Oogstrelende American gothic horror

The Eyes of My Mother  van Nicolas Pesce     ★★½ 

Hoewel het zelfgeschreven, in oogstrelend zwart-wit opgenomen en zelf gemonteerde langspeelfilmdebuut van de Amerikaanse regisseur Nicolas Pesce één van de meest sfeervolle en mooist in beeld gebrachte horrorfilms is die wij ooit onder ogen kregen (pun intented), waren wij na afloop van The Eyes of My Mother (2016) toch een beetje teleurgesteld. Dat ligt vooral aan het scenario, dat weliswaar vertrekt van een boeiende premisse, maar in gebreke blijft op het vlak van plot- en karakterontwikkeling. 

American Gothic

Het verhaal draait rond Francisca (gespeeld als jong meisje door Olivia Bond en later door Kika Magalhães), die samen met haar ouders in een geïsoleerde boerderij op het Amerikaanse platteland woont. Na een traumatische home invasion, begaat Francisca op haar beurt een reeks gruweldaden...

Francisca (links) en haar moeder.

Het schilderij American Gothic
van Grant Wood uit 1930.

Francisca's moeder (een charismatisch vertolkt bijrolletje van Diana Agostini) is een voormalige oogchirurg van Portugese komaf, die haar dochter aan de keukentafel leert hoe zij de ogen van een dode koe kan verwijderen. Dat verklaart zowel enkele van Francisca's gruweldaden als de wondermooie Portugese fadomuziek op de soundtrack.

Francisca's vader (gespeeld door Paul Nazak) is een zwijgzame, pezige boer die 's avonds afwezig naar de tv staart.

De ouders lijken zo weggelopen uit het iconische schilderij American Gothic van Grant Wood uit 1930. Ook anderszins doet The Eyes of My Mother, bijvoorbeeld op visueel vlak, met mooie, sfeervolle shots die soms op stillevens lijken, denken aan de strakke iconografie en stille ernst van American Gothic.

Ook de ingehouden spanning die uit het schilderij American Gothic spreekt en allerlei impliciete geheimen lijkt te verbergen, is voelbaar doorheen The Eyes of My Mother. Zo komen we er als kijker nooit echt achter wat Francisca eigenlijk bezielt, behalve dan dat zij als kind reeds gefascineerd was door de dissectie van dode dieren en dat zij na de voormelde home invasion kampt met trauma's, eenzaamheid en een zeer labiele, psychopathische persoonlijkheid.

Kika Magalhães als Francisca.

Bizarre stijloefening

De briljante fotografie onder leiding van cameraman Zach Kuperstein en de uitstekende montage door regisseur Nicolas Pesce kunnen echter niet verhelen dat The Eyes of My Mother soms doelbewust lijkt te willen shockeren om te shockeren, wat wel vaker het geval is in kunstzinnige arthouse-producties waarin vorm primeert op inhoud. Toegegeven, regisseur Pesce brengt de gruwel meestal niet expliciet in beeld, door vaak weg te knippen of het geweld offscreen te suggereren, maar deze film is niettemin ongeschikt voor gevoelige kijkers. 

De spannendste sequenties zijn die waarin de home invasion plaatsvindt (met een onheilspellende bijrol van Will Brill), de sequentie waarin Francisca een Aziatische jongedame (knappe bijrol van Clara Wong) mee naar huis neemt, en de sequentie waarin Francisca een lift krijgt van een vrouw met baby.

De cast omvat slechts een handvol acteurs, die zich behoorlijk van hun taak kwijten. Hoofdrolspeelster Kika Magalhães heeft bovendien de juiste, bevreemdende uitstraling als de stuurloze Francisca. Maar ook zij kan de gaten in het scenario niet dichten.

Het resultaat is een bizarre stijloefening die het midden houdt tussen het artistieke avant-gardisme in de experimentele, surrealistische kortfilm Un chien andalou (1929) van Louis Buñuel, de Freudiaanse moeder-kind-thematiek in de baanbrekende en invloedrijke horrorklassieker Psycho (1960) van Alfred Hitchcock (één van onze favoriete horrorfilms en één van onze favoriete films over seriemoorden), de rauwe brutaliteit in de iconische slasher movie The Texas Chain Saw Massacre (1974) van Tobe Hooper (ook één van onze favoriete horrorfilms en één van onze favoriete films over seriemoorden; bekijk de hele film hier), het kille, zinloze geweld in  de ijzingwekkende home invasion-horrorthriller Funny Games (1997) van Michael Haneke (ook één van onze favoriete films over seriemoorden), de zwart-wit fotografie en unheimliche sfeer in het bevreemdende psychosociaal drama Das weiße Band (2009) van Michael Haneke, de bloederige wraaklust in de beklijvende feministische horrorshocker The Woman (2011) van Lucky McKee (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier) en de claustrofobische gezinsdynamiek in het sfeervolle folk horror-drama The Witch (2015) van Robert Eggers (bekijk de trailer hier). 

Of zoals de Amerikaanse filmrecensent A.A. Dowd The Eyes of My Mother treffend samenvat: "If Ingmar Bergman had helmed The Texas Chain Saw Massacre, it might look something like this exquisite nightmare."

JN.

The Eyes of My Mother (USA-2016): beschikbaar op dvd en blu-ray disc.

Met: Kika Magalhães, Olivia Bond, Paul Nazak, Will Brill, Diana Agostini, Clara Wong en Flora Diaz.

Klik op de oranje link voor de trailer: The Eyes of My Mother - trailer

Genre: horror / psychologisch gezinsdrama

Verstoppertje spelen...

Ich seh, Ich Seh  van Veronika Franz en Severin Fiala     ★★★

Het is zomer in Oostenrijk. De negenjarige tweelingbroertjes Elias en Lukas (vertolkt door de tweeling Elias en Lukas Schwarz) spelen tikkertje in een maïsveld. Beide jongens dragen een zelfgemaakt, primitief ogend masker: een onheilspellend voorteken dat deze film over gemaskeerde identiteit gaat. Ook de filmtitel Ich seh, Ich seh verwijst naar een spel -Ik zie, ik zie wat jij niet ziet- waarin de dingen aanvankelijk verborgen blijven.

Mammie als mummie

Wanneer Elias en Lukas van het maïsveld terugkeren naar de afgelegen villa waar zij hun zomervakantie doorbrengen, arriveert hun moeder (gespeeld door de Oostenrijkse actrice Susanne Wuest). Zij is net ontslagen uit het ziekenhuis, waar ze plastische chirurgie onderging als gevolg van een ernstig auto-ongeluk. Haar gezicht is omwikkeld met medisch verbandgaas, waardoor mammie er uitziet als een mummie. Zij gedraagt zich bovendien veel strenger en afstandelijker dan gewoonlijk. Elias en Lukas beginnen eraan te twijfelen of zij wel hun echte moeder is...

Terreur

Ich seh, Ich seh (internationale Engelstalige titel: Goodnight Mommy) is het langspeelfilmdebuut van de Oostenrijkers Veronika Franz en Severin Fiala, die ook zelf het scenario schreven van deze boeiende psychologische horrorthriller waarin niets is wat het lijkt. De film werd geproduceerd door de bekende Oostenrijkse cineast Ulrich Seidl, die getrouwd is met Franz.

Het regisseursduo Franz en Fiala voeren de onderhuidse spanning gradueel op terwijl het wantrouwen van de tweelingbroertjes Elias en Lukas toeneemt. De gespannen verhouding, tussen enerzijds de koppige jongens en anderzijds de vrouw die volhoudt dat zij wél hun moeder is, ontspoort tot een wrede confrontatie die doet denken aan de ijskoude home invasion-terreur in Funny Games (één van onze favoriete films over seriemoorden) en aan het mysterieuze gedrag van de kinderen en volwassenen in Das weiße Band (beide geregisseerd door de controversiële Duitse cineast Michael Haneke).

Knap in beeld gebracht en goeddeels opgenomen in een fotogenieke villa, blijft Ich seh, Ich seh alvast boeien op visueel vlak. 

De verrassende ontknoping in het tweede deel van de film is, hoewel erg sadistisch, echter minder spannend dan de angstaanjagende, beloftevolle trailer doet vermoeden. Hier zat nog meer in.

JN.

Ich seh, Ich seh aka Goodnight Mommy (Oostenrijk-2014): Belgische releasedatum nog niet bekend.

Met: Elias Shwarz, Lukas Schwarz en Susanne Wuest.

Genre: psychologische thriller / horror / gezinsdrama

Klik op de oranje link voor de trailer: Ich seh, Ich seh - trailer