Tijd is geld

In Time  van Andrew Niccol     ★★½

Stel je een toekomst voor waarin mensen dankzij genetische manipulatie niet meer verouderen na hun 25ste verjaardag. Vanaf dan begint echter wel een interne 'biologische klok' te tikken en heb je slechts één jaar voor je lichaam het definitief laat afweten. Om langer in leven te blijven, moet je extra tijd vergaren. Bovendien is geld als betaalmiddel vervangen door tijd, en die tijd kan je verdienen, uitgeven of sparen, lenen, stelen, cadeau krijgen of erven. Een in jouw voorarm ingeplant digitaal uurwerk toont jouw resterende tijd, die genadeloos wegtikt. Het gezegde time is money moet je dus letterlijk nemen. De rijken hebben tijd te veel. De armen leven van uur tot uur, in de hoop genoeg minuten te sprokkelen alvorens hun tijd op is...

Deze boeiende premisse fungeert in de nieuwe Amerikaanse sciencefictionthriller In Time (2011) als springplank voor een nogal clichématig Robin Hood-verhaal waarin de 28-jarige fabrieksarbeider Will Salas (gespeeld door popster Justin Timberlake) zich anno 2169 verzet tegen het onrechtvaardige systeem. 

Een dystopische allegorie

In Time werd geregisseerd door de Nieuw-Zeelandse cineast Andrew Niccol, die  ook zelf het scenario schreef. Dat scenario had veel potentieel: behalve een boeiende, maatschappijkritische allegorie over het gebrek aan koopkracht en de toenemende tijdsdruk waaronder de doorsnee 'loonslaaf' gebukt gaat in onze hectische dog-eat-dog-samenleving, is In Time ook een impliciete, brandend actuele aanklacht tegen de financiële elite en hun frauduleus monetair systeem dat onze hedendaagse economie in een genadeloze wurggreep houdt. Zo wordt het nijpende probleem van de inflatie door het hoofdpersonage Will Salas als volgt gethematiseerd: "Vier minuten voor een kopje koffie? Gisteren kostte dat nog maar drie minuten?" Ook het (pseudo)probleem van de overbevolking komt aan bod in de film: "For a few to be immortal, many must die... But the truth is: there's more than enough. Nobody has to die before their time."

De infame 1% superrijken die hun geld verdienen in financiële centra zoals de New Yorkse beurs op Wall Street, waartegen de wereldwijde Occupy-beweging momenteel protesteert, worden in In Time gesymboliseerd door de zogeheten Timelenders: de bankiers van de toekomst. De Timekeepers symboliseren op hun beurt de bureaucratie, de politie en het gerechtelijke apparaat: de waakhonden van het financieel establishment, die hun ziel verkocht hebben aan de financiële elite en die het status quo van de gapende kloof tussen de haves en de have-nots mee in stand houden. De Timekeepers zitten Will Salas op de hielen omdat hij een grotere zonde begaat dan tijd (geld) stelen: tijd (geld) gratis weggeven. Wie steelt, doet in wezen immers niets anders dan wat bankiers en andere money sharks al sinds mensenheugenis doen. Maar wie de Robin Hood uithangt, zet het systeem als zodanig op losse schroeven...  

Justin Timberlake als Will Salas en Amanda Seyfried als diens love interest
slaan op de vlucht voor de Timekeepers.

Ook de filosofische dimensie in het scenario van In Time biedt stof tot nadenken. Wie is sterk genoeg om eeuwig te leven? "The day comes when you've had enough. The mind can be spent even while your body is not. We want to die. We need to." En waarom vandaag doen wat je over een eeuw kan doen als je zeeën van tijd hebt? Normaliter maakt vervliedende tijd elk ogenblik kostbaar, maar wanneer je tijd letterlijk kan kopen en zij zo haar kostbare betekenis verliest, als het ware stopt en stilstaat, omdat ze 'grenzeloos' wordt voor wie ze kan betalen, doemt het spookbeeld van de verveling op: "The poor die and the rich don't live."

Geeuw 

Cillian Murphy
als één van de Timekeepers.

Een boeiend scenario dus. Het probleem met In Time is echter dat de film na verloop van tijd evolueert naar een stereotiepe actiefilm, waarin de ééndimensionale held Will (verdienstelijk vertolkt door Justin Timberlake) en zijn al even ééndimensionale love interest Sylvia (gespeeld door Amanda Seyfried) op de vlucht slaan voor de slechteriken van dienst. Geeuw... 

Popster Justin Timberlake bewees vorig jaar reeds in The Social Network (2010) dat hij kan acteren (lees onze recensie hier en bekijk de trailer hier). Maar in In Time komen zowel Timberlake en Seyfried als hun ervaren Ierse tegenspeler Cillian Murphy, die één van de Timekeepers vertolkt, te laat om de film nog te redden van de teleurstelling. 

JN.

In Time (USA-2011): in de Belgische bioscopen vanaf 23 november 2011.

Met: Justin Timberlake, Amanda Seyfried en Cillian Murphy.

Genre: sciencefiction / thriller / actie / romantiek   

Klik op de oranje link voor de trailer: In Time - trailer