliff.

Het verhaal begint in 1771, wanneer Mister Earnshaw (gespeeld door Paul Hilton) in de Engelse stad Liverpool een naamloze, zwervende jongen van de straat plukt en hem onderdak biedt in zijn boerderij op het landgoed Wuthering Heights in Yorkshire. Hoewel de jongen geen warm welkom krijgt van Earnshaws racistische zoon Hindley (Lee Shaw) en diens jongere zus Catherine (Shannon Beer), wordt de vondeling door de vader toch opgenomen als een huisslaaf  in het gezin, gedoopt en voortaan Heathcliff genoemd. 

Na verloop van tijd ontwikkelen Heathcliff en zijn stiefzus Catherine een heel hechte, schijnbaar onverbrekelijke band. Terwijl zij in weer en wind samen over de heide wandelen, worden ze verliefd op elkaar. Maar het pad der liefde loopt niet over rozen...

Heathcliff is een vreemde eend in de bijt.

Zinnelijk

Deze nieuwe versie van Wuthering Heights is bijzonder mooi in beeld gebracht. 

Met weinig dialogen, ligt de nadruk op sfeer en onuitgesproken gevoelens. Een goede keuze, want de liefde tussen Heathcliff en Catherine groeit goeddeels woordenloos. 

De sfeervolle beelden van het desolate, ongerepte landschap, waarin beide jongeren elkaar en hun eigen ontluikende verliefdheid ontdekken, vormen een toepasselijke metafoor voor hun wilde, ongetemde passie. De ruige natuur werd onder leiding van cameraman Robbie Ryan op een erg zinnelijke, sensuele manier gefilmd, met onder meer close-ups van wilde bloemen, grassprieten en kevers, en met mooie wide shots van de zompige, in mist en regen gehulde moors. 

Tot in de laatste scène is er géén muziek, maar overal hoor je de ruisende wind die fluistert over de verboden liefde tussen Heathcliff en Catherine.

Breuk

Kaya Scodelario
als de volwassen Catherine.

Het grootste gebrek van deze nieuwe verfilming van Wuthering Heights is de casting. Heathcliff en Catherine worden in hun jeugd overtuigend vertolkt door Solomon Glave en Shannon Beer, waardoor je als kijker een betrokken affiniteit begint te ontwikkelen met beide personages. In het tweede deel van de film zijn ze volwassen en worden ze gespeeld door James Howson en Kaya Scodelario: acteurs die een andere uitstraling hebben, waardoor een breuk ontstaat met het eerste deel van de film. 

Bovendien is het acteerwerk bij momenten niet vloeiend genoeg, en komen sommige dialogen nogal stroef over. 

Maar ondanks de voormelde gebreken, is regisseuse Andrea Arnold er op het vlak van sfeerschepping wel in geslaagd om dit onverwoestbare liefdesdrama op een heel poëtische en tactiele manier naar het grote scherm te vertalen.

JN.

James Howson als de volwassen Heathcliff.

Wuthering Heights (Groot-Brittannië-2011): in de Belgische bioscopen vanaf 2 mei 2012.

Met: Solomon Glave, Shannon Beer, James Howson, Kaya Scodelario, Paul Hilton, Lee Shaw en Simone Jackson.

Genre: romantisch kostuumdrama

Klik op de oranje link voor de trailer: Wuthering Heights - trailer