Funny how?: Melvin Shapiro

Taxi Driver van Martin Scorsese ★★★★★

Naar aanleiding van de 35ste verjaardag van de briljante existentiële karakterstudie Taxi Driver uit 1976 (één van onze favoriete films aller tijden), heeft de Amerikaanse filmstudio Sony Pictures dit meesterwerk van Martin Scorsese voor het eerst uitgebracht op blu-ray disc in een nieuwe, digitaal gerestaureerde en geremasterde versie met een hoge beeldresolutie van 4.000 horizontale pixels. De ideale gelegenheid voor wie deze aangrijpende film nog niet gezien heeft om dat alsnog te doen. De nieuwe blu-ray disc bevat bovendien tal van interessante extra's (zie verder), waardoor ook cinefielen die Taxi Driver al gezien hebben ten volle kunnen genieten van de nieuwe blu-ray-versie in hoge beeldkwaliteit.

Zevenvoudige eenzaamheid

Gebaseerd op een briljant scenario van Paul Schrader en geregisseerd door de Amerikaanse meestercineast Martin Scorsese (één van onze favoriete regisseurs; lees ons biografische portret hier), volgt Taxi Driver de tragische lotgevallen van het getroebleerde titelpersonage Travis Bickle: een eenzame, getraumatiseerde Vietnamveteraan, die in de koortsige Amerikaanse grootstad New York woont. Travis, magistraal vertolkt door Robert De Niro (één van onze favoriete acteurs), heeft last van slapeloosheid en besluit om 's nachts als taxichauffeur te werken. De troosteloze aanblik van de daklozen, prostituees, pooiers en drugdealers in de sjofele volksbuurten van New York en het oppervlakkige contact met zijn anonieme klanten dompelen taxichauffeur Travis nog dieper onder in zijn bodemloze eenzaamheid. "Loneliness has followed me my whole life. There's no escape. I'm God's lonely man", aldus het veelzeggende zelfbeeld dat Travis in zijn dagboek optekent terwijl De Niro's voice-over te horen is.

Robert De Niro als de eenzame taxichauffeur Travis Bickle.

Op de rand van de waanzin

Op een dag ziet Travis op straat toevallig een mooie vrouw passeren die verheven lijkt boven de poel van zonde en verderf in de stad. Hij volgt haar in het kantoor waar zij als vrijwilligster werkt voor de verkiezingscampagne van presidentskandidaat Charles Palantine (gespeeld door Leonard Harris). Betsy, zo heet de vrouw (bijrol van Cybill Shepherd), is geïntrigeerd door het schijnbaar wereldvreemde karakter van Travis en gaat in op zijn verzoek om samen naar de bioscoop te gaan. Wat een gezellig avondje uit had moeten worden, eindigt echter in een grote teleurstelling voor beiden, en Betsy weigert om Travis nog te zien.

Cybill Shepherd als Betsy.

Ontmoedigd door zijn naargeestige en perspectiefloze leventje, geraakt Travis steeds meer in de ban van zijn eigen monomane gepieker. Zijn sombere gedachten en gevoelens worden elke dag gewelddadiger en glijden af naar de rand van de waanzin. Travis is een rondrijdend kruitvat dat op ontploffen staat. Wanneer hij kennismaakt met het naïeve 12-jarige hoertje Iris (een verfijnde doorbraakrol van de toen nog piepjonge Jodie Foster), voeden de opgekropte frustraties van Travis zijn brutale, quasi suïcidale plan om Iris te redden uit de klauwen van haar gluiperige en gewetenloze pooier (overtuigend vertolkt door Harvey Keitel; ook één van onze favoriete acteurs)...

Hoewel Travis dus geen slechterik pur sang is, behoort hij dankzij het scenario, de regie en de veelzijdige vertolking van Robert De Niro toch tot één van de beste movie villains aller tijden, vermits de opgekropte wanhoop en agressie van Travis niet alleen leiden tot zijn plan om presidentskandidaat Charles Palantine te vermoorden maar hij in de bloederige finale ook daadwerkelijk moorden pleegt.

Harvey Keitel (links) en Robert De Niro in Taxi Driver.

Droeve schoonheid

Taxi Driver is een bijna volmaakte film.

Het scenario van Paul Schrader behoort tot het beste wat er ooit op papier is gezet over de verdoken, anonieme eenzaamheid in een genadeloze grootstad als New York.

Method-acteur Robert De Niro werkte ter voorbereiding van zijn rol zelf een tijdje als taxichauffeur in New York en is fenomenaal in zijn doorleefde en charismatische vertolking van de gefrustreerde Travis, bijvoorbeeld in de iconische, geïmproviseerde "You talkin' to me?"-scène waarin hij voor de spiegel staat en zelfmotiverend tegen zichzelf praat. Bekijk die scène hier.

Ook de rest van de cast acteert schitterend, zoals de destijds amper 13-jarige Jodie Foster, die een Oscarnominatie kreeg voor haar spontane vertolking van Iris.

Jodie Foster als het hoertje Iris.

Het sfeervolle camerawerk onder leiding van Michael Chapman brengt de trieste, meedogenloze schoonheid van het in neonlicht badende New York by night op een onvergetelijke manier tot leven.

De prachtige, melancholische, jazzy muziek van Bernard Herrmann (voordien Alfred Hitchcocks huiscomponist) verdiept de beklemmende tragiek van het hoofdpersonage in Taxi Driver.

De virtuoze montage door Tom Rolf, Melvin Shapiro en Marcia Lucas draagt bij tot de graduele spanningsopbouw, die tot ontlading komt in één van de krachtigste climaxen in de filmgeschiedenis.

Travis Bickle glijdt af naar de rand van de waanzin.

En meestercineast Martin Scorsese (die ook zelf een memorabel bijrolletje speelt als een geflipte klant in de taxi van Travis) zorgde er als regisseur voor dat alle hogervermelde elementen naadloos bij elkaar aansluiten.

Taxi Driver is een cinematografische tour de force. Existentieel dynamiet: verontrustend, angstaanjagend, bitter, cynisch, gewelddadig en tragisch, maar bij momenten ook tragikomisch en romantisch, en vooral van een bitterzoete, niet in woorden te vatten droeve schoonheid. Een film die in je ziel kruipt en de potentiële Travis in elk van ons aanspreekt.

JN.