Blue Ruin - trailer

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder bij instellingen op "Kwaliteit" en op 720p of 1080p voor hogere beeldkwaliteit)

Genre: neo noir /wraakthriller / psychosociaal misdaaddrama

Klik op de oranje link voor onze recensie van Blue Ruin: De wraaklust van een antiheld

De wraaklust van een antiheld

Blue Ruin  van Jeremy Saulnier     ★★★½

Dwight (gespeeld door Macon Blair) is dakloos. Hij eet uit vuilnisbakken, slaapt in zijn auto (een roestige Pontiac Bonneville) en breekt in bij wildvreemden om een bad of douche te kunnen nemen. Wanneer hij hoort dat iemand uit de gevangenis komt met wie hij nog een oude rekening te vereffenen heeft, besluit hij dat de tijd aangebroken is om eindelijk wraak te nemen. Dwight is echter absoluut niet voorbereid op wat hem allemaal te wachten staat...

Menselijk-al-te-menselijk

Blue Ruin (bekijk de trailer hier) is een nieuwe, boeiende neo noir misdaadthriller over een escalerende vendetta -noem het een postmoderne Griekse tragedie- met een menselijk-al-te-menselijke antiheld. Net zoals met Dustin Hoffman als held tegen wil en dank in Straw Dogs (bekijk de hele film hier), kan men zich als kijker makkelijker identificeren met everyman Dwight dan met een koelbloedige wraakengel zoals Lee Marvin als Walker in Point Blank (1967), Sylvester Stallone als Rambo in First Blood (1982) of Mel Gibson als Porter in Payback uit 1999 (bekijk de hele film hier). Blue Ruin bevat overigens een scène waarin Dwight met een knipoogje naar First Blood eigenhandig een wond op zijn been verzorgt, zij het dan zonder de stalen zenuwen van Rambo. Het moge duidelijk zijn: Dwight is geen quasi bovenmenselijke vechtmachine, maar een Jan Modaal van vlees en bloed. Geen wonder dus dat hij uiteindelijk wijselijk besluit om naar het ziekenhuis te gaan om zijn wonde te laten verzorgen door iemand die daar verstand van heeft.

Macon Blair als Dwight (na een scheerbeurt).

Het onhandige gesukkel van Dwight zorgt, als ging het om een film van de gebroeders Coen (lees ons biografische portret hier), voor even spannende als tragikomische situaties. Zoals de sequentie waarin Dwight een band platsteekt van een auto die hij even later echter nodig blijkt te hebben om uit een hachelijke situatie te ontsnappen. Of de scène waarin een lijk in de koffer van zijn auto nog springlevend blijkt. In dat opzicht is Dwight een bijna even grote, hoewel veel roekelozere loser als de klungelende oplichter Jerry Lundegaard (één van de beste movie villains aller tijden) in de schitterende zwarte misdaadkomedie Fargo van de gebroeders Coen: het door William H. Macy briljant vertolkte personage dat de filmgeschiedenis inging als één van de zieligste would-be-criminal sukkels ooit (bekijk een hilarisch filmfragment hier). 

Behalve geklungel, draagt ook ongelukkig toeval bij tot de spankracht van Blue Ruin, net zoals pech ook spannende wendingen gaf aan de meeslepende misdaadfilms Blood Simple (1984) van de gebroeders Coen (bekijk de hele film hier), Pulp Fiction (1994) van Quentin Tarantino, A Simple Plan (1998) van Sam Raimi (bekijk de trailer hier) en No Country for Old Men (2007) van de gebroeders Coens (bekijk de trailer hier en een filmfragment hier).

Pure cinema

Blue Ruin is pure cinema: de beelden vertellen het verhaal, en de gelaatsuitdrukkingen van Dwight zeggen meer dan zijn spaarzame dialogen. "I don't have a speech", zegt hij terecht (hoewel dat in feite ook een, zij het zeer beknopte, speech is). 

Macon Blair heeft de juiste, wanhopige en weifelende uitstraling als de verbeten antiheld Dwight. En Devin Ratray vertolkt een kleine maar fijne bijrol als een gun crazy hillbilly die Dwight te hulp schiet (dat laatste mag u ook letterlijk nemen).

Devin Ratray (links) als een oude vriend van Dwight.

Prozaïsch

In de finale van Blue Ruin verwerkte regisseur Jeremy Saulnier (die ook het scenario schreef én het camerawerk deed) een knipoogje naar de memorabele "the horror"-speech van Marlon Brando (onze favoriete acteur) als de enigmatische kolonel Kurtz in het briljante anti-oorlogsepos Apocalypse Now van Francis Ford Coppola uit 1979 (bekijk die scène met Brando hier). Maar in Blue Ruin klinkt de speech véél prozaïscher: "The keys are in the car." Ook het laatste shot in Blue Ruin heeft betrekking op een banaliteit, hoewel het simpele ding veel leed had kunnen voorkomen indien het op tijd gearriveerd was. Het zijn voorbeelden van de wijze waarop Blue Ruin aantoont hoe het leven aan elkaar hangt met schijnbaar triviale schakels; metaforen voor het schrille contrast tussen de ongeloofwaardige exploten van de stereotiepe actiehelden uit Hollywood en het doorgaans allesbehalve heroïsche karakter van de wijze waarop gewone stervelingen de vergissingen opstapelen en door de weerbarstige werkelijkheid van de wieg naar het graf sukkelen.

JN.

Blue Ruin (USA-2013): in de Belgische bioscopen sinds 30 april 2014.

Met: Macon Blair en Devin Ratray.

Genre: neo noir / wraakthriller / psychosociaal misdaaddrama

Klik op de oranje link voor de trailer: Blue Ruin - trailer

Nebraska - trailer

(Klik op de playbutton en dan rechtsonder op 480p, 720p of 1080p voor hogere beeldresolutie)


Klik op de oranje link voor onze recensie van Nebraska: Tragikomische roadmovie in melancholisch zwart-wit

Genre: roadmovie / existentieel drama / tragikomedie

Tragikomische road movie in melancholisch zwart-wit

Nebraska  van Alexander Payne     ★★★½

De nieuwe charmante road movie Nebraska (2013) van de Amerikaanse cineast Alexander Payne zet meteen de toon wanneer het bejaarde hoofdpersonage Woody (een bewierookte rol van Hollywoodveteraan Bruce Dern) door de politie opgepikt wordt terwijl hij in de Amerikaanse stad Billings, Montana langs de autosnelweg strompelt. Zijn zoon David (minzaam vertolkt door Will Forte) komt hem ophalen in het politiekantoor en vraagt: "Je vertelde de sheriff dat je naar Nebraska aan het wandelen was?" Zijn vader antwoordt: "Dat klopt: om mijn miljoen dollar te gaan ophalen." En Woody toont de brief waarin een postorderbedrijf uit Nebraska hem belooft dat hij een prijs van 1 miljoen dollar gewonnen heeft.



June Squibb als echtgenote Kate.

Iedereen verklaart Woody voor gek. Zijn humeurige echtgenote Kate (gespeeld door June Squibb) zegt: "Weet je wat ik met een miljoen dollar zou doen: ik zou hem in een bejaardentehuis laten opnemen." Ook hun oudste zoon Ross (Bob Odenkirk) vindt het stilaan tijd om pa in een rusthuis te steken. Daar wil David echter niets van weten. Hij beseft dat zijn vader niet lang meer te leven heeft en in afwachting van zijn onafwendbare einde "iets nodig heeft om voor te leven". En dus vertrekt David samen met zijn vader op een avontuurlijke road trip naar Nebraska om de (fictieve?) prijzenpot te claimen. 

Onderweg leert David zijn vader beter kennen en blijkt onder de zwijgzame, bier drinkende oude knar een teleurgestelde man schuil te gaan met littekens op zijn ziel...

Bruce Dern als vader Woody (links) en Will Forte als zoon David.

Eenzaam verval



Bruce Dern als Woody.

Nebraska is een mooie, melancholische tragikomedie over ouderdom, onbegrip en eenzaamheid. 

De desolate landbouwgronden, afgeleefde stadjes, eenzame kerkjes, sjofele bars en goedkope motels, die vader en zoon tijdens hun road trip tegenkomen, weerspiegelen de troosteloosheid van hun eigen middelmatige bestaan. Net zoals de Amerikaanse economie geteisterd wordt door werkloosheid, leegstand en verpaupering, zijn ook de uitzichtloze leventjes van Woody en David onderhevig aan verval: Woody is een verbitterde en drankzuchtige goedzak; David een gefrustreerde hifi-verkoper die net gedumpt is door zijn vriendin. 

Hoe Nebraska afloopt, verklappen we niet. Maar het laatste shot -een verlaten weg waar van stuur gewisseld wordt- is heel symbolisch: het leven gaat door.

Leegte

Gefilmd in sfeervol zwart-wit (onder leiding van de Griekse cameraman Phedon Papamichael), deden de poëtische beelden van de Amerikaanse Midwest in Nebraska ons denken aan de veelzeggende leegte in de panoramische landschappen van de Amerikaanse fotograaf Art Sinsabaugh. De stille straatjes in Nebraska herinneren aan de mooie zwart-witbeelden die cameraman Robert Surtees begin jaren 70 schoot in Archer City, Texas voor het weemoedige coming-of-age-drama The Last Picture Show van Peter Bogdanovich uit 1971. En de 'karakterkoppen' van enkele figuranten in Nebraska lijken op het zwijgzame boerenkoppel in het beroemde schilderij American Gothic van Grant Wood uit 1930.

Regisseur Alexander Payne -bekend van de boeiende existentiële tragikomedies Sideways (één van onze favoriete komedies) en About Schmidt- toont in Nebraska dat hij weet wat cinema in wezen is: een bij uitstek visueel medium dat geen tekst en uitleg nodig heeft wanneer sfeervolle en goed gemonteerde beelden het verhaal kunnen vertellen. Vandaar ook dat het scenario van Nebraska (geschreven door Bob Nelson) haast even straight forward is als de eenvoudige storyline van de road movie The Straight Story van David Lynch uit 1999 (ook een ouderdomsdrama). Maar vergis u niet: het bedrieglijk eenvoudige scenario van Nebraska zit erg goed in elkaar en laat doelbewust ruimte voor de kijker om zelf tussen de lijnen te lezen.  

Pareltje

Met uitzondering van Angela McEwan in haar gekunstelde bijrolletje van Woody's ex-vriendin Peg, zorgt de cast van Nebraska voor fijne vertolkingen. Bruce Dern kreeg een Oscarnominatie voor zijn rol van de norse Woody. Maar wij waren eigenlijk meer onder de indruk van Will Forte in zijn gevoelige vertolking als zoon David, van June Squibb als de assertieve moeder en van Stacey Keach als Woody's onbetrouwbare voormalige zakenpartner. Tot slot hebben we ook genoten van Devin Ratray en Tim Driscoll in hun bijrollen van Cole en Bart: de hilarische, good-for-nothing neven van David, die uit zijn op het prijzengeld van nonkel Woody. 

Samen met de uitstekende montage (door Kevin Tent) en de mooie muziek (van Mark Orton), levert dat een subtiel filmpareltje op dat volgende maand ongetwijfeld in de prijzen zal vallen tijdens de Oscaruitreiking.

JN.

Nebraska (USA-2013): in de Belgische bioscopen sinds 19 februari 2014.

Met: Bruce Dern, Will Forte, June Squibb, Stacey Keach, Bob Odenkirk, Devin Ratray en Tim Driscoll.

Genre: road movie / existentieel familiedrama / tragikomedie

Klik op de oranje link voor de trailer: Nebraska - trailer